საქართველოში მიუსაფარი ძაღლების პრობლემის მოგვარება ახალ ეტაპზე გადადის — სურსათის ეროვნული სააგენტო აცხადებს, რომ ჰიპერპოპულაციის მართვის რეფორმის ფარგლებში სამი ახალი მუნიციპალური თავშესაფარი აშენდება. თუმცა ეს ნაბიჯი მხოლოდ სოციალური ან ჰუმანური პოლიტიკა აღარ არის — ის უკვე პირდაპირ უკავშირდება ბიუჯეტს, ხარჯებსა და გრძელვადიან ფინანსურ მდგრადობას.
პროექტი მოიცავს რეგიონულ დონეზე ინფრასტრუქტურის გაძლიერებას და მიზნად ისახავს მიუსაფარი ცხოველების მართვას ჰუმანური მეთოდებით — სტერილიზაცია, ვაქცინაცია, რეგისტრაცია და კონტროლი. თუმცა ეკონომიკური ანალიზი აჩვენებს, რომ მთავარი გამოწვევა არა მშენებლობა, არამედ ამ სისტემის ყოველდღიური ოპერირებაა. საქართველოში ამ მიმართულებით დეტალური ბიუჯეტები სრულად საჯარო არ არის, თუმცა არსებული პროგრამებისა და სექტორის შეფასებებზე დაყრდნობით შესაძლებელია რეალისტური სურათის აღდგენა: ერთი საშუალო ზომის მუნიციპალური თავშესაფრის წლიური ოპერირება, რომელიც მოიცავს პერსონალს, ცხოველების მოვლას, საკვებს, მედიკამენტებსა და ლოგისტიკას, დაახლოებით 700,000-დან 1.2 მილიონ ლარამდე მერყეობს.
ამავე ლოგიკით, სამი ახალი თავშესაფრის დამატება ნიშნავს დაახლოებით 2–3 მილიონ ლარამდე წლიურ ხარჯს, რაც ამ პროექტს ერთჯერადი ინფრასტრუქტურული ინიციატივიდან მუდმივ საბიუჯეტო ვალდებულებად აქცევს. სპეციალისტების შეფასებით, მსგავსი პროგრამების მთავარი სისუსტე სწორედ ამ ეტაპზე ჩნდება — შენება ერთჯერადი პროცესია, ხოლო ოპერირება მუდმივ ფინანსურ რესურსს მოითხოვს. თუ დაფინანსება არ იქნება სტაბილური, ინფრასტრუქტურა ვერ იმუშავებს სრულად და ეფექტი დროებითი გახდება.
არასამთავრობო სექტორი და დარგის ექსპერტები უკვე წლებია მიუთითებენ, რომ საქართველოში ცხოველთა მართვის პროგრამები ხშირად დაფინანსების დეფიციტს აწყდება. ამ პირობებში არსებობს რისკი, რომ ახალი თავშესაფრები ვერ გამოიყენონ სრული დატვირთვით, ხოლო პრობლემა — მიუსაფარი ცხოველების რაოდენობა — კვლავ სისტემურად დარჩეს.
საბოლოოდ, სამი ახალი თავშესაფარი ნიშნავს არა მხოლოდ პრობლემის მოგვარების მცდელობას, არამედ მინიმუმ 2–3 მილიონი ლარის წლიურ ფინანსურ ვალდებულებას. პროგრამის წარმატება კი დამოკიდებული იქნება არა მხოლოდ აშენებულ ინფრასტრუქტურაზე, არამედ იმაზე, შეძლებს თუ არა სახელმწიფო ამ სისტემის სრულფასოვან დაფინანსებასა და მართვას გრძელვადიან პერიოდში.
ანალიტიკური სტატიის მოსამზადებლად გამოყენებულია შემდეგი წყაროები:
- Business Press News — https://www.bpn.ge/article/151339-sursatis-erovnuli-saagento-zaglebis-hiperpopulaciis-martvis-repormis-parglebshi-cxovelta-sami-axali-municipaluri-tavshesapari-ashendeba/
- Interpressnews — https://www.interpressnews.ge/ka/article/867433-sursatis-erovnuli-saagento-zaglebis-hiperpopulaciis-martvis-repormis-parglebshi-cxovelta-sami-axali-municipaluri-tavshesapari-ashendeba/
- Georgia Today — https://georgiatoday.ge/over-9100-stray-animals-managed-under-population-control-program/
- Commersant.ge — https://commersant.ge/en/news/society/georgia-animal-protection-organizations-send-an-open-letter-to-the-government
- FactCheck Georgia — https://factcheck.ge/en/story/43573-the-budget-for-stray-animals-has-been-cut-the-budget-for-emergency-housing-has-not-increased-and-free-canteens-still-provide-a-daily-meal-of-just-gel-170
