ევროპელი ავტომობილისტებისთვის ბენზინის ღირებულება რეკორდულ ნიშნულზეა. ევროკავშირში ბენზინი სულ უფრო ძვირდება და მისი საბოლოო ფასის თითქმის ნახევარს სხვადასხვა სახელმწიფო გადასახადი შეადგენს.
სექტემბრის დასაწისში, ევროკავშირში Euro-super 95-ის საშუალო ფასი, ქვეყნების წონის გათვალისწინებით, 2.063 ევრო ლიტრზე იყო. ეს ევროკომისიის სტატისტიკის მიხედვით, რომელიც 2005 წლიდან იწარმოება, ისტორიაში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.
ფასების მკვეთრი ზრდა თებერვლის ბოლოს დაიწყო, როდესაც ირანთან ომის დაწყების ფონზე ენერგორესურსების გადაზიდვის ნაკადები ჰორმუზის სრუტეში შეფერხდა.
ომამდე Brent-ის ტიპის ნავთობის ერთი ბარელი დაახლოებით 72 დოლარი ღირდა, სექტემბერში კი მომდევნო თვის მიწოდებაზე ფიუჩერსების ფასი უკვე 100 დოლარს აჭარბებდა.
ბენზინის ფასზე დამატებით გავლენას ახდენს ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების მარჟაც - სხვაობა ნედლი ნავთობის შესყიდვის ფასსა და ბენზინისა და დიზელის გაყიდვიდან მიღებულ შემოსავალს შორის.
ევროპის ცენტრალური ბანკის ექსპერტების შეფასებით, სექტემბრის მესამე კვირაში გადამუშავების მარჟა ევროზონის ქვეყნებში ბენზინის თითოეულ ლიტრს საშუალოდ 0.17 ევროს, დიზელის ლიტრს კი 0.41 ევროს უმატებდა.
თუმცა საწვავის ფასის მნიშვნელოვანი ნაწილი თავად სახელმწიფოს მიაქვს გადასახადების სახით.
როგორ იბეგრება ბენზინი
ბენზინის დაბეგვრა ძირითადად ორ ეტაპად ხდება.
პირველად დაწესებულია აქციზი - ფიქსირებული გადასახადი თითო ლიტრ საწვავზე, რომელიც ნავთობის ფასის ზრდასთან ერთად ავტომატურად არ იცვლება. ზოგიერთ ქვეყანაში დამატებით მოქმედებს ნახშირბადის გადასახადი და სხვა მოსაკრებლები.
ამის შემდეგ საწვავის ფასს, უკვე აქციზისა და სხვა გადასახადების ჩათვლით, ემატება დღგ. შესაბამისად, მომხმარებელი დღგ-ს აქციზის თანხაზეც იხდის — ანუ გარკვეულწილად გადასახადიც იბეგრება.
ევროკავშირის მასშტაბით გადასახადები საშუალოდ 0.976 ევროს შეადგენდა თითო ლიტრ ბენზინზე, რაც საბოლოო ფასის 47.3%-ია.
ევროკავშირის შვიდ ქვეყანაში საგადასახადო კომპონენტი ერთ ლიტრზე 1 ევროს აჭარბებდა.
ევროკავშირის 10 ქვეყანა, სადაც ბენზინზე გადასახადები ყველაზე მაღალია
10. ლატვია — 0.960 ევრო ლიტრზე
ლატვიაში იანვარში უტყვიო ბენზინის აქციზი 532 ევროდან 555 ევრომდე გაიზარდა 1 000 ლიტრზე, ანუ 0.555 ევრომდე ლიტრზე.
დამატებით მოქმედებს ნავთობის საგანგებო მარაგების შექმნისთვის განკუთვნილი მოსაკრებელი — დაახლოებით 7 ცენტი ლიტრზე.
დღგ 21%-ია და ერთი ლიტრის ფასს კიდევ 0.343 ევროს უმატებს.
საბოლოოდ, ლატვიელი მძღოლები თითო ლიტრ ბენზინზე 0.960 ევროს გადასახადებში იხდიან.
9. ესტონეთი — 0.963 ევრო ლიტრზე
ესტონეთში ბენზინის აქციზი 0.593 ევროა ლიტრზე. ეს განაკვეთი 2025 წლის მაისში გაიზარდა.
სხვა საწვავის გადასახადები ქვეყანაში არ მოქმედებს. დღგ 24%-ია და ერთ ლიტრზე 0.370 ევროს შეადგენს.
საერთო საგადასახადო დატვირთვა 0.963 ევროა ლიტრზე, რაც საბოლოო ფასის თითქმის ნახევარია — ბენზინი 14 სექტემბრის მონაცემებით 1.914 ევრო ღირდა.
8. პორტუგალია — 0.978 ევრო ლიტრზე
პორტუგალიაში ძირითადი საწვავის გადასახადი, ISP, აღნიშნულ პერიოდში 0.432 ევროს შეადგენდა ლიტრზე.
ამ თანხაში შედის საგზაო ინფრასტრუქტურისთვის განკუთვნილი მოსაკრებელიც — 8.7 ცენტი ლიტრზე.
ნახშირბადის გადასახადი 2026 წელს კიდევ 0.159 ევროს შეადგენს, ხოლო 23%-იანი დღგ — 0.387 ევროს.
ჯამში, პორტუგალიაში გადასახადები ერთი ლიტრი ბენზინის ფასში 0.978 ევროს შეადგენს.
7. იტალია — 1.049 ევრო ლიტრზე
იტალიაში ბენზინის აქციზი 0.673 ევროა ლიტრზე.
2026 წლის იანვრიდან ბენზინსა და დიზელზე აქციზის განაკვეთები დაახლოებული გახდა: ბენზინზე გადასახადი 4.05 ცენტით შემცირდა, დიზელზე კი იგივე ოდენობით გაიზარდა.
22%-იანი დღგ ერთ ლიტრ ბენზინს დამატებით 0.376 ევროს უმატებს.
საბოლოოდ, იტალიის სახელმწიფო თითო ლიტრ ბენზინზე 1.049 ევროს იღებს გადასახადების სახით. თავად ბენზინის ფასი 14 სექტემბერს 2.084 ევრო იყო.
6. საფრანგეთი — 1.052 ევრო ლიტრზე
საფრანგეთში ბენზინის აქციზი 1 მარტიდან 0.690 ევროს შეადგენს ლიტრზე.
20%-იანი დღგ კიდევ 0.362 ევროს ამატებს.
საერთო საგადასახადო დატვირთვა ერთი ლიტრი ბენზინის შემთხვევაში 1.052 ევროა.
5. საბერძნეთი — 1.133 ევრო ლიტრზე
საბერძნეთში ბენზინის აქციზი 0.70 ევროა ლიტრზე.
დამატებით მოქმედებს ორი მცირე მოსაკრებელი, რომლებიც ფასის დაახლოებით 1.5%-ს შეადგენს.
24%-იანი დღგ კიდევ 0.418 ევროს ამატებს.
საბოლოოდ, გადასახადების მოცულობა 1.133 ევროს აღწევს ლიტრზე, რაც ბენზინის საბოლოო ფასის 52.5%-ია — ეს ათეულში ყველაზე მაღალი წილია.
4. გერმანია — 1.179 ევრო ლიტრზე
გერმანიაში ენერგეტიკული გადასახადი ბენზინზე ფიქსირებულია და 0.6545 ევროს შეადგენს ლიტრზე.
დამატებით მოქმედებს ნახშირბადის გადასახადი — დაახლოებით 0.148 ევრო ლიტრზე.
19%-იანი დღგ კიდევ 0.376 ევროს შეადგენს.
ჯამში გერმანიაში ერთი ლიტრი ბენზინის ფასში სახელმწიფო გადასახადების სახით 1.179 ევრო შედის — დაახლოებით ბენზინის საბოლოო ფასის ნახევარი.
3. ფინეთი — 1.193 ევრო ლიტრზე
ფინეთში საწვავის გადასახადი 0.722 ევროს შეადგენს ლიტრზე და მოიცავს ენერგეტიკული შემცველობის, CO₂-ის ემისიებისა და მიწოდების უსაფრთხოების გადასახადებს.
ქვეყანაში დღგ 25.5%-ია, რაც ევროკავშირში მეორე ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია უნგრეთის 27%-ის შემდეგ.
დღგ ერთი ლიტრი ბენზინის ფასს 0.471 ევროს უმატებს.
საერთო საგადასახადო დატვირთვა ფინეთში 1.193 ევროს აღწევს ლიტრზე.
2. დანია — 1.230 ევრო ლიტრზე
დანიაში ბენზინი ევროკავშირში ყველაზე ძვირია — 2.564 ევრო ლიტრზე.
საწვავის გადასახადები, დღგ-ს გარეშე, დაახლოებით 0.717 ევროს შეადგენს ლიტრზე. მასში შედის ენერგეტიკული გადასახადი, CO₂-ის გადასახადი და აზოტის ოქსიდების ემისიებთან დაკავშირებული მოსაკრებელი.
25%-იანი დღგ კიდევ 0.513 ევროს ამატებს — ეს ევროკავშირში ყველაზე მაღალი დღგ-ის თანხაა ერთ ლიტრ საწვავზე.
საერთო საგადასახადო დატვირთვა დანიაში 1.230 ევროს შეადგენს ლიტრზე.
1. ნიდერლანდები — 1.270 ევრო ლიტრზე
ევროკავშირის მასშტაბით ერთ ლიტრ ბენზინზე ყველაზე მეტ გადასახადს ნიდერლანდებში იხდიან.
2026 წელს ქვეყანაში ბენზინის აქციზი 844.69 ევროა 1 000 ლიტრზე, ანუ დაახლოებით 0.845 ევრო ლიტრზე — ევროკავშირში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი.
ნავთობის ეროვნული მარაგის შექმნისთვის დაწესებული მოსაკრებელი კიდევ დაახლოებით 0.008 ევროს შეადგენს ლიტრზე.
21%-იანი დღგ დამატებით 0.422 ევროს ამატებს.
საბოლოოდ, სექტემბრის მონაცემებით, ნიდერლანდებში გაყიდული თითოეული ლიტრი ბენზინი 1.270 ევროს გადასახადებს შეიცავდა. ეს ბენზინის საბოლოო ფასის 52%-ია. იმ პერიოდში ერთი ლიტრი ბენზინი ქვეყანაში 2.434 ევრო ღირდა.
წყარო: euronews.com
