ევროპის ქლიავის ბაზარზე მიწოდების შემცირება და ფასების მნიშვნელოვანი ზრდა ფიქსირდება. ძლიერი სეტყვა, ქარი და უკიდურესი სიცხე ევროპის რამდენიმე ძირითად მწარმოებელ რეგიონში მოსავლის დიდი ნაწილის განადგურების მიზეზი გახდა.
იტალიის ზოგიერთ რაიონში ფერმერებმა ქლიავის მოსავლის 70–80% დაკარგეს, ხოლო ცალკეულ ბაღებში გასაყიდად ვარგისი ნაყოფი თითქმის აღარ დარჩა.
სეტყვამ ჩრდილოეთ იტალიის ბაღები დააზიანა
ივლისში ძლიერმა შტორმებმა იტალიის ემილია-რომანიის რეგიონს გადაუარა. განსაკუთრებით დაზარალდა მოდენის პროვინციასა და მის მიმდებარე ტერიტორიებზე გაშენებული ხეხილის ბაღები.
სტიქიამ არა მხოლოდ ნაყოფი, არამედ ხეები, სეტყვისგან დამცავი სისტემები და ფერმერული ინფრასტრუქტურაც დააზიანა. შედეგად, მოსავლის აღება და პროდუქციის ბაზარზე მიწოდებაც გართულდა.
ზოგიერთ მეურნეობაში მოსავლის დანაკარგმა 70–80%-ს მიაღწია, რამდენიმე ბაღში კი კომერციული მოსავალი თითქმის მთლიანად განადგურდა. დაზიანებულმა ინფრასტრუქტურამ შესაძლოა კრეფისა და ტრანსპორტირების პროცესები კიდევ უფრო შეაფერხოს.
ზარალი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან ემილია-რომანია იტალიის ხილის წარმოების ერთ-ერთი უმთავრესი რეგიონია.
მაღალი ტემპერატურა ნაყოფის ზომასა და შენახვის ვადას ამცირებს
სამხრეთ ევროპის მწარმოებლებისთვის პრობლემას ხანგრძლივი სიცხე და ნიადაგში ტენის ნაკლებობაც ქმნის.
მაღალმა ტემპერატურამ ქლიავის განვითარება დააჩქარა, დამწიფების პერიოდი შეამცირა და ნაყოფის ზომაზე უარყოფითად იმოქმედა. სიცხემ ასევე გააუარესა პროდუქტის ხარისხი და შეამცირა მისი შენახვის შესაძლებლობა.
მსგავსი პრობლემების შესახებ ბელგიასა და სამხრეთ გერმანიაშიც საუბრობენ. ფერმერები აღნიშნავენ:
-
შედარებით მცირე ზომის ნაყოფს;
-
დაჩქარებულ დამწიფებას;
-
შენახვის შემცირებულ ვადას;
-
მოსავლის ნაადრევად აღების აუცილებლობას;
-
შორ მანძილზე ექსპორტის შესაძლებლობების შემცირებას.
მოსავლის ადრე აღება ფერმერებს ბაღში დამატებითი დანაკარგების თავიდან აცილებაში ეხმარება, თუმცა ლოგისტიკურ დატვირთვას ზრდის. პროდუქციის დიდი რაოდენობა მოკლე დროში უნდა მოიკრიფოს, გაგრილდეს, შეიფუთოს და გაიყიდოს.
ხარისხიანი ქლიავის შეძენა რთულდება
სეტყვის, სიცხისა და ტენის ნაკლებობის ერთობლივი შედეგები დასავლეთ ევროპის საბითუმო ბაზრებზე უკვე შეინიშნება.
მყიდველებს სტაბილური მოცულობისა და მაღალი ხარისხის ქლიავის მოძიება სულ უფრო უჭირთ. ამავე დროს, იმ ქვეყნების ექსპორტიორები, სადაც უკეთესი მოსავალი მიიღეს, გაზრდილი მოთხოვნითა და უფრო მაღალი ფასებით სარგებლობენ.
ივლისში იტალიასა და ბელგიაში ქლიავის საბითუმო ფასი წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით დაახლოებით 20–30%-ით მაღალი იყო.
ივლისის შუა რიცხვებისთვის იტალიაში ქლიავის საბითუმო ფასი ერთ კილოგრამზე დაახლოებით 2.40–2.80 ევროს შეადგენდა. თუ სეზონის დარჩენილ პერიოდში მიწოდების დეფიციტი გაგრძელდება, ფასებზე ზეწოლა შესაძლოა კიდევ უფრო გაიზარდოს.
რატომ არ იზრდება ფასი მოსალოდნელი სისწრაფით?
EastFruit-ის საერთაშორისო აგრობიზნესის ანალიტიკოსის, კატერინა ზვერიევას განცხადებით, მიწოდების მკვეთრი შემცირების მიუხედავად, ქლიავის ფასი ისე სწრაფად არ იზრდება, როგორც მოსალოდნელი იყო.
ამის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი უკიდურესი სიცხის პერიოდში მომხმარებელთა მოთხოვნის შემცირებაა. მაღალ ტემპერატურაზე ადამიანები ბაზრებსა და მაღაზიებში შედარებით იშვიათად დადიან, ახალი ხილი კი სასაქონლო იერსახეს უფრო სწრაფად კარგავს.
ამ პირობებში სავაჭრო ქსელები შეკვეთების გაკეთებისას უფრო ფრთხილობენ. დაბალი ხარისხის პარტიები გაყიდვიდან იხსნება, ხოლო პროდუქტის გაფუჭებისა და გადაყრის რისკი იზრდება.
ექსტრემალური ამინდი ევროპის ხილის ბაზარს საფრთხეს უქმნის
მიმდინარე სეზონი აჩვენებს, რამდენად დაუცველი გახდა ევროპის ახალი ხილისა და ბოსტნეულის მიწოდების სისტემა ექსტრემალური ამინდის მიმართ.
სპეციალისტების შეფასებით, ფერმერებისთვის სულ უფრო აუცილებელი ხდება ინვესტირება:
-
სეტყვისგან დამცავ სისტემებში;
-
ეფექტიან სარწყავ ინფრასტრუქტურაში;
-
მოსავლის სწრაფად გაგრილების ტექნოლოგიებში;
-
სიცხისა და კლიმატური სტრესისადმი გამძლე ჯიშებში.
მოვაჭრეებსა და საცალო ქსელებს კი პროდუქციის მომწოდებელი ქვეყნების დივერსიფიცირება და შესყიდვების უფრო მოქნილი სტრატეგიების შემუშავება მოუწევთ.
მომდევნო კვირებში ევროპის ქლიავის ბაზარი განსაკუთრებით დამოკიდებული იქნება პროდუქტის ხარისხზე, ხელმისაწვდომ მოცულობასა და ამინდის შესაძლო ახალ გართულებებზე.
წყარო: "ისთ ფრუთი"