აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ჩინეთის პრეზიდენტ სი ძინპინს თეთრ სახლში უმასპინძლა. შეხვედრის მთავარი თემები ვაჭრობა, ხელოვნური ინტელექტი, ტაივანის საკითხი და ორ ქვეყანას შორის მზარდი სტრატეგიული კონკურენცია იყო.
Reuters-ის ცნობით, შეხვედრის მიუხედავად, ყველაზე სადავო საკითხებზე მნიშვნელოვანი გარღვევა არ გამოკვეთილა.
სავაჭრო ზავი კიდევ ორი თვით გახანგრძლივდა
აშშ-მა და ჩინეთმა მოქმედი სავაჭრო შეთანხმების ვადა კიდევ ორი თვით გაახანგრძლივეს. შეთანხმება, რომელმაც გასული წლის სავაჭრო ომის დასრულებას შეუწყო ხელი, ნოემბერში უნდა ამოწურულიყო.
აშშ-ის ფინანსთა მინისტრის, სკოტ ბესენტის განცხადებით, დამატებითი ორი თვე ვაშინგტონსა და პეკინს ეკონომიკურ საკითხებზე მოლაპარაკებების გასაგრძელებლად მისცემს.
თუმცა ძირითადი საკითხები კვლავ გადასაწყვეტია. მათ შორისაა ტარიფები, ჩინეთის მიერ ამერიკული პროდუქციის შესყიდვები, იშვიათმიწა ელემენტების მიწოდება და ტექნოლოგიებზე დაწესებული შეზღუდვები.
ბესენტის ინფორმაციით, ჩინეთი ასრულებს შეთანხმებით გათვალისწინებულ ვალდებულებას და 25 მილიონი ტონა სოიოს მარცვალს ყიდულობს, თუმცა ჩამორჩება სხვა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის 17 მილიარდი დოლარის ოდენობით შესყიდვის ვალდებულებას. ამერიკული მხარე ასევე აცხადებს, რომ პრობლემები რჩება იშვიათმიწა ელემენტების მიწოდების მიმართულებით.
სი ძინპინმა ტაივანის საკითხი წამოწია
სი ძინპინმა ტრამპთან შეხვედრისას ტაივანის საკითხზეც ისაუბრა. ჩინეთის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტოს ცნობით, მან აშშ-ს მოუწოდა, ტაივანთან დაკავშირებულ საკითხს „სიფრთხილით“ მოეკიდოს და ტაივანის დამოუკიდებლობას არ დაუჭიროს მხარი.
ვაშინგტონის ოფიციალური პოზიცია წლების განმავლობაში მდგომარეობს იმაში, რომ აშშ ტაივანის დამოუკიდებლობას „არ უჭერს მხარს“. Reuters-ის ცნობით, ამ ეტაპზე არ ჩანს, რომ ტრამპის ადმინისტრაცია ამ ფორმულირების შეცვლას გეგმავს.
ჩინეთ-აშშ-ის სტრატეგიული დაპირისპირება კვლავ დღის წესრიგშია
სი ძინპინმა კიდევ ერთხელ ახსენა ე.წ. „თუკიდიდეს ხაფანგი“ — თეორია, რომლის მიხედვითაც მზარდი და უკვე დამკვიდრებული ძალების კონკურენცია შესაძლოა კონფლიქტამდე მივიდეს.
ჩინეთის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ ამ რისკის დაძლევა შესაძლებელია და ხაზი გაუსვა თანამშრომლობის მნიშვნელობას. მისი თქმით, ორივე ქვეყანა სარგებელს იღებს თანამშრომლობისგან და ზარალდება დაპირისპირების შემთხვევაში. მან ასევე ისაუბრა სამხედრო დიალოგისა და კრიზისების პრევენციის მექანიზმების გაძლიერების აუცილებლობაზე.
ტრამპმა, თავის მხრივ, ორ ქვეყანას შორის ისტორიულ თანამშრომლობაზე გაამახვილა ყურადღება და აღნიშნა, რომ საერთო ინტერესებზე მუშაობით აშშ-სა და ჩინეთს მნიშვნელოვანი შედეგების მიღწევა შეუძლიათ.
ხელოვნურ ინტელექტზე პოზიციები განსხვავებულია
შეხვედრის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი თემა ხელოვნური ინტელექტიც იყო.
ტრამპმა განაცხადა, რომ ხელოვნური ინტელექტის განვითარებისთვის ახალი შეზღუდვების დაწესება არ სურს და ამ მიმართულებით არსებული მდგომარეობის შენარჩუნებას ემხრობა. მისი თქმით, აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტი უნდა იყოს შესაბამისი ზედამხედველობის მთავარი ინსტრუმენტი.
სი ძინპინმა კი აღნიშნა, რომ აშშ-სა და ჩინეთს, როგორც ხელოვნური ინტელექტის სფეროში წამყვან ქვეყნებს, მისი განვითარებისა და მართვის პასუხისმგებლობა ეკისრებათ.
მისი თქმით, AI-ის განვითარება ადამიანის კონტროლის ქვეშ უნდა დარჩეს და ტექნოლოგია ადამიანების კეთილდღეობას უნდა ემსახურებოდეს.
ტრამპისა და სი ძინპინის შეხვედრას თეთრ სახლში სახელმწიფო ვახშამიც მოჰყვა, რომელსაც ტექნოლოგიური ინდუსტრიის არაერთი ცნობილი წარმომადგენელი ესწრებოდა, მათ შორის Alphabet-ის ხელმძღვანელი სუნდარ პიჩაი, OpenAI-ის ხელმძღვანელი სემ ალტმანი და Nvidia-ს აღმასრულებელი დირექტორი ჯენსენ ჰუანგი.
საზეიმო სანახაობა
სი ძინპინის ვიზიტისთვის დონალდ ტრამპმა თეთრ სახლში მასშტაბური და განსხვავებული საზეიმო სანახაობა მოაწყო. ვარდების ბაღი ტრამპის გოლფის კლუბის სტილში იყო გადაკეთებული, სადაც ისტორიულ კოსტიუმებში გამოწყობილი სამხედროები მწყობრში დადიოდნენ და უკრავდნენ.
ცერემონიების დროს ვაშინგტონის ცაზე გამანადგურებლები და ბომბდამშენებიც გამოჩნდნენ. ჟურნალისტებს კი ორი ლიდერის სახელმწიფო საკითხებზე საუბრის ნაცვლად Marine One-ის ვერტმფრენი და თეთრი სახლის ახლად განახლებული სამხრეთი გაზონი დაათვალიერებინეს, სადაც დიდი ვერტმფრენის დასაჯდომი მოედანია მოწყობილი.
Reuters-ის ცნობით, შეხვედრაზე ძირითადი საკითხების ნაწილი კვლავ შეთანხმების მიღმა დარჩა, ხოლო სავაჭრო ზავის მხოლოდ ორთვიანი გახანგრძლივება მიუთითებს, რომ აშშ-სა და ჩინეთს შორის მოლაპარაკებების გაგრძელება კვლავ საჭირო იქნება.
