ყაზახეთში პირველად განხორციელდა უპილოტო ელექტრული eVTOL საფრენი აპარატის ფრენა მგზავრით. ჩინური კომპანია EHang-ის EH216-S ასტანაში, „Games of the Future 2026“-ის ფარგლებში გამოსცადეს.
ყაზახეთის სამოქალაქო ავიაციის კომიტეტის ინფორმაციით, EH216-S ორ მგზავრზეა გათვლილი, მაქსიმალური სიჩქარე 130 კმ/სთ-ს შეადგენს, ხოლო ფრენის სიშორე 35 კილომეტრამდეა. საწყის ეტაპზე ხელისუფლება 5-დან 30 წუთამდე ხანგრძლივობის საჩვენებელი და ტურისტული ფრენების ორგანიზებას განიხილავს.
მწარმოებელი EHang-ის განცხადებით, ასტანაში რამდენიმე საცდელი მარშრუტი შესრულდა და აპარატით ყაზახეთის ტრანსპორტის მინისტრმა ნურლან საურანბაევმაც იმგზავრა. კომპანია აღნიშნავს, რომ ეს ცენტრალურ აზიაში უპილოტო eVTOL-ის პირველი ფრენა იყო ადამიანის ბორტზე ყოფნით.
EH216-S სრულად ელექტრულია და პილოტს არ საჭიროებს. მისი მართვა ავტომატიზებული სისტემით ხდება. EHang-ის მიერ ჩინეთის ფარგლებს გარეთ გამოცხადებული ოფიციალური სარეკომენდაციო ფასი ერთ აპარატზე $410 ათასია. ეს ფასი 2024 წლის აპრილიდან მოქმედებს, თუმცა არ არსებობს საჯარო ინფორმაცია, რა ფასად ან რა ფინანსური პირობებით მოხვდა კონკრეტული EH216-S ყაზახეთში.
ყაზახეთის გეგმა მხოლოდ ერთჯერადი საჩვენებელი ფრენებით არ შემოიფარგლება. 2025 წელს EHang-მა ყაზახურ Allur Group-თან ხელი მოაწერა მემორანდუმს, რომლის მიხედვითაც Allur ეტაპობრივად 50 ერთეული EH216 სერიის აპარატის შეძენას გეგმავს. პირველი ეტაპი 10 სამგზავრო EH216-S-სა და 10 სატვირთო EH216-L-ს მოიცავს. მხარეები ასევე განიხილავენ ცენტრალურ აზიაში eVTOL-ების ადგილობრივი აწყობის საწარმოს შექმნას, რომლის შესაძლო წლიური სიმძლავრე 200 აპარატამდე იქნება. შეთანხმების ფულადი ღირებულება საჯაროდ არ გამოქვეყნებულა.
თუ მხოლოდ EHang-ის მიერ გამოცხადებულ $410 ათასიან საერთაშორისო საცალო ფასს გამოვიყენებთ, 10 სამგზავრო EH216-S-ის თეორიული საცალო ღირებულება დაახლოებით $4.1 მილიონი გამოვა. თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ Allur სწორედ ამ თანხას გადაიხდის, რადგან კორპორაციული შეკვეთების ფასი, მომსახურების პაკეტები და ინფრასტრუქტურის ხარჯები შესაძლოა განსხვავებული იყოს.
პროექტის ეკონომიკური მნიშვნელობა უფრო ფართოა, ვიდრე თავად საფრენი აპარატების შეძენა. კომერციული საჰაერო ტაქსის ქსელის შესაქმნელად ქვეყანას სჭირდება ვერტიპორტები, დამუხტვის ინფრასტრუქტურა, საჰაერო მოძრაობის მართვის სისტემები, ტექნიკური მომსახურება და შესაბამისი რეგულაციები. ყაზახეთის ტრანსპორტის სამინისტრო უკვე მუშაობს eVTOL-ების, ვერტიპორტებისა და უპილოტო საჰაერო მოძრაობის სამართლებრივ ჩარჩოზე.
ამ ეტაპზე ყაზახეთში რეგულარული კომერციული საჰაერო ტაქსის მომსახურება ჯერ არ დაწყებულა. შესაბამისად, პროექტის რეალური ეკონომიკური ეფექტი დამოკიდებული იქნება სერტიფიცირებაზე, ინფრასტრუქტურის შექმნის ღირებულებაზე, მომსახურების საბოლოო ტარიფსა და მგზავრთა მოთხოვნაზე.
წყაროები:
ყაზახეთის სამოქალაქო ავიაციის კომიტეტი, 6 აგვისტოს EH216-S-ის ფრენა:
https://caa.gov.kz/en/blog/post/astana-hosts-kazakhstans-first-passenger-flight-uncrewed-aircraft
EHang, ყაზახეთში EH216-S-ის პირველი სამგზავრო ფრენა:
https://ir.ehang.com/news-releases/news-release-details/eh216-s-completes-central-asias-first-pilotless-human-carrying-0
EHang, EH216-S-ის საერთაშორისო საცალო ფასი, $410,000:
https://www.ehang.com/news/1049.htm
EHang, Allur Group-თან შეთანხმება 50 eVTOL-ის შესახებ:
https://www.ehang.com/news/1278.html
ყაზახეთის მთავრობის ინფორმაცია 24 ივლისის AutoFlight Prosperity-ის ცალკე სადემონსტრაციო ფრენაზე:
https://www.gov.kz/memleket/entities/maidd/press/news/details/1263171?lang=en
ყაზახეთის სამოქალაქო ავიაციის კომიტეტი, 24 ივლისის AutoFlight-ის ფრენა:
https://caa.gov.kz/en/blog/post/air-taxi-demonstration-flight-held-astana
