აშშ-ის ადმინისტრაციამ 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის წინ მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება მიიღო — იმ ქვეყნების მოქალაქეები, რომლებიც სპეციალურ „სავიზო დეპოზიტს“ ექვემდებარებოდნენ, მსოფლიო ჩემპიონატის მატჩის ბილეთის ქონის შემთხვევაში ამ მოთხოვნისგან გათავისუფლდებიან. საუბარია პროგრამაზე, რომლის ფარგლებში აშშ გარკვეული ქვეყნების მოქალაქეებს ტურისტული ვიზის მისაღებად 5 000-დან 15 000 დოლარამდე ანაზღაურებადი დეპოზიტის გადახდას ავალდებულებდა, რათა ვიზის ვადის გადაცილების რისკი შეემცირებინა. ახლა კი, FIFA-სთან შეთანხმებით, ვაშინგტონი მსოფლიო ჩემპიონატის მაყურებლებისთვის გამონაკლისს უშვებს.

გადაწყვეტილება პირდაპირ უკავშირდება 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატს, რომელსაც ერთობლივად აშშ, კანადა და მექსიკა უმასპინძლებენ. ტურნირი ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური იქნება — 48 ეროვნული ნაკრებითა და 100-ზე მეტი მატჩით. FIFA-სა და ამერიკული ტურისტული ინდუსტრიის შეფასებით, ჩემპიონატი აშშ-ის ეკონომიკაში მილიარდობით დოლარის დამატებით შემოსავალს შექმნის. სწორედ ამიტომ, ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ ტრამპის ადმინისტრაცია იძულებული გახდა, მკაცრი საიმიგრაციო პოლიტიკა ნაწილობრივ შეერბილებინა, რადგან დეპოზიტის მოთხოვნა მსოფლიო ჩემპიონატის საერთაშორისო იმიჯსა და ტურისტულ ნაკადებზე უარყოფითად მოქმედებდა.

თავდაპირველად პროგრამა იმ ქვეყნებზე გავრცელდა, რომელთა მოქალაქეებიც, ამერიკული მხარის შეფასებით, ვიზის ვადის გადაცილების მაღალ რისკს წარმოადგენდნენ. მოგვიანებით სია 50 ქვეყანამდე გაფართოვდა. Reuters-ისა და Associated Press-ის ინფორმაციით, მსოფლიო ჩემპიონატზე უკვე გასული ხუთი ქვეყანა — ალჟირი, კაბო-ვერდე, კოტ-დ’ივუარი, სენეგალი და ტუნისი — სწორედ ამ სიაში მოხვდა. შედეგად, ამ ქვეყნების გულშემატკივრებს აშშ-ში შესასვლელად ათასობით დოლარის დეპოზიტის გადახდა ემუქრებოდათ, რაც ბევრისთვის პრაქტიკულად შეუძლებელს ხდიდა ჩემპიონატზე დასწრებას.

საბოლოოდ, ვაშინგტონმა გადაწყვიტა, რომ FIFA PASS-ის სპეციალურ სისტემაში რეგისტრირებულ და ოფიციალური ბილეთის მქონე გულშემატკივრებს დეპოზიტის გადახდა აღარ მოუწევთ. შეღავათი ასევე ეხება მოთამაშეებს, მწვრთნელებსა და ოფიციალურ დელეგაციებს. თუმცა ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ეს არ ნიშნავს საიმიგრაციო პოლიტიკის რეალურ ლიბერალიზაციას. აშშ კვლავ ინარჩუნებს მკაცრ კონტროლს, დამატებით შემოწმებებსა და უსაფრთხოების ზომებს, მათ შორის სოციალური ქსელების მონიტორინგის გაფართოების იდეასაც.

ბიზნესისა და ტურიზმის ინდუსტრიისთვის ეს გადაწყვეტილება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. Skift-ისა და Euronews-ის შეფასებით, მსოფლიო ჩემპიონატის გარშემო უკვე არსებობდა შიში, რომ ვიზების, უსაფრთხოების და მაღალი ხარჯების გამო საერთაშორისო ტურისტული ნაკადები მოსალოდნელზე დაბალი იქნებოდა. სასტუმროების ქსელები, ავიაკომპანიები, ტურისტული სააგენტოები და მასპინძელი ქალაქები მილიონობით ვიზიტორს ელოდებიან, ხოლო მსგავსი ფინანსური ბარიერები პირდაპირ ამცირებდა გულშემატკივართა მობილობას.

ანალიტიკოსები ფიქრობენ, რომ ეს შემთხვევა კიდევ ერთხელ აჩვენებს, როგორ ეჯახება ერთმანეთს უსაფრთხოების პოლიტიკა და გლობალური სპორტული ეკონომიკა. ერთი მხრივ, აშშ ცდილობს მკაცრი საიმიგრაციო კონტროლის შენარჩუნებას, ხოლო მეორე მხრივ, მსოფლიო ჩემპიონატის მსგავსი ღონისძიება უზარმაზარ ეკონომიკურ ინტერესებს ქმნის, სადაც საერთაშორისო ვიზიტორების რაოდენობა პირდაპირ უკავშირდება შემოსავლებს, ტურიზმს, რეკლამას, ინფრასტრუქტურასა და მომსახურების სექტორს.

სპეციალისტების შეფასებით, მსოფლიო ჩემპიონატი მხოლოდ სპორტული ღონისძიება აღარ არის — ის გლობალური ეკონომიკური და პოლიტიკური პლატფორმაა, სადაც ვიზის რეჟიმი, უსაფრთხოება, ტურიზმი და საერთაშორისო იმიჯი ერთმანეთთან პირდაპირ კავშირშია. სწორედ ამიტომ, ვაშინგტონის გადაწყვეტილება ბევრმა ექსპერტმა აღიქვა არა როგორც ჰუმანური ჟესტი, არამედ ეკონომიკური აუცილებლობა, რათა მსოფლიო ჩემპიონატმა ამერიკისთვის ფინანსური და რეპუტაციული ზიანი არ მოიტანოს.

წყაროები: