ასტრონომებმა სამყაროს ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური და დეტალური სამგანზომილებიანი რუკა შექმნეს, რომელიც კოსმოსს სრულიად ახალი სიზუსტით გვაჩვენებს. პროექტი განხორციელდა საერთაშორისო თანამშრომლობის ფარგლებში, Dark Energy Spectroscopic Instrument-ის (DESI) მეშვეობით.
ახალი რუკა მოიცავს 47 მილიონზე მეტ გალაქტიკასა და კვაზარს, რაც ყველა წინა მსგავსი დაკვირვების საერთო მოცულობას რამდენჯერმე აღემატება. მეცნიერები ამბობენ, რომ ეს არის ყველაზე ზუსტი სურათი იმისა, როგორ არის სამყარო განაწილებული მილიარდობით სინათლის წლის მასშტაბზე.
რუკის მთავარი მიზანი მხოლოდ ვიზუალური ეფექტი არ არის. მისი დახმარებით მეცნიერები ცდილობენ ამოხსნან ერთ-ერთი უდიდესი საიდუმლო — ბნელი ენერგიის ბუნება, ძალა, რომელიც სამყაროს გაფართოებას აჩქარებს. ადრეული შედეგები მიუთითებს, რომ შესაძლოა ბნელი ენერგია დროთა განმავლობაში იცვლებოდეს, რაც თანამედროვე ფიზიკის გადახედვასაც კი გამოიწვევს.
კვლევაში მონაწილეობდა 900-ზე მეტი მეცნიერი და 70-ზე მეტი ინსტიტუტი მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან. პროექტი ხუთ წელზე მეტხანს მიმდინარეობდა და დაგეგმილზე მეტი მონაცემი შეაგროვა.
მეცნიერების თქმით, ეს მხოლოდ დასაწყისია — დაკვირვებები გაგრძელდება და უახლოეს წლებში სამყაროს რუკა კიდევ უფრო გაფართოვდება.
წყაროები:
• Lawrence Berkeley National Laboratory
https://newscenter.lbl.gov/2026/04/15/desi-completes-planned-3d-map-of-the-universe-and-continues-exploring/
• Scientific American
https://www.scientificamerican.com/article/astronomers-just-finished-the-biggest-sharpest-3d-map-of-the-universe-its-beautiful/
