ევროკავშირის ქვეყნებმა 2025 წელს რუსეთის მოქალაქეებზე შენგენის ვიზების გაცემა მნიშვნელოვნად გაზარდეს, მიუხედავად უკრაინის ომის, სანქციების პოლიტიკისა და მოსკოვთან ოფიციალურად დაძაბული ურთიერთობებისა. ევროკომისიისა და შენგენის სტატისტიკის მონაცემებით, რუსეთის მოქალაქეებისთვის გაცემული ვიზების რაოდენობა 10 პროცენტზე მეტით გაიზარდა, რაც ანალიტიკოსების ნაწილში უკვე კითხვებს აჩენს — რამდენად თანმიმდევრულია ევროკავშირის პოლიტიკური და ეკონომიკური პოლიტიკა რუსეთის მიმართ.

ოფიციალური მონაცემების მიხედვით, 2025 წელს რუსეთის მოქალაქეებმა შენგენის ვიზის მისაღებად 670 ათასზე მეტი განაცხადი წარადგინეს, რაც წინა წელთან შედარებით თითქმის 8 პროცენტით მეტია. ევროკავშირის ქვეყნებმა მათგან 620 ათასზე მეტი ვიზა დაამტკიცეს. ყველაზე დიდი კატეგორია კვლავ ტურისტული ვიზებია — დაახლოებით 477 ათასი გაცემული დოკუმენტი. შემდეგ მოდის ოჯახისა და მეგობრების მონახულება, ხოლო მესამე ადგილზე „საქმიანი ვიზიტებია“.

განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რომ ვიზების უდიდესი ნაწილი საფრანგეთმა, იტალიამ და ესპანეთმა გასცეს. სწორედ ამ სამმა ქვეყანამ დაამუშავა რუსული განაცხადების თითქმის სამი მეოთხედი. საფრანგეთმა ვიზების რაოდენობა ერთ წელიწადში 25 პროცენტზე მეტით გაზარდა, რაც ბევრმა ექსპერტმა ეკონომიკურ და ტურისტულ ინტერესებთან დააკავშირა.

მიუხედავად იმისა, რომ ევროკავშირის ოფიციალური რიტორიკა რუსეთის იზოლაციასა და სანქციების პოლიტიკას ეფუძნება, პრაქტიკაში ევროპული ეკონომიკის ნაწილები კვლავ დიდ ინტერესს ინარჩუნებენ რუსი ტურისტებისა და მომხმარებლების მიმართ. განსაკუთრებით აქტიურია ტურიზმის, ფუფუნების ინდუსტრიის, კულტურისა და მომსახურების სექტორები. ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნებისთვის რუსი ვიზიტორები ჯერ კიდევ მნიშვნელოვანი შემოსავლის წყაროა, განსაკუთრებით მაღალი შემოსავლის მქონე მომხმარებლების სეგმენტში.

ამ პროცესმა პოლიტიკური დებატებიც გააძლიერა. იტალიაში საკითხი განსაკუთრებით მწვავედ განიხილებოდა ვენეციის ბიენალეს გარშემო ატეხილი დავის ფონზე, სადაც, მედიის ინფორმაციით, გამოვლინდა სქემები, რომლითაც რუსი ხელოვანები სანქციების გვერდის ავლით ცდილობდნენ საერთაშორისო კულტურულ პლატფორმებში მონაწილეობას. საუბარი იყო შუამავლურ ორგანიზაციებზე, პარტნიორ პლატფორმებსა და მხარდამჭერ წერილებზე, რომლებიც ვიზების მიღებას ამარტივებდა.

ევროპის შიგნით უკვე აშკარაა განსხვავებული მიდგომებიც. ბალტიის ქვეყნები, პოლონეთი, ჩეხეთი და ფინეთი რუსეთის მოქალაქეებისთვის სავიზო რეჟიმის მაქსიმალურად გამკაცრებას ემხრობიან და ამას უსაფრთხოების, ჰიბრიდული საფრთხეებისა და პოლიტიკური პრინციპების საკითხს უკავშირებენ. მეორე მხარეს კი არიან სამხრეთ და დასავლეთ ევროპის ქვეყნები, რომლებიც უფრო პრაგმატულ მიდგომას ინარჩუნებენ და ეკონომიკურ, კულტურულ თუ ტურისტულ ინტერესებს უსვამენ ხაზს.

ბიზნესისა და ეკონომიკისთვის ეს საკითხი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. ევროპული ტურიზმის ინდუსტრია, რომელიც პანდემიისა და ენერგეტიკული კრიზისის შემდეგ კვლავ აღდგენის პროცესშია, მაღალი ხარჯვის უნარის მქონე რუს მომხმარებლებზე სრულ უარს არ ამბობს. Bloomberg-ისა და Reuters-ის შეფასებით, მიუხედავად სანქციებისა, რუსული კაპიტალი კვლავ მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ევროპულ უძრავ ქონებაში, ლუქს-ბრენდებში, განათლებასა და ტურიზმის ინდუსტრიაში.

ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ შენგენის ვიზების ზრდა ასევე მიუთითებს იმაზე, რომ ევროპა ცდილობს განასხვაოს რუსეთის სახელმწიფო და რიგითი მოქალაქეები. ევროკავშირის ნაწილი მიიჩნევს, რომ სრული იზოლაცია გრძელვადიან პერსპექტივაში კონტრპროდუქტიული იქნება და ევროპასთან კავშირების შენარჩუნება შესაძლოა რუსულ საზოგადოებაზე გავლენის ერთ-ერთ არხად დარჩეს.

თუმცა უსაფრთხოების სპეციალისტები უფრო ფრთხილ შეფასებებს აკეთებენ. მათი თქმით, გაზრდილი მობილობა და სავიზო ნაკადები ზრდის დაზვერვითი, ჰიბრიდული და სანქციების გვერდის ავლის რისკებსაც. სწორედ ამიტომ, ევროკავშირში იზრდება ზეწოლა სავიზო მონიტორინგის, ფინანსური კონტროლისა და უსაფრთხოების შემოწმებების გაძლიერებაზე.

ანალიტიკოსების შეფასებით, შენგენის ვიზების სტატისტიკა კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ ევროპისა და რუსეთის ურთიერთობები მხოლოდ პოლიტიკით აღარ განისაზღვრება. სანქციების მიუხედავად, ეკონომიკური, კულტურული და სოციალური კავშირები ბოლომდე არ წყდება. მათი აზრით, სწორედ ამ წინააღმდეგობრივ რეალობაში ჩანს თანამედროვე ევროპის მთავარი დილემა — როგორ შეინარჩუნოს პოლიტიკური წნეხი მოსკოვზე და ამავე დროს არ დააზიანოს საკუთარი ეკონომიკური ინტერესები.

წყაროები: