ჰორმუზის სრუტე ისევ დაბლოკილია — ირანსა და აშშ-ს შორის კრიზისი მწვავდება, ვაშინგტონი ირანული გემების დაკავებისთვის ემზადება

მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან საზღვაო არტერიაზე ვითარება საათებში შეიცვალა. ჰორმუზის სრუტის გახსნის მიმართ გაჩენილი მოკლევადიანი იმედი მალევე გაქრა და რეგიონი კვლავ მწვავე დაპირისპირების ეპიცენტრში აღმოჩნდა.

პარასკევს ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ განაცხადა, რომ სრუტე სრულად გაიხსნებოდა და თეირანი საზღვაო მარშრუტების უსაფრთხოებას კოორდინაციას გაუწევდა. თუმცა რამდენიმე საათში აშშ-ის პრეზიდენტმა Donald Trump თქვა, რომ ირანის პორტების ბლოკადა გაგრძელდება „სრული სიმძლავრით“, ვიდრე ვაშინგტონი და თეირანი შეთანხმებას არ მიაღწევენ.

ამის შემდეგ ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსმა განაცხადა, რომ ჰორმუზის სრუტეზე შეზღუდვები კვლავ ამოქმედდა. თეირანის განცხადებით, ნებისმიერი გემი, რომელიც მათ მიერ დაწესებულ წესებს დაარღვევს, დევნას დაექვემდებარება. მალევე გავრცელდა ცნობები ომანის სანაპიროსთან კომერციულ გემებზე თავდასხმების შესახებ.

ამ ფონზე, მხარეებს შორის მოლაპარაკებები ოფიციალურად ჯერ კიდევ გრძელდება, თუმცა მთავარი საკითხები კვლავ მოუგვარებელია — ირანის გამდიდრებული ურანის ბედი, ბირთვული პროგრამის შეჩერება და სანქციების მოხსნა. დამატებით დაძაბულობას ქმნის ისიც, რომ დროებითი ცეცხლის შეწყვეტის ვადა სამ დღეში იწურება.

ამერიკული მედიის ინფორმაციით, United States Navy ახლო აღმოსავლეთში სამხედრო ძალებს აძლიერებს. რეგიონში დაბრუნდა მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ავიამზიდი USS Gerald R. Ford, ხოლო დამატებითი ხომალდებიც გზაში არიან.

ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ თუ უახლოეს დღეებში დიპლომატიური პროგრესი არ იქნება, ჰორმუზის სრუტე შეიძლება იქცეს წერტილად, სადაც ეკონომიკური ომი რეალურ სამხედრო კონფლიქტში გადაიზრდება. რადგან სწორედ ამ მარშრუტზე გადის მსოფლიოს ნავთობის მნიშვნელოვანი ნაწილი, ნებისმიერი ესკალაცია ენერგომატარებლების ფასებზე და გლობალურ ეკონომიკაზე მყისიერ გავლენას მოახდენს.

მასალის მოსამზადებლად გამოყენებული წყაროები:

• CNN – ჰორმუზის სრუტის კრიზისის განვითარება და რეგიონული ესკალაცია
https://www.cnn.com/

• Axios – აშშ-ის ადმინისტრაციის შეხვედრები და ირანთან მოლაპარაკებების დეტალები
https://www.axios.com/

• The Wall Street Journal – ირანულ ტანკერებზე ასვლისა და დაკავების შესაძლო გეგმა
https://www.wsj.com/

• Associated Press – ამერიკული ავიამზიდების გადაადგილება ახლო აღმოსავლეთში
https://apnews.com/

• United Kingdom Maritime Trade Operations – ტანკერზე თავდასხმის ცნობები ომანის სანაპიროსთან
https://www.ukmto.org/