ევროკავშირი უკრაინის საჰაერო თავდაცვის დამატებით გაძლიერებას განიხილავს.
ევროკავშირის საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკის უმაღლესი წარმომადგენლის, კაია კალასის განცხადებით, ევროკავშირის წევრი ქვეყნები უკრაინისთვის სამხედრო დახმარების გაზრდას განიხილავენ, მათ შორის საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის მიმართულებით.
კალასმა განცხადება მას შემდეგ გააკეთა, რაც 21 აგვისტოს რუსეთის ძალებმა კრივი-რიჰში სავაჭრო ცენტრს დრონებით შეუტიეს. Reuters-ის ცნობით, თავდასხმას სულ მცირე 16 ადამიანი ემსხვერპლა, 130-ზე მეტი კი დაშავდა. დაშავებულთა შორის 22 ბავშვია. უკრაინის ხელისუფლების განცხადებით, პირველი დარტყმის შემდეგ განხორციელდა განმეორებითი შეტევაც, როდესაც ადგილზე მაშველები მუშაობდნენ.
„ევროკავშირის საგარეო საქმეთა და თავდაცვის მინისტრები განიხილავენ, როგორ გავაფართოოთ უკრაინის მხარდაჭერა, მათ შორის საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის მიმართულებით“, განაცხადა კალასმა.
ევროკავშირის თავდაცვის მინისტრების არაფორმალური შეხვედრა 31 აგვისტოსა და 1 სექტემბერს ირლანდიის უიკლოუში გაიმართება. დღის წესრიგში ერთ-ერთი მთავარი საკითხი უკრაინის მხარდაჭერა იქნება. მოგვიანებით, 1 და 2 სექტემბერს, იქვე დაგეგმილია ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრების არაფორმალური შეხვედრაც.
დამატებითი საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის დახმარების კონკრეტული ღირებულება ამ ეტაპზე გამოცხადებული არ არის. თუმცა ევროკავშირს უკრაინის სამხედრო მხარდაჭერისთვის უკვე შექმნილი აქვს ფართო ფინანსური ჩარჩო.
2026 და 2027 წლებისთვის დამტკიცებული Ukraine Support Loan-ის საერთო მოცულობა €90 მილიარდამდეა. ევროკომისიის მონაცემებით, აქედან დაახლოებით €60 მილიარდი თავდაცვის სფეროსთვის არის გათვალისწინებული, ხოლო €30 მილიარდი საბიუჯეტო დახმარებისთვის.
მხოლოდ 2026 წელს უკრაინისთვის ხელმისაწვდომი დახმარების მოცულობა €45 მილიარდამდეა, საიდანაც €28.3 მილიარდი უკრაინის თავდაცვითი ინდუსტრიული შესაძლებლობების მხარდაჭერას მოხმარდება. ევროკომისიამ ივლისის ბოლოს ამ მიმართულებით კიდევ €3.47 მილიარდი გამოყო, მათ შორის დრონების, რაკეტების, საჰაერო თავდაცვის სისტემებისა და საბრძოლო ავიაციის საჭიროებებისთვის.
€90-მილიარდიანი სესხის დასაფინანსებლად ევროკომისია თანხებს კაპიტალის ბაზრებზე მოიზიდავს. მოქმედი რეგულაციის მიხედვით, უკრაინამ სესხი უნდა დაფაროს მას შემდეგ, რაც რუსეთისგან რეპარაციებს მიიღებს. მანამდე რუსეთის ცენტრალური ბანკის გაყინული აქტივები დაბლოკილი რჩება, ხოლო ევროკავშირი იტოვებს უფლებას, სამართლებრივი პირობების დაცვით, მომავალში ისინი სესხის დასაფარად გამოიყენოს.
წყაროები:
Reuters — Kryvyi Rih-ზე 21 აგვისტოს თავდასხმის დეტალები და მსხვერპლი
ევროკომისია — Ukraine Support Loan, €90 მილიარდიანი პროგრამა
ევროკომისია — 2026 წლის €45 მილიარდიანი დახმარებისა და €28.3 მილიარდიანი თავდაცვის კომპონენტის დეტალები
EUR-Lex — Ukraine Support Loan-ის დაფინანსების სამართლებრივი მექანიზმი
ევროკავშირის საბჭო / ირლანდიის თავმჯდომარეობა — 31 აგვისტო–1 სექტემბრის თავდაცვის მინისტრების შეხვედრა
Ukrainska Pravda — კაია კალასის განცხადება უკრაინის საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის გაძლიერებაზე
