გერმანიის ქვემო საქსონიის გარემოს დაცვის სამინისტრომ ქალაქ ლინგენში მდებარე საწარმოს რუსული დიზაინის ბირთვული რეაქტორებისთვის საწვავის ელემენტების წარმოების ნებართვა მისცა.

საწარმოს მართავს Advanced Nuclear Fuels, რომელიც ფრანგული ბირთვული კომპანია Framatome-ის შვილობილია. მიღებული ნებართვით, კომპანიას შეეძლება რუსული დიზაინის VVER რეაქტორებისთვის ექვსკუთხა ფორმის საწვავის ელემენტები „როსატომის“ შვილობილი კომპანია TVEL-ის ტექნოლოგიური ლიცენზიის საფუძველზე აწარმოოს.

VVER ტიპის რეაქტორები აღმოსავლეთ და ცენტრალური ევროპის რამდენიმე ქვეყანაში მუშაობს. მათი ნაწილი ბირთვული საწვავის მიწოდების თვალსაზრისით კვლავ რუსულ კომპანიებზეა დამოკიდებული. Framatome პროექტს გარდამავალ გადაწყვეტად განიხილავს, რომელმაც ევროპელ ოპერატორებს პირდაპირი რუსული იმპორტის ეტაპობრივად შემცირებაში უნდა შეუწყოს ხელი. კომპანია პარალელურად აცხადებს, რომ სრულად ევროპული VVER საწვავის შექმნაზე მუშაობს.

ნებართვა უსაფრთხოების დამატებით პირობებს შეიცავს. TVEL-ისა და „როსატომის“ რუს თანამშრომლებს ლინგენის საწარმოში შესვლის უფლება არ ექნებათ. რუსეთიდან მიწოდებული მოწყობილობები, პროგრამული უზრუნველყოფა და მზა საწვავის ღეროები დამატებით შემოწმებას დაექვემდებარება. საწარმოს საეჭვო შემთხვევების შესახებ ატომური ზედამხედველობის უწყებისა და ქვემო საქსონიის კონსტიტუციის დაცვის სამსახურის ინფორმირებაც დაევალა.

ქვემო საქსონიის ხელისუფლებამ პროექტთან დაკავშირებული პოლიტიკური და უსაფრთხოების რისკები აღიარა, თუმცა განაცხადა, რომ მოქმედი გერმანული ატომური კანონმდებლობა მოთხოვნის მხოლოდ გეოპოლიტიკური მიზეზით უარყოფის საკმარის სამართლებრივ საფუძველს არ იძლეოდა. გერმანიის ფედერალური მთავრობა რუსეთის ბირთვული სექტორის წინააღმდეგ ევროკავშირის სანქციების გაფართოებას მხარს უჭერს, თუმცა ამ მიმართულებით ევროკავშირის მასშტაბით შეთანხმება მიღწეული არ არის.

პროექტს გარემოსდამცველი ორგანიზაციები და რუსეთის ბირთვულ სექტორთან თანამშრომლობის მოწინააღმდეგე პოლიტიკოსები აკრიტიკებენ. მათი შეფასებით, ტექნოლოგიური ლიცენზიისა და რუსული კომპონენტების გამოყენება ევროპის „როსატომზე“ დამოკიდებულებას სრულად ვერ აღმოფხვრის და უსაფრთხოების დამატებით რისკებს ქმნის.

Framatome კი აცხადებს, რომ ლინგენში საწვავის წარმოება ევროპულ ატომურ ელექტროსადგურებს მიწოდების წყაროების დივერსიფიცირებაში დაეხმარება და რუსეთიდან მზა ბირთვული საწვავის იმპორტის საჭიროებას შეამცირებს.

წყაროები:


https://www.reuters.com/business/energy/german-nuclear-fuel-plant-cleared-work-with-russias-rosatom-2026-07-22/


https://www.umwelt.niedersachsen.de/download/230500


https://www.framatome.com/en/about/locations/germany/background-information-on-the-license-modification-request-for-advanced-nuclear-fuels-to-fabricate-vver-fuel/


https://www.framatome.com/en/expertise/design-and-fuel-manufacturing/


https://www.euronews.com/2026/03/26/despite-sanctions-german-company-wants-to-build-fuel-elements-with-putins-nuclear-group