საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (IMF) მისიამ, ალეხანდრო ჰაიდენბერგის ხელმძღვანელობით, 9-13 ნოემბერს საქართველოში სამუშაო შეხვედრები გამართა. ვიზიტის ფარგლებში ფონდის წარმომადგენლები ეროვნული ბანკის პრეზიდენტს, ნათია თურნავას, ფინანსთა მინისტრს, ლაშა ხუციშვილს, ვიცე-პრემიერსა და ეკონომიკის მინისტრს, მარიამ ქვრივიშვილს, ასევე კერძო სექტორისა და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებს შეხვდნენ.
მისიის შემაჯამებელ განცხადებაში აღნიშნულია, რომ გეოპოლიტიკური გაურკვევლობისა და ენერგომატარებლებზე მაღალი ფასების მიუხედავად, საქართველოს ეკონომიკა მდგრადობასა და ზრდის მაღალ ტემპს ინარჩუნებს. 2026 წლის იანვარ-სექტემბერში რეალური მშპ 7.4%-ით გაიზარდა, რაშიც წამყვანი როლი საინფორმაციო ტექნოლოგიების, ტრანსპორტისა და ვაჭრობის სექტორებმა შეასრულეს. IMF-ის პროგნოზით, 2026 წელს ეკონომიკური ზრდა 7.2%-ს შეადგენს, ხოლო 2027 წელს 5.7%-მდე შემცირდება და ეტაპობრივად საშუალოვადიან პოტენციურ 5%-იან მაჩვენებელს დაუბრუნდება.
ინფლაციური წნეხი და მონეტარული პოლიტიკა
ეკონომიკური ზრდის პარალელურად, მთავარ გამოწვევად კვლავ ინფლაცია რჩება. 2026 წლის ოქტომბერში წლიურმა ინფლაციამ 5.9% შეადგინა, რაც ეროვნული ბანკის 3%-იან სამიზნე მაჩვენებელს მნიშვნელოვნად აღემატება. ფასების ზრდის ძირითადი მიზეზი ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე კონფლიქტის ფონზე გაძვირებული ენერგომატარებლებია. ფონდის შეფასებით, თუ ინფლაციური წნეხი მოსალოდნელზე მეტხანს გაგრძელდა, ეროვნულ ბანკს შესაძლოა მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება დასჭირდეს, რომელიც მაისის შემდეგ 8.25%-იან ნიშნულზეა შენარჩუნებული.
ფისკალური სტაბილურობა და გაზრდილი რეზერვები
პოზიტიურად ფასდება ქვეყნის საგარეო პოზიცია და ფისკალური მართვა. 2026 წლის პირველ ნახევარში მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი მშპ-ის 2.5%-მდე შემცირდა, ხოლო საერთაშორისო სავალუტო რეზერვები ოქტომბრის ბოლოსთვის რეკორდულ ნიშნულამდე — 8.2 მილიარდ აშშ დოლარამდე გაიზარდა. ამასთან, 2026 წელს ბიუჯეტის დეფიციტი მშპ-ის 1.5%-ის ფარგლებში იქნება, სახელმწიფო ვალი კი 33%-მდე შემცირდება, თუმცა ფონდი კაპიტალური ხარჯების ათვისებისა და სახელმწიფო ინვესტიციების განხორციელების შეფერხებაზეც მიუთითებს.
გამოწვევები და სტრუქტურული რეფორმები
მისია ყურადღებას ამახვილებს რამდენიმე მნიშვნელოვან რისკზე. საფინანსო სექტორის მაღალი კაპიტალიზაციისა და ლიკვიდურობის მიუხედავად, მოწყვლადობის წყაროდ კვლავ რჩება დოლარიზაცია და უცხოურ ვალუტაში გაცემული სესხების ზრდა. საინვესტიციო გარემოზე შესაძლო უარყოფით ფაქტორებად სახელდება შიდა პოლიტიკური დაძაბულობა და ევროკავშირთან ურთიერთობების გართულება. გარდა ამისა, შრომის ბაზარზე კვლავ პრობლემად რჩება დასაქმების დაბალი დონე და უნარების შეუსაბამობა.
მმართველობითი რეფორმების ნაწილში IMF მიესალმება ეროვნული ბანკის შესახებ კანონში შეტანილ ცვლილებებს, რაც მონეტარული პოლიტიკის გადაწყვეტილებებში კოლეგიალურობის პრინციპს აძლიერებს, თუმცა კვლავ გასცემს რეკომენდაციას, რომ სებ-ის საბჭოში არამმართველი წევრების უმრავლესობა მუდმივად იყოს შენარჩუნებული. ასევე ხაზგასმულია სახელმწიფო საწარმოების სამოქმედო გეგმის ეფექტიანი განხორციელების აუცილებლობა.
საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მომდევნო, 2026 წლის IV მუხლის კონსულტაცია საქართველოში 2027 წლის აპრილში გაიმართება.
ვრცლად: imf
