ირანის ეროვნული უსაფრთხოების უმაღლესი საბჭოს მდივანმა მოჰსენ რეზაიმ ქვეყნებს მოუწოდა, არ შეუერთდნენ აშშ-ის ეკონომიკურ ზეწოლას ირანის წინააღმდეგ და გააფრთხილა, რომ სანქციებსა და ეკონომიკურ შეზღუდვებში მონაწილე სახელმწიფოებს თეირანი მტრებად განიხილავს.
რეზაის განცხადებით, ირანი პირველ ეტაპზე ასეთ ქვეყნებთან მოლაპარაკებას შეეცდება, თუმცა თუ ისინი აშშ-ის კამპანიაში მონაწილეობას გააგრძელებენ, თეირანი მათ ინტერესებზე საპასუხო ზომებს განახორციელებს. მან ასევე განაცხადა, რომ მეზობელი ქვეყნების მიერ აშშ-ის ეკონომიკურ კამპანიაში ჩართვის შემთხვევაში ირანი შესაძლოა სპარსეთის ყურიდან და ჰორმუზის სრუტიდან ნავთობის ექსპორტს შეუშალოს ხელი.
განცხადება მოჰყვა ვაშინგტონის გადაწყვეტილებას, ირანის წინააღმდეგ ეკონომიკური ზეწოლა კიდევ უფრო გააძლიეროს. აშშ-ის ფინანსთა მინისტრმა სკოტ ბესენტმა განაცხადა, რომ ადმინისტრაცია ირანის წინააღმდეგ განსაკუთრებით მკაცრ სანქციებს ამზადებს. Reuters-ის ინფორმაციით, ახალი ზომები შესაძლოა შეეხოს არა მხოლოდ ირანულ კომპანიებს, არამედ მესამე ქვეყნებსა და ორგანიზაციებსაც, რომლებიც ირანთან ვაჭრობას ან ფინანსურ ოპერაციებს აგრძელებენ.
ირანისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ნავთობის ექსპორტის შენარჩუნება. Reuters-ის მონაცემებით, ჩინეთი ირანული ნავთობის მთავარი მყიდველია და ქვეყნის ექსპორტის 80%-ზე მეტს იღებს. შესაბამისად, მეორადი სანქციების შესაძლო გამკაცრებამ შესაძლოა ირანის სავალუტო შემოსავლებსა და საერთაშორისო სავაჭრო კავშირებზე მნიშვნელოვანი ზეწოლა მოახდინოს.
აშშ-ის ფინანსთა სამინისტრომ უკვე გააფართოვა„Economic Fury“ კამპანია. 7 აგვისტოს OFAC-მა სანქციები დაუწესა საერთაშორისო ქსელებს, რომლებიც, ვაშინგტონის შეფასებით, ირანს ასობით მილიონი დოლარის გადაადგილებაში ეხმარებოდნენ. ივლისში კი სანქციები შეეხო ათეულობით პირს, კომპანიასა და ხომალდს, რომლებიც ირანის ნავთობისა და სხვა საქონლის ტრანსპორტირებასთან იყვნენ დაკავშირებული.
ირანის განცხადებას კონკრეტული საბიუჯეტო მოცულობა არ ახლავს. არც ვაშინგტონს გამოუქვეყნებია ახალი სანქციების შესაძლო ფინანსური ეფექტის ოფიციალური შეფასება. ეკონომიკური რისკი პირველ რიგში უკავშირდება ირანის ნავთობის ექსპორტის შემცირების შესაძლებლობას, მესამე ქვეყნების კომპანიებისთვის სანქციების რისკს და ჰორმუზის სრუტეში გადაზიდვების შესაძლო დამატებით შეფერხებას.
წყაროები:
https://apnews.com/article/467d9b2970e0b9855ac9a68ef90c8e75
https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0596
https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0562
