უკრაინა ორგანული პროდუქციის ბაზარზე წესების გამკაცრებასა და მომხმარებლების შეცდომაში შემყვანი ეტიკეტებისგან დაცვას გეგმავს. 2026 წლის 30 ივნისს უკრაინის უმაღლესმა რადამ მიიღო ახალი კანონი, რომელიც ორგანული პროდუქციის წარმოებას, ბრუნვასა და მარკირებას არეგულირებს.

კანონპროექტი, რომელიც №13204-1 ნომრით იყო რეგისტრირებული, უკრაინის ორგანული სექტორის ევროკავშირის მოქმედ სტანდარტებთან დაახლოებას ისახავს მიზნად. ცვლილებები ბაზარზე მეტ გამჭვირვალობას შექმნის როგორც მომხმარებლებისთვის, ისე მწარმოებლებისა და მოვაჭრეებისთვის.

რეფორმის მთავარი პრინციპია, რომ პროდუქტი „ორგანულად“ მხოლოდ მაშინ უნდა გაიყიდოს, როდესაც მისი წარმოების მეთოდები და სერტიფიცირება შესაბამის მოთხოვნებს რეალურად აკმაყოფილებს. კანონი ორგანული პროდუქციის წარმოების, გადამუშავების, ბრუნვისა და ეტიკეტირების ერთიან წესებს ადგენს და ტერმინ „ორგანულის“ დაუსაბუთებელი გამოყენების შეზღუდვას ითვალისწინებს.

კონტროლი და პასუხისმგებლობა მკაცრდება

ახალი კანონით გაძლიერდება სახელმწიფო ზედამხედველობა ორგანული პროდუქციის მწარმოებლებზე, გადამამუშავებლებსა და ბაზრის სხვა მონაწილეებზე.

უკრაინის პარლამენტის აგრარული კომიტეტის ინფორმაციით, კანონმდებლობა ევროკავშირის ორგანული წარმოებისა და მარკირების შესახებ 2018/848 რეგულაციისა და მასთან დაკავშირებული სხვა სამართლებრივი აქტების ძირითადი დებულებების დანერგვას ემსახურება.

ცვლილებები ითვალისწინებს:

  • ორგანული წარმოებისა და მარკირების ერთიან და გამჭვირვალე წესებს;
  • სახელმწიფო კონტროლის გაძლიერებას;
  • „ორგანული“ აღნიშვნის გამოყენების მკაფიო პირობებს;
  • არაკეთილსინდისიერი მწარმოებლებისთვის ყალბი მარკირების გამოყენების შესაძლებლობის შემცირებას;
  • უკრაინული სერტიფიცირების ევროკავშირის სისტემასთან დაახლოებას.

უკრაინული ორგანული ბიზნესისთვის რეფორმამ შესაძლოა სამართლებრივი გარემო უფრო პროგნოზირებადი გახადოს და ევროპელი მყიდველებისთვის სტანდარტებთან შესაბამისობის დადასტურება გაამარტივოს. ამავე დროს, მწარმოებლებსა და საცალო მოვაჭრეებს მეტი პასუხისმგებლობა დაეკისრებათ იმის დასამტკიცებლად, რომ მათი პროდუქცია ორგანული წარმოების მოთხოვნებს ნამდვილად აკმაყოფილებს.

ახალი შესაძლებლობები ფერმერებისა და ექსპორტიორებისთვის

უკრაინის პარლამენტის შეფასებით, კანონმა შესაძლოა სოფლის რეგიონების განვითარებასაც შეუწყოს ხელი. ორგანული წარმოების გაფართოება ზრდის პროდუქციის დივერსიფიკაციის, მაღალი დამატებული ღირებულების მქონე გადამუშავებისა და ახალი სამუშაო ადგილების შექმნის შესაძლებლობას.

ევროკავშირის სტანდარტებთან დაახლოებამ შესაძლოა საერთაშორისო ბაზრებზე უკრაინული ორგანული პროდუქციის პოზიციებიც გააძლიეროს და სერტიფიცირებულ წარმოებაში ახალი ინვესტიციები მიიზიდოს.

კანონი ასევე უკავშირდება უკრაინის უფრო მდგრად სოფლის მეურნეობაზე გადასვლას, მათ შორის კლიმატურ ცვლილებებთან ადაპტაციას, ბიომრავალფეროვნების დაცვასა და გარემოს მართვის გაუმჯობესებას.

თუმცა რეფორმის რეალური შედეგი მხოლოდ კანონის ტექსტზე არ იქნება დამოკიდებული. გადამწყვეტი მნიშვნელობა ექნება სერტიფიცირების ხარისხს, ინსპექტირებასა და დარღვევებზე რეაგირებას. ყალბი ორგანული ეტიკეტების შემცირება მხოლოდ იმ შემთხვევაში იქნება შესაძლებელი, თუ წესების დარღვევა სისტემატურად გამოვლინდება და პასუხისმგებელი პირები შესაბამის სანქციებს დაექვემდებარებიან.