ნეთანიაჰუ დიდ ბრიტანეთს „ისლამურ რესპუბლიკას“ უწოდებს და ირანის ბირთვულ პროგრამაზე საუბრობს.

ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ დიდ ბრიტანეთს „ბრიტანეთის ისლამური რესპუბლიკა“ უწოდა და განაცხადა, რომ ისრაელი არ დაუშვებს ირანის ბირთვულ სახელმწიფოდ ჩამოყალიბებას. კომენტარი მან 13 აგვისტოს გამოქვეყნებულ Army Radio-ს პოდკასტში გააკეთა.

ნეთანიაჰუმ გაიხსენა მოსაზრება, რომლის მიხედვითაც პირველი „ისლამური რესპუბლიკა“, რომელსაც ბირთვული იარაღი ექნება, დიდი ბრიტანეთი იქნება და დასძინა, რომ ისრაელი უზრუნველყოფს, ირანი „მეორე არ გახდეს“. ისრაელის მთავრობის წარმომადგენელმა დევიდ მენსერმა მოგვიანებით განმარტა, რომ ნეთანიაჰუ სხვის განცხადებას იმეორებდა და მიუთითა ჯეი დი ვენსზე.

ვენსმა, რომელიც იმ დროს აშშ-ის სენატორი იყო, 2024 წლის ივლისში განაცხადა, რომ ლეიბორისტული პარტიის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ დიდი ბრიტანეთი შესაძლოა გამხდარიყო „პირველი ჭეშმარიტად ისლამისტური ქვეყანა“, რომელსაც ბირთვული იარაღი ექნებოდა. Reuters-მა ეს განცხადება მაშინვე გააშუქა.

ნეთანიაჰუს განცხადებას ბრიტანეთის მთავრობა გამოეხმაურა. ქვეყნის საგარეო საქმეთა უწყებამ კომენტარები „სრულიად მიუღებლად“ შეაფასა და განაცხადა, რომ საკითხი ისრაელის მთავრობასთან დააყენა.

განცხადება დიდი ბრიტანეთისა და ისრაელის ურთიერთობების გაუარესების ფონზე გაკეთდა. ლონდონი ბოლო პერიოდში უფრო მკაცრად აკრიტიკებს ისრაელის პოლიტიკას ღაზასა და დასავლეთ სანაპიროზე. დიდი ბრიტანეთის მთავრობა ასევე განიხილავდა ოკუპირებულ დასავლეთ სანაპიროზე ისრაელის დასახლებებიდან საქონლით ვაჭრობის შესაძლო შეზღუდვას.

ირანის საკითხში ნეთანიაჰუს პოზიცია უცვლელია. ისრაელის ხელისუფლება აცხადებს, რომ თეირანს ბირთვული იარაღის შექმნის შესაძლებლობა არ უნდა მიეცეს. ამასთან, ირანი აცხადებს, რომ მისი ბირთვული პროგრამა მშვიდობიან მიზნებს ემსახურება. ირანის ბირთვული შესაძლებლობები ბოლო წლებში ისრაელსა და აშშ-სთან დაპირისპირების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი იყო.

წყაროები:

The Guardian, ნეთანიაჰუს განცხადება და დიდი ბრიტანეთის რეაქცია:
https://www.theguardian.com/world/2026/aug/14/benjamin-netanyahu-describes-uk-first-islamic-republic-to-get-nuclear-weapon

Reuters, ჯეი დი ვენსის 2024 წლის განცხადება:
https://www.reuters.com/world/uk/uk-deputy-pm-dismisses-islamist-nuclear-state-jibe-by-trump-vp-pick-vance-2024-07-16/

The Times of Israel, ნეთანიაჰუს ციტატა და ბრიტანეთის მთავრობის პასუხი:
https://www.timesofisrael.com/completely-unacceptable-uk-slams-netanyahu-for-islamic-republic-comment/

Associated Press, ირანის ბირთვული პროგრამისა და ისრაელის პოზიციის კონტექსტი:
https://apnews.com/live/trump-administration-updates-06-10-2026