გერმანიის კანცლერის, ფრიდრიხ მერცის განცხადებამ, რომ საკუთარ შვილებს დღეს აშშ-ში სასწავლებლად ან სამუშაოდ წასვლას არ ურჩევდა, ევროპასა და ამერიკას შორის მზარდი პოლიტიკური და ეკონომიკური დაძაბულობის ფონზე განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო. მერცის თქმით, ამერიკაში „მოულოდნელად ჩამოყალიბდა გარკვეული სოციალური კლიმატი“, სადაც „ყველაზე განათლებულ ადამიანებსაც კი უჭირთ სამუშაოს პოვნა“. განცხადება გერმანიის ქალაქ ვიურცბურგში, ახალგაზრდებთან შეხვედრისას გაკეთდა და მალევე საერთაშორისო მედიის ერთ-ერთ მთავარ თემად იქცა.

ფრიდრიხ მერცი, რომელიც წლების განმავლობაში თავს მკაფიო ტრანსატლანტიკოს პოლიტიკოსად წარმოაჩენდა და აშშ-გერმანიის სტრატეგიული პარტნიორობის ერთ-ერთ მთავარ მხარდამჭერად მიიჩნეოდა, ბოლო თვეებში სულ უფრო კრიტიკულ განცხადებებს აკეთებს ვაშინგტონის მისამართით. განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციამ ევროკავშირთან სავაჭრო დაძაბულობა გაამწვავა, გერმანიიდან ამერიკული სამხედრო კონტინგენტის ნაწილის გაყვანაზე დაიწყო საუბარი და ევროპულ ავტომობილებზე ტარიფების ზრდაც დააანონსა.

მერცის განცხადებას მხოლოდ პოლიტიკური ემოციის კონტექსტში არ განიხილავენ. ეკონომისტებისა და შრომითი ბაზრის სპეციალისტების ნაწილი აღნიშნავს, რომ აშშ-ის ეკონომიკა, მიუხედავად ტექნოლოგიური სექტორისა და მაღალი ინოვაციური პოტენციალისა, ბოლო წლებში არაერთ სტრუქტურულ პრობლემას აწყდება. ტექნოლოგიურ კომპანიებში მასობრივი შემცირებები, ხელოვნური ინტელექტის გავლენა სამუშაო ადგილებზე, საცხოვრებლის გაძვირება და სოციალური პოლარიზაცია განსაკუთრებით მძიმედ ურტყამს ახალგაზრდა სპეციალისტებსა და საერთაშორისო სტუდენტებს. Bloomberg-ისა და Reuters-ის შეფასებით, მაღალი კვალიფიკაციის მქონე ადამიანებისთვისაც კი სამუშაო ბაზარი უფრო კონკურენტული და არასტაბილური გახდა, განსაკუთრებით ტექნოლოგიებისა და ფინანსების სექტორში.

ამავე დროს, გერმანია ცდილობს საკუთარი თავი ევროპაში სტაბილურ ეკონომიკურ და საგანმანათლებლო ალტერნატივად წარმოაჩინოს. მერცმა ახალგაზრდებთან საუბარში პირდაპირ თქვა, რომ „მსოფლიოში ძალიან ცოტაა ისეთი ქვეყანა, რომელიც ახალგაზრდებს ისეთ შესაძლებლობებს აძლევს, როგორსაც გერმანია“. ეს გზავნილი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ფონზე, როდესაც ბერლინი ცდილობს მაღალკვალიფიციური კადრების შენარჩუნებასა და უცხოელი სპეციალისტების მოზიდვას. გერმანიის ეკონომიკა, მიუხედავად ზრდის შენელებისა და ენერგეტიკული გამოწვევებისა, კვლავ ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ ინდუსტრიულ და საინჟინრო ბაზად რჩება.

ანალიტიკოსები ფიქრობენ, რომ მერცის განცხადება უფრო ფართო ტრანსატლანტიკური კრიზისის ნაწილია. ევროპაში იზრდება განცდა, რომ აშშ-ის შიდა პოლიტიკური პოლარიზაცია, სავაჭრო პროტექციონიზმი და გლობალური სტრატეგიის ცვლილება უკვე პირდაპირ მოქმედებს ევროპულ ეკონომიკასა და უსაფრთხოებაზე. სწორედ ამ კონტექსტში აღიქვეს მერცის კომენტარებიც — როგორც სიმბოლო იმისა, რომ ევროპის პოლიტიკური ელიტის ნაწილში ამერიკის მიმართ ტრადიციული აღფრთოვანება სუსტდება.

ექსპერტების შეფასებით, განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს იმასაც, რომ ევროპის წამყვანი ეკონომიკის ლიდერი ღიად იწყებს აშშ-ის სოციალური და შრომითი გარემოს კრიტიკას. მათი აზრით, ეს შეიძლება გახდეს ნიშანი იმისა, რომ ევროპა მომავალ წლებში უფრო აქტიურად შეეცდება საკუთარი ეკონომიკური და ტექნოლოგიური ავტონომიის გაძლიერებას, განსაკუთრებით განათლების, ხელოვნური ინტელექტისა და ინდუსტრიული პოლიტიკის მიმართულებით.

ბიზნესისთვის ამ პროცესს პრაქტიკული მნიშვნელობაც აქვს. თუ ევროპასა და აშშ-ს შორის პოლიტიკური და ეკონომიკური დისტანცია გაიზრდება, ეს გავლენას მოახდენს კაპიტალის გადაადგილებაზე, ტექნოლოგიურ ინვესტიციებზე, შრომით მიგრაციასა და გლობალური კომპანიების სტრატეგიაზე. სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ მსოფლიოს წამყვანი ეკონომიკები სულ უფრო ხშირად შედიან კონკურენციაში არა მხოლოდ ბაზრებისა და ტარიფების, არამედ ტალანტების, განათლებისა და ადამიანური კაპიტალის მიმართულებითაც.

წყაროები: