აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა კიდევ ერთხელ გააკრიტიკა დემოკრატების კლიმატური პოლიტიკა და განაცხადა, რომ წლების განმავლობაში გავრცელებული პროგნოზები, თითქოს კლიმატის ცვლილება პლანეტას გაანადგურებდა, გადაჭარბებული და მცდარი იყო. ტრამპის თქმით, გაეროსთან დაკავშირებულმა კლიმატის სამეცნიერო სტრუქტურებმაც უკვე აღიარეს, რომ ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე სცენარი, რომელზეც საერთაშორისო კლიმატური პოლიტიკის ნაწილი იყო აგებული, რეალობას აღარ შეესაბამება.

საუბარია ე.წ. RCP8.5 და მოგვიანებით SSP5-8.5 სცენარზე — მოდელზე, რომელიც გლობალური დათბობის ყველაზე მძიმე შედეგებს პროგნოზირებდა მაღალი ემისიებისა და წიაღისეული საწვავის მასშტაბური გამოყენების პირობებში. ბოლო წლებში კლიმატის მკვლევართა ნაწილმა დაიწყო საუბარი იმაზე, რომ ეს სცენარი სულ უფრო ნაკლებად რეალისტური ხდება, რადგან მსოფლიოში განახლებადი ენერგიის გამოყენება იზრდება, ტექნოლოგიები სწრაფად ვითარდება და მრავალი ქვეყანა კლიმატური პოლიტიკის გამკაცრებას ცდილობს.

დონალდ ტრამპმა აღნიშნული საკითხი საკუთარი პოლიტიკური გზავნილის ნაწილად აქცია და განაცხადა, რომ კლიმატის ცვლილების გარშემო „შიშის პოლიტიკა“ დემოკრატებმა ენერგეტიკული შეზღუდვებისა და მრავალმილიარდიანი პროგრამების გასამართლებლად გამოიყენეს. მისი შეფასებით, კლიმატური „ალარმიზმი“ ამერიკის ეკონომიკას, ენერგეტიკულ დამოუკიდებლობასა და მრეწველობას აზიანებდა.

ტრამპის განცხადებები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ფონზე, როდესაც მისი ადმინისტრაცია გაეროს კლიმატის სისტემებიდან ეტაპობრივ გასვლას განიხილავს. მიმდინარე წელს ვაშინგტონმა უკვე გამოაცხადა, რომ აპირებს დატოვოს გაეროს კლიმატის ჩარჩო კონვენცია და კლიმატის ცვლილების მთავრობათაშორისი პანელი — IPCC, რომელიც მსოფლიოში კლიმატის მეცნიერების ერთ-ერთ მთავარ ავტორიტეტად მიიჩნევა.

ეს ნაბიჯები საერთაშორისო პოლიტიკურ წრეებში სერიოზული დისკუსიის საგანი გახდა. ევროპელი და ამერიკელი ანალიტიკოსების ნაწილი ფიქრობს, რომ აშშ-ის მსგავსი ნაბიჯები გლობალურ კლიმატურ თანამშრომლობას მნიშვნელოვნად დაასუსტებს, რადგან ამერიკა მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი ეკონომიკა და სათბურის აირების ერთ-ერთი უდიდესი გამომყოფია. მათი შეფასებით, ვაშინგტონის დისტანცირება საერთაშორისო კლიმატური შეთანხმებებისგან შეიძლება ჩინეთისა და სხვა მსხვილი ეკონომიკების გავლენის ზრდის საფუძველიც გახდეს.

მეორე მხრივ, ენერგეტიკული სექტორისა და კონსერვატიული ეკონომიკური წრეების ნაწილი მიიჩნევს, რომ დასავლეთში კლიმატის პოლიტიკა ხშირად ზედმეტ რეგულაციებად გადაიქცა, რაც საწარმოო ხარჯებს ზრდის და კონკურენტუნარიანობას ამცირებს. სწორედ ამ არგუმენტებზე აკეთებს აქცენტს დონალდ ტრამპიც, რომელიც ენერგეტიკული პოლიტიკის ცენტრში ნავთობის, გაზისა და შიდა წარმოების გაძლიერებას აყენებს.

სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ ბოლო წლებში კლიმატის საკითხი მხოლოდ გარემოს დაცვის თემად აღარ განიხილება. ის უკვე გადაიქცა გლობალური ეკონომიკური, ტექნოლოგიური და გეოპოლიტიკური კონკურენციის ნაწილად, სადაც ერთმანეთს უპირისპირდება ენერგეტიკული უსაფრთხოება, მწვანე ეკონომიკა, ინდუსტრიული პოლიტიკა და საერთაშორისო გავლენები.

ანალიტიკოსების შეფასებით, სწორედ ამიტომ იქცა კლიმატის პოლიტიკა აშშ-ის შიდა პოლიტიკური ბრძოლის ერთ-ერთ მთავარ თემადაც. მათი თქმით, მომდევნო წლებში მსოფლიო ეკონომიკის მიმართულებას დიდწილად განსაზღვრავს ის, თუ რომელი მოდელი გაძლიერდება — სწრაფი მწვანე ტრანზიცია თუ ენერგეტიკული პრაგმატიზმი, რომელსაც ტრამპი და მისი მხარდამჭერები უჭერენ მხარს.

წყაროები: