ევროპის ავტობაზარზე ბოლო თვეებში უჩვეულო ტენდენცია გამოიკვეთა. თუ რამდენიმე წლის განმავლობაში მეორადი ელექტრომობილები სწრაფად უფასურდებოდა და მათი ღირებულება ხშირად უფრო სწრაფად მცირდებოდა, ვიდრე ბენზინზე ან დიზელზე მომუშავე ავტომობილების, ახლა ვითარება იცვლება. საწვავის გაძვირებამ, ელექტრომობილების მიმართ გაზრდილმა ინტერესმა და მეორად ბაზარზე მოთხოვნის ზრდამ ელექტრომობილების ფასების სტაბილიზაცია და რიგ შემთხვევებში ზრდაც გამოიწვია.

ბოლო პერიოდში ევროპაში ნავთობის ფასების ზრდამ და საწვავის გაძვირებამ მომხმარებელთა ქცევა მნიშვნელოვნად შეცვალა. Reuters-ის მიერ გამოკითხული ავტობაზრის ოპერატორების ინფორმაციით, ევროპის სხვადასხვა ქვეყანაში მეორად ელექტრომობილებზე მოთხოვნა მკვეთრად გაიზარდა მას შემდეგ, რაც ბენზინის ფასებმა რამდენიმე ბაზარზე ლიტრზე 2 ევროს მიუახლოვდა ან გადააჭარბა.

საფრანგეთის ერთ-ერთ უმსხვილეს პლატფორმაზე Aramisauto-ზე ელექტრომობილების წილი გაყიდვებში რამდენიმე კვირაში თითქმის გაორმაგდა და 6.5%-დან 12.7%-მდე გაიზარდა. პარალელურად შემცირდა ბენზინისა და დიზელის ავტომობილების წილი. მსგავსი ტენდენცია დაფიქსირდა ნორვეგიაში, გერმანიაში, შვედეთსა და პოლონეთშიც.

განსაკუთრებით საინტერესოა ის ფაქტი, რომ მოთხოვნის ზრდა პირველად მეორად ბაზარზე აისახა. ახალი ავტომობილის შეძენას ხშირად თვეები სჭირდება, მაშინ როდესაც მეორადი ელექტრომობილი დაუყოვნებლივ ხელმისაწვდომია. სწორედ ამიტომ ბაზარი გაცილებით სწრაფად რეაგირებს ეკონომიკურ შოკებზე და საწვავის ფასების ცვლილებაზე.

ეკონომიკური ლოგიკა მარტივია. როდესაც საწვავის ფასი იზრდება, მომხმარებელი იწყებს მთლიანი ექსპლუატაციის ღირებულების დათვლას. ევროპაში საშუალო მძღოლისთვის ელექტრომობილის დამუხტვა ჯერ კიდევ მნიშვნელოვნად იაფი ჯდება, ვიდრე შიდა წვის ძრავიანი ავტომობილის საწვავით შევსება. შესაბამისად, ელექტრომობილის უფრო მაღალი საწყისი ფასი ნაწილობრივ კომპენსირდება ყოველდღიური ხარჯების შემცირებით. სწორედ ეს ფაქტორი გახდა მოთხოვნის ზრდის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი.

გერმანიაში ტენდენცია უკვე ახალ ავტომობილებზეც აისახა. 2026 წლის მარტში სრულად ელექტრული ავტომობილების რეგისტრაცია წლიურად 66%-ით გაიზარდა და პირველად გადააჭარბა ბენზინზე მომუშავე ავტომობილების რეგისტრაციის მაჩვენებელს. ელექტრომობილების წილმა ბაზარზე 24%-ს მიაღწია, ხოლო ბენზინის ავტომობილების წილი 23%-ზე ქვემოთ ჩამოვიდა.

თუმცა ბაზრის ეს ცვლილება მხოლოდ საწვავის ფასებით არ აიხსნება. ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად გაიზარდა მეორად ელექტრომობილებზე ხელმისაწვდომი შეთავაზებების რაოდენობა. ბაზარზე გამოჩნდა მეტი მოდელი, გაუმჯობესდა ბატარეების საიმედოობა, ხოლო ბატარეის მდგომარეობის სერტიფიკატებმა მომხმარებლების ერთ-ერთი მთავარი შიში, ბატარეის რეალური მდგომარეობის გაურკვევლობა, ნაწილობრივ შეამცირა.

ევროპის ავტოინდუსტრიისთვის ეს ტენდენცია ორმაგად მნიშვნელოვანია. ერთი მხრივ, მეორადი ელექტრომობილების გაძლიერებული ბაზარი აჩქარებს ელექტრიფიკაციას და ზრდის ელექტრომობილების ხელმისაწვდომობას საშუალო შემოსავლის მქონე ოჯახებისთვის. მეორე მხრივ, მწარმოებლებისთვის გამოწვევას ქმნის, რადგან მომხმარებელთა ნაწილი ახალ ავტომობილზე უარს ამბობს და უფრო იაფ მეორად ელექტრომობილს ირჩევს. შედეგად, კომპანიები იძულებულნი არიან გადახედონ ფასების პოლიტიკას, ლიზინგის პროგრამებსა და სერტიფიცირებული მეორადი ავტომობილების მიმართულებას.

ფინანსური თვალსაზრისით, ელექტრომობილების მეორადი ბაზრის გაძლიერება შესაძლოა მთელი ინდუსტრიისთვის გარდამტეხი აღმოჩნდეს. თუ წარსულში ელექტრომობილების მასობრივი გავრცელების მთავარი ბარიერი მაღალი ფასი იყო, ახლა სწორედ მეორადი ბაზარი ქმნის შესაძლებლობას, რომ ელექტრიფიკაცია საშუალო კლასისთვისაც ხელმისაწვდომი გახდეს. ეს პროცესი გავლენას მოახდენს არა მხოლოდ ავტომწარმოებლებზე, არამედ ენერგეტიკაზე, დამტენი ინფრასტრუქტურის განვითარებაზე, ლიზინგის სექტორსა და ავტოდაზღვევის ბაზარზეც.

საბოლოოდ, ევროპის ბაზარი აჩვენებს, რომ ელექტრომობილების მომავალი მხოლოდ ახალი ავტომობილების გაყიდვებზე არ იქნება დამოკიდებული. სწორედ მეორადი ელექტრომობილების ბაზარი შეიძლება იქცეს იმ ძალად, რომელიც ელექტრიფიკაციას ფართო მასებისთვის რეალურად ხელმისაწვდომს გახდის. საწვავის მაღალი ფასების პირობებში კი ეს პროცესი კიდევ უფრო სწრაფად ვითარდება.

წყაროები: