კორონავირუსის პანდემიის დასრულების შემდეგ საზოგადოებრივი ყურადღება შემცირდა, თუმცა SARS-CoV-2 ვირუსი კვლავ აგრძელებს მუტაციას და პერიოდულად ახალი ვარიანტები ჩნდება. ბოლო დღეებში საერთაშორისო მედიაში გამოჩნდა ინფორმაცია ე.წ. „ციკადას“ შტამის შესახებ, რომელმაც საზოგადოებაში ახალი კითხვები გააჩინა — არის თუ არა ეს რეალური საფრთხე?.. შეიძლება თუ არა ახალი ტალღა დაიწყოს?.. რამდენად მზად არიან ქვეყნები, მათ შორის საქართველო.

'

Ambebi.ge-ზე გამოქვეყნებულ მასალაში განხილულია BA.3.2 ქვეშტამი, რომელსაც არაფორმალურად „Cicada“ შეარქვეს. სახელი უკავშირდება მის „მოულოდნელ დაბრუნებას“, რადგან ეს ხაზი პირველად ადრე გამოჩნდა, შემდეგ გაქრა და მოგვიანებით კვლავ დაფიქსირდა სხვადასხვა ქვეყანაში. (ambebi.ge)

მეცნიერების შეფასებით, BA.3.2 Omicron-ის შთამომავალი ხაზია. მასში მრავალი მუტაცია ფიქსირდება, რის გამოც ყურადღება მიიქცია, განსაკუთრებით იმ კუთხით, რამდენად შეუძლია ნაწილობრივ აირიდოს ადრე გამომუშავებული იმუნიტეტი — ვაქცინაციით ან გადატანილი ინფექციით მიღებული დაცვა. თუმცა ამ ეტაპზე არც World Health Organization და არც სხვა მსხვილი ჯანდაცვის ინსტიტუტები მას „მაღალი საფრთხის ვარიანტად“ არ აფასებენ. WHO-ს შეფასებით, ამ დროისთვის ის დაბალი დამატებითი საზოგადოებრივი რისკის მატარებელია სხვა მიმდინარე Omicron ხაზებთან შედარებით.

ეს ნიშნავს, რომ „ციკადა“ ავტომატურად არ უდრის ახალი პანდემიის დაწყებას.

საერთაშორისო სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ ამ ეტაპზე არ არსებობს მტკიცებულება, თითქოს BA.3.2 უფრო მძიმე დაავადებას იწვევდეს. სიმპტომები ძირითადად ემთხვევა ბოლო წლების COVID ინფექციებს:

  • ყელის ტკივილი
  • ხველა
  • ცხელება
  • დაღლილობა
  • სხეულის ტკივილი
  • ცხვირის გაჭედვა ან სურდო

ზოგიერთ რეგიონში ლაბორატორიული და ნარჩენი წყლების მონიტორინგით მისი გავრცელება დაფიქსირდა, თუმცა ჰოსპიტალიზაციის მკვეთრი ზრდა ჯერ არ შეინიშნება.

მეორე მხარეს არიან ექსპერტები, რომლებიც ფიქრობენ, რომ საზოგადოებები ზედმეტად მოდუნდნენ. ვაქცინაციის ტემპის შემცირება, დაბალი ტესტირება და მონიტორინგის შესუსტება ნიშნავს, რომ ახალი ტალღა შესაძლოა გვიან დაფიქსირდეს. ამ პოზიციის მიხედვით, პრობლემა თავად „ციკადა“ კი არა, საზოგადოებრივი ყურადღების დაკარგვაა.

საქართველოსთვის ეს საკითხი განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია რამდენიმე მიზეზით.

პირველი — ქვეყანა ტურისტული ჰაბია და ზაფხულის სეზონზე საერთაშორისო გადაადგილება იზრდება. მეორე — მოსახლეობის ნაწილი რისკჯგუფებშია, განსაკუთრებით ხანდაზმულები და ქრონიკული დაავადებების მქონე პირები. მესამე — ბოლო წლებში COVID-ზე საზოგადოებრივი დისციპლინა თითქმის სრულად განელდა.

ამიტომაც, თუნდაც ახალი შტამი მძიმე საფრთხედ არ შეფასდეს, საქართველოსთვის გონივრული იქნება:

  • ეპიდემიოლოგიური მონიტორინგის შენარჩუნება
  • რისკჯგუფებისთვის ვაქცინაციის ხელმისაწვდომობა
  • სამედიცინო სექტორის მზადყოფნა
  • ინფორმაციის დროული გავრცელება პანიკის გარეშე

მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ კორონავირუსი უკვე სეზონურ რესპირატორულ ვირუსად ყალიბდება. შესაბამისად, ახალი ვარიანტების გაჩენა გამონაკლისი აღარ არის — ეს პროცესის ნაწილია. კითხვა აღარ არის „იქნება თუ არა ახალი შტამი“, არამედ — რამდენად მზად იქნება საზოგადოება მის სამართავად.

საბოლოოდ, „ციკადა“ უფრო მეტად გვახსენებს, რომ COVID ჯერ არ გამქრალა, ვიდრე იმას, რომ მსოფლიო ახალი პანდემიის წინაშეა. რეალური საფრთხე ამ ეტაპზე უფრო ნაკლებად თავად შტამია და უფრო მეტად — მოდუნება, დაუგეგმაობა და ინფორმაციის იგნორირება.

წყაროები: