OPEC+ სექტემბრიდან ნავთობის მოპოვების სამიზნე მაჩვენებლების კიდევ ერთხელ გაზრდას გეგმავს. Reuters-ის ინფორმაციით, ალიანსის შვიდმა წევრმა ქვეყანამ შესაძლოა დღიური კვოტა დაახლოებით 188 ათასი ბარელით გაზარდოს. საბოლოო გადაწყვეტილება ჯერ მიღებული არ არის და საკითხს ქვეყნები 2 აგვისტოს დაგეგმილ შეხვედრაზე განიხილავენ.
ინიციატივაში მონაწილეობენ საუდის არაბეთი, რუსეთი, ერაყი, ქუვეითი, ყაზახეთი, ალჟირი და ომანი. იგივე მოცულობის, დღიურად 188 ათასი ბარელის ზრდა OPEC+-მა აგვისტოსთვისაც დაამტკიცა. ორგანიზაციის ოფიციალური განმარტებით, წარმოების ზრდა ეტაპობრივად ხორციელდება და გადაწყვეტილებები ბაზრის მდგომარეობის მიხედვით შეიძლება შეჩერდეს ან შეიცვალოს.
სექტემბრისთვის მოსალოდნელი ზრდა 2023 წელს შეთანხმებული დღიურად 1.65 მილიონი ბარელის ნებაყოფლობითი შემცირების ეტაპობრივი გაუქმების ნაწილია. Reuters-ის გაანგარიშებით, აპრილიდან აგვისტოს ჩათვლით შვიდი ქვეყნის კვოტები ჯამურად 958 ათასი ბარელით გაიზარდა. სექტემბერში კიდევ 188 ათასი ბარელის დამატება ამ შემცირების დარჩენილი ნაწილის გაუქმებას პრაქტიკულად დაასრულებს, არაბთა გაერთიანებული საამიროების OPEC+-დან გასვლის გათვალისწინებით.
თუმცა კვოტის გაზრდა არ ნიშნავს, რომ ბაზარზე ზუსტად იმავე მოცულობის დამატებითი ნავთობი მოხვდება. ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე კონფლიქტმა, სპარსეთის ყურეში გადაზიდვების შეფერხებამ და ცალკეული ქვეყნების ტექნიკურმა შეზღუდვებმა OPEC+-ის რეალური წარმოება სამიზნე მაჩვენებლებზე მნიშვნელოვნად დაბლა დატოვა. ივნისში ალიანსის მოპოვებამ დღიურად 36.28 მილიონი ბარელი შეადგინა, მაშინ როდესაც კონფლიქტამდე, თებერვალში, მაჩვენებელი დაახლოებით 43 მილიონი ბარელი იყო.
მოპოვების ზრდის პოლიტიკა OPEC+-ის მცდელობაა, ბაზარზე დაკარგული წილი დაიბრუნოს, თუმცა გადაწყვეტილება მაღალი გეოპოლიტიკური გაურკვევლობის პირობებში მიიღება. ივლისის მეორე ნახევარში ნავთობის ფასი კვლავ გაიზარდა, რადგან ბაზარზე გაძლიერდა სპარსეთის ყურიდან და წითელი ზღვიდან მიწოდების შესაძლო შეფერხების შიში. შესაბამისად, სექტემბრის კვოტების ზრდამ ფასზე ზეწოლა შეიძლება შეამციროს, მაგრამ ეფექტი დამოკიდებული იქნება იმაზე, შეძლებენ თუ არა წევრი ქვეყნები დამატებითი მოცულობის რეალურად მოპოვებასა და ექსპორტს.
მოთხოვნის პერსპექტივაზეც განსხვავებული შეფასებები არსებობს. OPEC-მა 2026 წელს ნავთობზე გლობალური მოთხოვნის ზრდის პროგნოზი დღიურად 780 ათას ბარელამდე შეამცირა. საერთაშორისო ენერგეტიკული სააგენტო კი წლის მთლიან ჭრილში მოთხოვნის დღიურად დაახლოებით 1 მილიონი ბარელით შემცირებას ელოდება, თუმცა წლის ბოლოსთვის მოხმარების აღდგენას პროგნოზირებს.
ამრიგად, სექტემბრის გადაწყვეტილების მთავარი მნიშვნელობა მხოლოდ დამატებითი 188 ათასი ბარელი არ არის. ის აჩვენებს, რომ OPEC+ წარმოების შეზღუდვის პოლიტიკიდან თანდათან ბაზრის წილის აღდგენაზე გადადის. საბოლოო შედეგს კი კვოტებზე მეტად რეალური მოპოვება, სატრანსპორტო მარშრუტების უსაფრთხოება და ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის განვითარება განსაზღვრავს.
წყაროები:
https://www.reuters.com/business/energy/opec-likely-raise-oil-output-targets-september-again-sources-say-2026-07-23/
https://www.opec.org/pr-detail/609-5-july-2026.html
https://www.iea.org/reports/oil-market-report-july-2026
