აშშ-ის ახალი ავტომობილების ბაზარზე ფასები კვლავ იზრდება, თუმცა რეკორდული მაჩვენებელი ბაზრის ყველა სეგმენტში ერთნაირ გაძვირებას არ ნიშნავს. Automotive News-ის მიერ დილერების მარაგების საფუძველზე შეგროვებული მონაცემებით, 2026 წლის 30 ივნისს ახალი ავტომობილის საშუალო სარეკლამო ფასმა 51 974 დოლარს მიაღწია, რაც თითქმის სამწლიანი მაქსიმუმია. მაჩვენებელი წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 2 421 დოლარით, ანუ 4.9%-ით გაიზარდა, მაისის ბოლოსთან შედარებით კი მატებამ 314 დოლარი შეადგინა. კვლევა 133 მოდელს მოიცავს, თუმცა მასში არ შედის Tesla, Rivian და Lucid, რადგან ეს კომპანიები ავტომობილებს მომხმარებლებს ძირითადად პირდაპირ ყიდიან.

სარეკლამო ფასი არ არის ის თანხა, რომელსაც მომხმარებელი საბოლოოდ იხდის. Kelley Blue Book-ის მიხედვით, მაისში ახალი ავტომობილის რეალური საშუალო გარიგების ფასი 49 220 დოლარი იყო, წლიურად 1.2%-ით მეტი, მაგრამ აპრილთან შედარებით 0.5%-ით ნაკლები. J.D. Power-ის ივნისის წინასწარი შეფასება კიდევ უფრო დაბალ, დაახლოებით 46 400 დოლარის საშუალო გარიგების ფასს აჩვენებს. განსხვავება გამოწვეულია მონაცემთა წყაროებით, ფასდაკლებებით, მწარმოებლების ფინანსური შეთავაზებებითა და იმით, თუ რომელი ბრენდები შედის კონკრეტულ კვლევაში. შესაბამისად, 51 974 დოლარი დილერების მიერ მოთხოვნილ საშუალო ფასს ასახავს და არა ყველა გაყიდული ავტომობილის საბოლოო ღირებულებას.

ფასების ზრდას განსაკუთრებით ავტომობილების ბაზრის სტრუქტურა განაპირობებს. ამერიკული მწარმოებლები ბოლო წლებში მცირე და შედარებით იაფი სედანების ნაცვლად უფრო ძვირად ღირებულ პიკაპებზე, SUV-ებსა და მაღალი კომპლექტაციის მოდელებზე კონცენტრირდნენ. Reuters-ის მიერ შესწავლილი მონაცემებით, ახალი ავტომობილის საშუალო გარიგების ფასი 2018 წლის ბოლოდან 2025 წლის ბოლომდე დაახლოებით 40%-ით გაიზარდა. 2010 წელს ინფლაციით შესწორებულ, დღევანდელი დაახლოებით 30 000 დოლარის ფასის ფარგლებში 25 მოდელი იყიდებოდა, 2025 წლისთვის კი ასეთი ავტომობილების რაოდენობა 20-მდე შემცირდა. ამავე პერიოდში მაღალი ფასის მოდელების შეთავაზება მნიშვნელოვნად გაფართოვდა.

ბაზარი პრაქტიკულად ორ ნაწილად იყოფა. მაღალი შემოსავლის მქონე მომხმარებლები კვლავ ყიდულობენ ახალ პიკაპებს, SUV-ებსა და უფრო ძვირ კომპლექტაციებს, ხოლო საშუალო და დაბალი შემოსავლის მქონე ოჯახების ნაწილი მეორად ბაზარზე გადადის. S&P Global Mobility-ის მონაცემებით, 2020 წელს 100 000 დოლარამდე წლიური შემოსავლის მქონე ოჯახები ახალი ავტომობილების მყიდველთა 51%-ს შეადგენდნენ, 2025 წელს კი მათი წილი მხოლოდ 36% იყო. J.D. Power-ის უფროსი ვიცე-პრეზიდენტის, ტაისონ ჯომინის შეფასებით, ფასის მატებას არა მხოლოდ ინფლაცია, არამედ მომხმარებელთა არჩევანიც განაპირობებს, რადგან ბაზარზე სულ უფრო მეტი დიდი, ძვირი და მაღალი კომპლექტაციის ავტომობილი იყიდება.

ფასთა სხვაობა სეგმენტების მიხედვით უკვე მკვეთრია. Kelley Blue Book-ის მაისის მონაცემებით, კომპაქტური ავტომობილის საშუალო ფასი 27 443 დოლარი იყო, მცირე SUV-ის 31 122 დოლარი, კომპაქტური SUV-ის 37 757 დოლარი, საშუალო ზომის SUV-ის 50 185 დოლარი, სრულზომიანი პიკაპის კი 66 288 დოლარი. ყველაზე დიდი წლიური ზრდა მცირე SUV-ებში დაფიქსირდა, 4.2%, კომპაქტური SUV-ების ფასი კი 3.4%-ით გაიზარდა. ეს სეგმენტები ამერიკელ მომხმარებლებს შედარებით ხელმისაწვდომ ალტერნატივად მიაჩნიათ, რაც შეზღუდული მიწოდების პირობებში ფასებს კიდევ უფრო ზრდის.

CrystalAuto-ს საწყის მასალაში მოყვანილი მონაცემებით, დილერების მიერ შესწავლილი 133 მოდელიდან 99 გაძვირდა. კომპაქტური სედანების საშუალო სარეკლამო ფასი წლიურად 12%-ით, 2 869 დოლარით გაიზარდა. Kia Telluride-ის საშუალო ფასი 16.4%-ით, Toyota RAV4-ის კი 15.7%-ით მოიმატა. ორივე მოდელი მაღალი მოთხოვნით სარგებლობს და განახლებული ვერსიებით იყიდება. საპირისპირო მიმართულებით წავიდა Hyundai Ioniq 5, რომლის ფასი 17%-ით შემცირდა, Jeep Wrangler კი წლიურად 4%-ით გაიაფდა. ელექტრომობილების ფასებზე ზეწოლას მოთხოვნის შემცირება, მაღალი მარაგები და მწარმოებლების უფრო დიდი ფასდაკლებები აძლიერებს.

გაყიდვების მიხედვით ბაზრის მთავარი მოთამაშე კვლავ General Motors-ია. GM-მა 2026 წლის მეორე კვარტალში აშშ-ში 714 896 ავტომობილი გაყიდა, წლიურად 4.2%-ით ნაკლები. Toyota Motor North America-ს გაყიდვებმა 673 971 ერთეული შეადგინა და 1.1%-ით გაიზარდა. Ford-ის წლის პირველი ნახევრის გაყიდვები 1 006 515 ავტომობილს გაუტოლდა. მეორე კვარტალში მთლიანად ამერიკის ბაზარზე დაახლოებით 4.16 მილიონი ახალი ავტომობილი გაიყიდა, რაც ნიშნავს, რომ GM-ზე დაახლოებით 17%, Toyota-ზე 16%, Ford-ზე კი დაახლოებით 13% მოდიოდა. ეს წილები საორიენტაციოა, რადგან კომპანიებისა და ბაზრის მთლიანი მონაცემების კლასიფიკაცია ზოგ შემთხვევაში განსხვავდება.

GM-ის ლიდერობას სრულზომიანი პიკაპები და დიდი SUV-ები ამყარებს. Ford-ის მთავარი აქტივი F-Series-ია, რომლის გაყიდვებმა წლის პირველ ნახევარში 357 801 ერთეული შეადგინა. Toyota-ს ზრდას კი ჰიბრიდული მოდელები უწყობს ხელს. კომპანიის მეორე კვარტლის გაყიდვების 56.8% ელექტრიფიცირებულ ავტომობილებზე, ძირითადად ჰიბრიდებზე მოდიოდა. Reuters-ის მიხედვით, აშშ-ში ჰიბრიდების გაყიდვები წლის პირველ ნახევარში 19%-ით გაიზარდა, მაშინ როდესაც სრულად ელექტრო ავტომობილების ბაზარი უფრო სუსტი აღმოჩნდა.

ახალი ავტომობილის გაძვირება კრედიტის მოცულობასაც ზრდის. Edmunds-ის მონაცემებით, 2026 წლის პირველ კვარტალში ახალი ავტომობილის შესაძენად დაფინანსებულმა საშუალო თანხამ რეკორდულ 43 899 დოლარს მიაღწია, საშუალო ყოველთვიურმა გადასახადმა კი 773 დოლარი შეადგინა. მყიდველთა 20% თვეში სულ მცირე 1 000 დოლარს იხდის. 84-თვიანი ან უფრო ხანგრძლივი სესხების წილმა პირველ კვარტალში რეკორდულ 22.9%-ს, მეორე კვარტალში კი უკვე დაახლოებით 24%-ს მიაღწია. Edmunds-ის ანალიტიკოსების შეფასებით, გრძელვადიანი სესხები ყოველთვიურ გადასახადს ამცირებს, მაგრამ ზრდის მთლიან საპროცენტო ხარჯს და ავტომობილის ღირებულების შემცირების ფონზე მომხმარებლის ფინანსურ რისკს.

მაგალითად, 43 899 დოლარის სესხი, 6.66%-იანი წლიური განაკვეთით, 84 თვეზე განაწილების შემთხვევაში თვეში დაახლოებით 654 დოლარის გადახდას და მთლიანობაში თითქმის 11 000 დოლარის საპროცენტო ხარჯს ნიშნავს. 60-თვიან სესხზე ყოველთვიური გადასახადი დაახლოებით 862 დოლარამდე იზრდება, თუმცა მთლიანი პროცენტი დაახლოებით 7 800 დოლარამდე მცირდება. ეს საორიენტაციო გაანგარიშებაა და არ ითვალისწინებს გადასახადებს, სადაზღვევო ხარჯებს, პირველ შენატანსა და დილერის დამატებით საფასურს.

მიუხედავად მაღალი ფასებისა, ამერიკული ბაზარი ჯერ კიდევ შედარებით მდგრადია. 2026 წლის პირველ ნახევარში გაყიდვები წლიურად მხოლოდ 3%-ით შემცირდა. Cox Automotive-ის უფროსი ეკონომისტის, ჩარლი ჩეზბროს შეფასებით, ბაზარს მაღალი შემოსავლის მქონე მომხმარებლები, საპროცენტო განაკვეთების მცირე შემცირება და ჰიბრიდებზე გაზრდილი მოთხოვნა ინარჩუნებს. თუმცა რეკორდული სარეკლამო ფასები აჩვენებს, რომ ახალი ავტომობილი სულ უფრო ნაკლები ამერიკული ოჯახისთვის არის ხელმისაწვდომი. მწარმოებლებისთვის ძვირად ღირებული პიკაპებისა და SUV-ების გაყიდვა მაღალ მარჟას ქმნის, მაგრამ საშუალო შემოსავლის მქონე მომხმარებლების მეორად ბაზარზე გადასვლა გრძელვადიან რისკს წარმოშობს. ანალიტიკოსების შეფასებით, თუ ბაზარზე მომავალში იაფი უცხოური კონკურენტები გამოჩნდებიან, ხელმისაწვდომი მოდელების დეფიციტი ამერიკული კომპანიების ერთ-ერთ მთავარ სისუსტედ შეიძლება იქცეს.

წყაროები: