თურქეთი ახალ ნაბიჯს დგამს აგროსექტორის სტაბილიზაციისთვის და ამ მიზნით ამტკიცებს დაახლოებით 3 მილიონი ტონა სიმინდის იმპორტის კვოტას, რომელიც შეღავათიანი ტარიფით დაიბეგრება. გადაწყვეტილება მიზნად ისახავს შიდა ბაზარზე ფასების კონტროლს და საკვების, განსაკუთრებით ცხოველური საკვების (feed) დეფიციტის თავიდან აცილებას.
სიმინდი თურქეთისთვის სტრატეგიული პროდუქტია — ის ფართოდ გამოიყენება როგორც საკვებ ინდუსტრიაში, ისე მეცხოველეობაში. ბოლო წლებში ქვეყნის შიდა წარმოება ვერ აკმაყოფილებს მზარდ მოთხოვნას, რის გამოც იმპორტი მნიშვნელოვნად გაიზარდა. მაგალითად, თურქეთში სიმინდის იმპორტი მკვეთრად გაიზარდა და ერთ-ერთ მთავარ წყაროდ შავი ზღვის რეგიონი, განსაკუთრებით უკრაინა, იქცა .
კვოტის მთავარი მექანიზმი არის დაბალი ან ნულოვანი ტარიფი იმპორტირებულ სიმინდზე, მაშინ როცა ჩვეულებრივ პირობებში საბაჟო გადასახადი დაახლოებით 130%-ს აღწევს. სწორედ ეს შეღავათი ქმნის მოტივაციას იმპორტისთვის და ამცირებს შიდა ფასებზე ზეწოლას .
ამ გადაწყვეტილებას აქვს როგორც ეკონომიკური, ისე ბაზრის რეგულირების ფუნქცია. ერთი მხრივ, იგი ამცირებს ინფლაციურ წნეხს და უზრუნველყოფს საკვების წარმოების სტაბილურობას. მეორე მხრივ, ზრდის ქვეყნის დამოკიდებულებას უცხოურ მიწოდებაზე, რაც გრძელვადიან პერსპექტივაში შეიძლება რისკად იქცეს.
საქმიანი თვალსაზრისით, ეს ნაბიჯი მიუთითებს უფრო ფართო ტენდენციაზე — სახელმწიფოები აქტიურად იყენებენ სავაჭრო პოლიტიკის ინსტრუმენტებს (კვოტები, ტარიფები) შიდა ბაზრის დასარეგულირებლად. განსაკუთრებით აგროსექტორში, სადაც ფასების მერყეობა სწრაფად აისახება როგორც ბიზნესზე, ისე მოსახლეობის კეთილდღეობაზე.
თუმცა, ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ მსგავსი კვოტები მხოლოდ დროებითი გამოსავალია. თუ შიდა წარმოება არ გაიზრდება, იმპორტზე დამოკიდებულება კიდევ უფრო გაღრმავდება. უკვე არსებული მონაცემებით, თურქეთი მსოფლიოში სიმინდის ერთ-ერთი მსხვილი იმპორტიორია და მისი მოთხოვნა მომავალშიც მაღალი დარჩება .
საბოლოოდ, თურქეთის გადაწყვეტილება წარმოადგენს კლასიკურ მაგალითს, თუ როგორ ცდილობს სახელმწიფო ბალანსის დაცვას — ფასების კონტროლსა და ბაზრის სტაბილურობას შორის.
წყარო:
https://www.tridge.com/news/turkey-introduces-new-quota-for-duty-free-co-tlgnnn
