აშშ-ის თავდაცვის მდივანმა, პიტ ჰეგსეტმა, 30 წელს გადაცილებული მოქმედი სამხედრო მოსამსახურეებისა და რეზერვისტებისთვის, ტესტოსტერონის დეფიციტის გამოსავლენად, ყოველწლიური სკრინინგი შემოიღო. ინფორმაციას სააგენტო „როიტერი“ ავრცელებს.
აშშ-ის არმიაში 30 წლის და უფროსი სამხედროებისთვის ტესტოსტერონის ყოველწლიური სკრინინგი სავალდებულო გახდა
აშშ-ის თავდაცვის მდივანმა პიტ ჰეგსეტმა 30 წლის და უფროსი ასაკის მოქმედი სამხედრო მოსამსახურეებისა და რეზერვის კომპონენტის პერსონალისთვის ტესტოსტერონის დეფიციტზე ყოველწლიური სკრინინგი სავალდებულო გახადა. ტესტირება სამხედროების პერიოდული სამედიცინო შეფასების ნაწილი იქნება, ხოლო 30 წლამდე პირებს გამოკვლევის ჩატარება სურვილის შემთხვევაში შეეძლებათ.
ჰეგსეტის განცხადებით, ინიციატივის მიზანია სამხედრო მოსამსახურეების ჯანმრთელობის, გამძლეობისა და შრომისუნარიანობის გაუმჯობესება, რაც საბოლოოდ არმიის საბრძოლო მზადყოფნას უნდა დაეხმაროს. დაბალი მაჩვენებლის გამოვლენა ავტომატურად მკურნალობას არ ნიშნავს. სამხედროებს კონსულტაციასა და შესაძლო მკურნალობის ვარიანტებს შესთავაზებენ, ხოლო ტესტოსტერონის ჩანაცვლებითი თერაპია ნებაყოფლობითი იქნება.
პოლიტიკას სამედიცინო სფეროს წარმომადგენელთა ნაწილის კრიტიკა მოჰყვა. Reuters-ის მიერ გამოკითხული ექვსი ექსპერტიდან ხუთმა მასშტაბური სკრინინგის გამო შეშფოთება გამოთქვა. სპეციალისტების შეფასებით, საკმარისი სამეცნიერო მტკიცებულება არ არსებობს, რომ სიმპტომების არმქონე სამხედროების ყოველწლიური ტესტირება საბრძოლო მზადყოფნას გაზრდის. მათივე აზრით, პროგრამამ შესაძლოა არასწორი დიაგნოზებისა და არასაჭირო მკურნალობის რისკი შექმნას.
ენდოკრინოლოგთა საზოგადოება მოსახლეობაში ტესტოსტერონის დეფიციტზე საყოველთაო სკრინინგს არ ემხრობა. ორგანიზაციის რეკომენდაციით, დიაგნოზისთვის საჭიროა როგორც შესაბამისი სიმპტომები, ისე არაერთხელ დადასტურებული დაბალი ჰორმონული მაჩვენებელი. ამერიკის უროლოგთა ასოციაციაც აღნიშნავს, რომ მხოლოდ დაბალი ლაბორატორიული შედეგი დიაგნოზის დასასმელად საკმარისი არ არის.
ტესტოსტერონის არასაჭირო გამოყენებამ შესაძლოა შეამციროს სპერმის გამომუშავება და ფერტილობა, გაზარდოს სისხლის წითელი უჯრედების რაოდენობა და გამოიწვიოს აკნე ან სხვა არასასურველი ეფექტები. ამიტომ პროფესიული ორგანიზაციები მკურნალობის დაწყებამდე მიზეზების, სიმპტომებისა და შესაძლო რისკების სრულ შეფასებას მოითხოვენ.
ტესტოსტერონის თერაპიის ერთ-ერთ უმსხვილეს კვლევაში, TRAVERSE-ში, 45-დან 80 წლამდე ასაკის 5 246 მამაკაცი მონაწილეობდა. კვლევამ არ აჩვენა ინფარქტის, ინსულტის ან გულსისხლძარღვთა მიზეზით სიკვდილის საერთო რისკის მატება, თუმცა ტესტოსტერონის ჯგუფში უფრო ხშირად დაფიქსირდა წინაგულების ფიბრილაცია, ფილტვის ემბოლია და თირკმლის მწვავე დაზიანება. კვლევის ცალკეულმა ანალიზმა ასევე აჩვენა, რომ თერაპიამ მოტეხილობების სიხშირე არ შეამცირა და ნამკურნალებ ჯგუფში მათი რაოდენობა უფრო მაღალი იყო.
ჰეგსეტმა ინიციატივა ნაწილობრივ ე.წ. ოპერატორის სინდრომს დაუკავშირა. ამ ტერმინით აღწერენ ჯანმრთელობის პრობლემების ერთობლიობას, რომელიც სპეცდანიშნულების ძალების წევრებში ხანგრძლივმა ფიზიკურმა დატვირთვამ, აფეთქებების ზემოქმედებამ, ძილის დარღვევამ, ტრავმებმა და ქრონიკულმა სტრესმა შეიძლება გამოიწვიოს. თუმცა ამ კონცეფციის ერთ-ერთი ავტორი, ფსიქოლოგი ბ. კრისტოფერ ფრიუ, აღნიშნავს, რომ სპეცოპერაციების პერსონალის გამოცდილება მთლიანად შეიარაღებულ ძალებზე პირდაპირ ვერ გავრცელდება, რადგან ისინი გაცილებით მძიმე დატვირთვასა და ტრავმულ ზემოქმედებას განიცდიან.
პენტაგონს ჯერ არ განუმარტავს, რომელი მაჩვენებელი ჩაითვლება ანომალიურად, რამდენჯერ განმეორდება ტესტი დიაგნოზის დასადასტურებლად და როგორ გავრცელდება შეფასების ერთიანი სტანდარტი მამაკაცებსა და ქალებზე.
წყაროები
https://apnews.com/article/47333bbf3af9e4cac432722332ff1383
https://www.endocrine.org/clinical-practice-guidelines/testosterone-therapy
https://www.auanet.org/guidelines-and-quality/guidelines/testosterone-deficiency-guideline
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2308836
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32052666/
