რუსეთის სახელმწიფო ტელევიზიის ყოფილი მაღალჩინოსანი ამტკიცებს, რომ ვლადიმირ პუტინისთვის წლების განმავლობაში საინფორმაციო გამოშვებების ცალკე, გაფილტრულ ვერსიებს ამზადებდნენ. ამის შესახებ Россия-1-ის საინფორმაციო პროგრამა „Вести“-ის ყოფილმა მთავარმა რედაქტორმა დმიტრი სკორობუტოვმა YouTube-არხ „И грянул Грэм“-თან ინტერვიუში ისაუბრა. მის მონათხრობს The Moscow Times და ERR ავრცელებენ.
სკორობუტოვის თქმით, რუსეთის პრეზიდენტისთვის განკუთვნილი საინფორმაციო ვერსიები ეთერში არ გადიოდა და მხოლოდ კრემლისთვის მზადდებოდა. მისი განმარტებით, პროექტს შიგნით კოდური სახელიც ჰქონდა — „მთავარი მაყურებელი“. ყოფილი რედაქტორი ამბობს, რომ ამ გამოშვებებში პუტინისთვის რეალობის ისეთი სურათი იქმნებოდა, სადაც რუსეთი წარმატებულ, მოწესრიგებულ და განვითარებულ სახელმწიფოდ ჩანდა, თავად პუტინი კი ეფექტიან და პოპულარულ ლიდერად.
სკორობუტოვი იხსენებს, რომ პროცესი სტანდარტულ პრაქტიკად იყო ქცეული. მისი თქმით, საღამოს 8 საათზე „Вести“-ის ჩვეულებრივი გამოშვება გადიოდა, ეთერის შემდეგ კი გადამღები და რედაქტორთა ჯგუფი სტუდიაში რჩებოდა და პრეზიდენტისთვის ცალკე ვერსიას ამზადებდა. ამ ვერსიაში ნაწილი სიუჟეტებისა რჩებოდა, ნაწილი ემატებოდა, არასასურველი დეტალები იჭრებოდა, ზოგიერთი ამბავი კი უფრო პოზიტიურად ან შელამაზებულად წარმოჩნდებოდა.
მისი შეფასებით, ამ პრაქტიკის მიზანი პუტინის რეალური საინფორმაციო გარემოსგან იზოლირება იყო. სკორობუტოვი ამბობს, რომ მსგავსი ფორმატი განსაკუთრებით 2011-2012 წლების მასობრივი საპროტესტო აქციების შემდეგ გამყარდა, როდესაც რუსეთის ხელისუფლებაში შეშფოთება გაჩნდა, რომ საზოგადოებრივი უკმაყოფილება უფრო ფართო პოლიტიკურ კრიზისში გადაიზრდებოდა.
ყოფილი რედაქტორის განცხადებით, პუტინისთვის შექმნილ საინფორმაციო სურათში პრობლემური თემები ან საერთოდ არ ხვდებოდა, ან მნიშვნელოვნად იცვლებოდა. მისი თქმით, პრეზიდენტი ბოლო წლებში კიდევ უფრო ნაკლებად იღებს რეალურ ინფორმაციას, მათ შორის უკრაინაში მიმდინარე ომის შესახებაც. სკორობუტოვი ამტკიცებს, რომ ფრონტიდან მიღებული ცნობების ფილტრაცია განსაკუთრებით 2022 წლის აპრილის შემდეგ გამკაცრდა, როდესაც უკრაინულმა ძალებმა შავი ზღვის ფლოტის ფლაგმანი, კრეისერი „Москва“ ჩაძირეს.
დმიტრი სკორობუტოვი „Вести“-ის მთავარი რედაქტორი 2006 წელს, 26 წლის ასაკში გახდა. სახელმწიფო ტელევიზიიდან 2017 წელს წასვლის შემდეგ მან საჯაროდ დაიწყო საუბარი რუსეთის მედიაში ცენზურისა და პროპაგანდის მექანიზმებზე. 2020 წელს კი შვეიცარიაში პოლიტიკური თავშესაფარი მიიღო.
სკორობუტოვის მონათხრობი რუსეთის სახელმწიფო მედიის მუშაობის ერთ-ერთ ყველაზე დახურულ მხარეს ეხება — როგორ იქმნება არა მხოლოდ საზოგადოებისთვის განკუთვნილი პროპაგანდა, არამედ ხელისუფლების უმაღლესი პირისთვის მორგებული საინფორმაციო რეალობაც. ეს განცხადებები დამოუკიდებლად დადასტურებული დოკუმენტებით ამ ეტაპზე საჯაროდ არ არის გამყარებული, თუმცა ისინი ეყრდნობა ადამიანის ჩვენებას, რომელიც წლების განმავლობაში რუსეთის ერთ-ერთი მთავარი საინფორმაციო პროგრამის შიგნით მუშაობდა.
წყაროები:
https://www.youtube.com/shorts/NSm9P7Tkn1c
The Moscow Times — бывший шеф-редактор «России-1» о выпусках для Путина
ERR — Бывший шеф-редактор „России-1“: для Путина 15 лет монтировали отдельные выпуски новостей
Новая газета — „Вести“ для главного зрителя
