ლატვიაში ოთხ ძირითად სასურსათო კატეგორიაზე დღგ-ის 12%-იანი განაკვეთის ამოქმედებიდან ერთი თვის შემდეგ, ექსპერტები აცხადებენ, რომ პროგრამის ეფექტიანობის შესაფასებლად მეტი დროა საჭირო და საგადასახადო რეჟიმის ხშირი ცვლილება არასწორი მიდგომა იქნება.
2026 წლის 1 ივლისიდან ლატვიაში პურზე, რძეზე, ფრინველის ხორცსა და კვერცხზე დღგ 21%-დან 12%-მდე შემცირდა. შეღავათი საპილოტე პროგრამის ნაწილია და 2027 წლის 30 ივნისამდე იმოქმედებს.
აგრორესურსებისა და ეკონომიკის ინსტიტუტის სოფლის მეურნეობის ბაზრის ხელშეწყობის ცენტრის ხელმძღვანელის, ინგუნა გულბეს განცხადებით, ერთი თვის მონაცემები საბოლოო დასკვნისთვის საკმარისი არ არის. მისი შეფასებით, უფრო სრულ სურათს წლის ბოლოსა და 2027 წლის დასაწყისში მიიღებენ, როდესაც ლატვიაში ფასების დინამიკის შედარება მეზობელ ლიეტუვასა და ესტონეთთანაც იქნება შესაძლებელი.
გულბე მიიჩნევს, რომ სურსათზე დღგ-ის განაკვეთის ყოველ ექვს თვეში ან წელიწადში შეცვლა არასწორია. მისი თქმით, სტაბილური საგადასახადო რეჟიმი მნიშვნელოვანია როგორც მომხმარებლებისთვის, ისე ბიზნესისთვის. ექსპერტი ასევე მხარს უჭერს შემცირებული დღგ-ის უფრო ფართო სასურსათო კალათაზე გავრცელებას.
ლატვიის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის ცენტრის ივლისის მონიტორინგის მიხედვით, საცალო მოვაჭრეების უმეტესობამ ახალი 12%-იანი განაკვეთი სწორად გამოიყენა. პირველი 64 შემოწმებიდან დარღვევა შვიდ შემთხვევაში დაფიქსირდა და მათი დიდი ნაწილი ახალი წესების ამოქმედების საწყის დღეებში დაშვებულ შეცდომებს უკავშირდებოდა.
KPMG Latvia-ს შეფასებით, პროგრამის შედეგად სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავლები დაახლოებით 32 მილიონი ევროთი შემცირდება. სწორედ ამიტომ, 2027 წელს ხელისუფლებამ უნდა შეაფასოს, რამდენად აისახა საგადასახადო შეღავათი ფასებზე, მომხმარებელთა მსყიდველუნარიანობასა და ადგილობრივი მწარმოებლების კონკურენტუნარიანობაზე.
წყაროები:
Latvian Ministry of Finance:
https://www.fm.gov.lv/en/changes-taxation-and-finances-2026
Latvian Public Media, დღგ-ის შემცირების პირობები:
https://eng.lsm.lv/article/economy/economy/01.07.2026-reduced-vat-applied-to-basic-food-groups-in-latvia-as-of-july-1.a653391/
Latvian Public Media, ინგუნა გულბეს ინტერვიუ:
https://www.lsm.lv/raksts/zinas/ekonomika/04.08.2026-eksperte-samazinata-pvn-likmi-partikai-nevajadzetu-mainit-ik-pec-pusgada-vai-gada.a657391/
Latvian Public Media, პირველი შემოწმებების შედეგები:
https://eng.lsm.lv/article/economy/economy/14.07.2026-new-vat-rules-seem-to-be-applied-properly-in-latvia.a655014/
KPMG Latvia:
https://kpmg.com/lv/en/insights/2025/10/vat-rate-reduction-project.html
