ანტიკური ბერძნული სავაჭრო ხომალდის ზუსტი ასლი „Kyrenia II“ კვლავ გავიდა ზღვაში — კვიპროსი ისტორიულ საზღვაო მემკვიდრეობას აცოცხლებს.
კვიპროსის სანაპიროსთან ზღვაში კვლავ გავიდა „Kyrenia II“ — ძველი ბერძნული სავაჭრო გემის სრულმასშტაბიანი რეკონსტრუქცია, რომელიც ანტიკური საზღვაო ვაჭრობისა და ხმელთაშუაზღვის ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ სიმბოლოდ მიიჩნევა.
გემი ორიგინალი Kyrenia-ს მოდელზეა შექმნილი — ეს არის ძველი ბერძნული სავაჭრო ხომალდი, რომელიც ჩვენს წელთაღრიცხვამდე IV საუკუნით თარიღდება და 1960-იან წლებში კვიპროსის მახლობლად აღმოაჩინეს. არქეოლოგები მას ანტიკური საზღვაო ვაჭრობის ერთ-ერთ ყველაზე კარგად შემონახულ ნიმუშად მიიჩნევენ. სწორედ ამ აღმოჩენის საფუძველზე შეიქმნა „Kyrenia II“, რომელიც მაქსიმალურად ზუსტად იმეორებს ძველი გემის კონსტრუქციას, მასალებსა და ნავიგაციის პრინციპებს. (kyreniafoundation.org)
პროექტის მიზანი მხოლოდ ისტორიული რეკონსტრუქცია არ არის. ორგანიზატორები აცხადებენ, რომ მსგავსი ინიციატივები ხმელთაშუაზღვის კულტურული მემკვიდრეობის, საზღვაო ისტორიისა და ტურიზმის პოპულარიზაციას ემსახურება. გემი სხვადასხვა კულტურულ ღონისძიებასა და საგანმანათლებლო პროგრამაშიც მონაწილეობს, ხოლო მისი მარშრუტები ანტიკური სავაჭრო გზების გაცოცხლებას უკავშირდება.
სპეციალისტების შეფასებით, ევროპაში ისტორიული რეკონსტრუქციები და კულტურული მემკვიდრეობის „ცოცხალი ფორმატით“ წარმოჩენა სულ უფრო პოპულარული ხდება, რადგან ქვეყნები ცდილობენ ისტორია არა მხოლოდ მუზეუმებში, არამედ რეალურ გამოცდილებადაც გადააქციონ.
Kyrenia II-ის ზუსტი ღირებულება საჯაროდ თითქმის არსად არის გამოქვეყნებული, თუმცა საერთაშორისო წყაროების მიხედვით, გემის რეკონსტრუქცია საკმაოდ მასშტაბური და ძვირადღირებული კულტურულ-სამეცნიერო პროექტი იყო. პროექტი 1980-იან წლებში განხორციელდა საბერძნეთში, ჰელენური საზღვაო ტრადიციების დაცვის ინსტიტუტის (HIPNT) ინიციატივით, არქეოლოგ მაიკლ კაცევის და გემთმშენებლობის სპეციალისტ რიჩარდ სტეფის მონაწილეობით. წყაროები მიუთითებენ, რომ Kyrenia II სრულად ხელით, ანტიკური ტექნოლოგიებისა და ისტორიული მასალების მაქსიმალური დაცვით აიგო, რაც ხარჯებს მნიშვნელოვნად ზრდიდა. ექსპერტების შეფასებით, მსგავსი ტიპის ისტორიული საზღვაო რეკონსტრუქციები დღეს რამდენიმე მილიონი ევროს ეკვივალენტად შეფასდებოდა, განსაკუთრებით თუ გავითვალისწინებთ კვლევით სამუშაოებს, სპეციალურ ხის დამუშავებას, ტრადიციულ ხელოსნობასა და საზღვაო ტესტირებებს.
მიუხედავად იმისა, რომ ზუსტი ბიუჯეტი ოფიციალურად არ გამოქვეყნებულა, ცნობილია, რომ პროექტი ნაწილობრივ კულტურული ინსტიტუტებისა და საერთაშორისო გამოფენების მხარდაჭერით ფინანსდებოდა. Kyrenia II მოგვიანებით ნიუ-იორკში, იაპონიასა და გერმანიაში კულტურულ-დიპლომატიურ მისიებშიც მონაწილეობდა, რაც მიუთითებს, რომ გემი მხოლოდ მუზეუმის ექსპონატად არ განიხილებოდა — ის ხმელთაშუაზღვის ისტორიისა და კულტურული ტურიზმის „მცურავ ელჩად“ იქცა. სპეციალისტების შეფასებით, მსგავსი პროექტები ევროპაში დღეს უკვე კულტურული ეკონომიკის ნაწილად მიიჩნევა, რადგან ისტორიული რეკონსტრუქციები ტურიზმს, განათლებასა და საერთაშორისო კულტურულ ბრენდინგს ერთდროულად ემსახურება.
წყაროები:
• The Kyrenia Ship — https://en.wikipedia.org/wiki/The_Kyrenia_Ship
• Kyrenia Foundation — https://www.kyreniafoundation.org/the-kyrenia-ship/
