საქართველოს კერძო სექტორში დასაქმებულთა უმრავლესობას უმაღლესი განათლება აქვს. ეკონომიკის სამინისტროს კვლევის მიხედვით, კერძო კომპანიებში დასაქმებული 908 698 ადამიანიდან 521 539, ანუ 57%, უმაღლესი განათლების მქონეა. პროფესიული განათლება დასაქმებულთა მხოლოდ 16%-ს აქვს, საშუალო განათლება კი 27%-ს.
ერთი შეხედვით, უმაღლესი განათლების მქონე თანამშრომლების მაღალი წილი ეკონომიკისთვის დადებითი მაჩვენებელია. თუმცა კვლევა მიუთითებს, რომ დიპლომირებული პირების სიჭარბე ისეთ სექტორებშიც შეინიშნება, სადაც სამუშაოების მნიშვნელოვანი ნაწილის შესასრულებლად უმაღლესი განათლება აუცილებელი არ არის.
ასეთ სფეროებს შორის დასახელებულია ვაჭრობა, ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურება, სასტუმროები და კვების ობიექტები. მაგალითად, ვაჭრობის სექტორში დასაქმებულთა 29%-ს უმაღლესი განათლება აქვს, სასტუმროებისა და რესტორნების სფეროში კი ეს მაჩვენებელი 38%-ს აღწევს.
ეს შეიძლება მიუთითებდეს, რომ უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულთა ნაწილი საკუთარი პროფესიის შესაბამის სამუშაოს ვერ პოულობს და ისეთ პოზიციებზე გადადის, სადაც დიპლომით მიღებული ცოდნა სრულად არ გამოიყენება. შედეგად, მოქალაქე უნივერსიტეტში რამდენიმე წელსა და მნიშვნელოვან ფინანსურ რესურსს ხარჯავს, თუმცა დასაქმებისას მისი კვალიფიკაცია ხელფასსა და სამუშაოს შინაარსში სათანადოდ ვერ აისახება.
პრობლემა ბიზნესისთვისაც მნიშვნელოვანია. ერთი მხრივ, კომპანიები იღებენ უმაღლესი განათლების მქონე თანამშრომლებს, მაგრამ მეორე მხრივ, ისევ უჭირთ კონკრეტული ტექნიკური და პრაქტიკული უნარების მქონე პერსონალის პოვნა. ეს აჩვენებს, რომ შრომის ბაზარზე პრობლემა მხოლოდ განათლების დონე კი არა, მიღებული ცოდნისა და რეალური სამუშაოს შესაბამისობაა.
უმაღლესი განათლების მქონე თანამშრომელთა სიჭარბე მომსახურების სექტორში შეიძლება ხელფასების დაბალ დონესაც უკავშირდებოდეს. როდესაც სპეციალობით დასაქმების შესაძლებლობა შეზღუდულია, კურსდამთავრებულები იძულებული ხდებიან სხვა სფეროში დაიწყონ მუშაობა, ზოგჯერ იმავე პირობებით, რასაც საშუალო ან პროფესიული განათლების მქონე თანამშრომლებს სთავაზობენ.
კვლევა განათლების პოლიტიკისთვის მნიშვნელოვან კითხვას აჩენს: სჭირდება თუ არა ქვეყანას ყოველწლიურად სულ უფრო მეტი უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული, თუ მეტი რესურსი პროფესიულ, ტექნიკურ და მოკლევადიან სასწავლო პროგრამებში უნდა ჩაიდოს.
