22 საათი ჰაერში და ახალი პრემიუმ-მოდელი ავიაციაში, - როგორ აქცევს Qantas-ი მანძილს ბიზნესაქტივად?

ავსტრალიური Qantas-ი 2027 წლის ოქტომბრიდან სიდნეისა და ლონდონს შორის მსოფლიოში ყველაზე ხანგრძლივი რეგულარული კომერციული ფრენის დაწყებას გეგმავს. საუბარია პირდაპირ, გაჩერების გარეშე რეისზე, რომელიც დაახლოებით 19-დან 22 საათამდე გაგრძელდება და ავსტრალიის აღმოსავლეთ სანაპიროს ევროპასთან ერთ საფრენ მონაკვეთად დააკავშირებს. პროექტი, რომელსაც ავიაკომპანია Project Sunrise-ს უწოდებს, მხოლოდ ახალი მარშრუტი არ არის, ეს არის Qantas-ის მცდელობა, ავსტრალიის გეოგრაფიული სიშორე პრემიუმ-სერვისად, დროის ეკონომიად და მაღალმარჟიან ბიზნესად აქციოს.

Qantas-ის ოფიციალური ინფორმაციით, ბილეთების გაყიდვა 2027 წლის თებერვალში დაიწყება, ხოლო პირველი ყოველდღიური რეისები სიდნეი-ლონდონის მიმართულებით 2027 წლის ოქტომბერში შესრულდება. პირველი Airbus A350-1000ULR, სახელად Vega, კომპანიას 2027 წლის აპრილში უნდა გადაეცეს. ეს ვადები მნიშვნელოვანია, რადგან პროექტი რამდენჯერმე გადაიდო, თავდაპირველად პანდემიის, შემდეგ კი მიწოდების ჯაჭვის, სერტიფიცირებისა და სპეციალური საწვავის სისტემების ტექნიკური მოთხოვნების გამო. საბოლოო გეგმით, Qantas-მა სულ 12 სპეციალურად მოდიფიცირებული Airbus A350-1000ULR უნდა მიიღოს, რომლებიც სწორედ ულტრა-გრძელმარშრუტიან ფრენებზე იქნება გათვლილი.

ახალი რეისი ავიაციისთვის სიმბოლურიცაა და კომერციულადაც მნიშვნელოვანი. დღეს მსოფლიოში ყველაზე გრძელი მოქმედი რეგულარული პირდაპირი ფრენა Singapore Airlines-ის ნიუ-იორკი, JFK, სინგაპურის რეისია, რომელიც დაახლოებით 15 349 კილომეტრს ფარავს და 18 საათსა და 50 წუთამდე ბლოკ-დროს მოიცავს. Qantas-ის სიდნეი-ლონდონის რეისი ამ მაჩვენებელს გადააჭარბებს. AP-ის მონაცემებით, ლონდონი-სიდნეის მარშრუტის სიგრძე დაახლოებით 17 015 კილომეტრია, ხოლო Qantas-ისა და Airbus-ის განმარტებით, თვითმფრინავი 22 საათამდე უწყვეტ ფრენაზეა გათვლილი.

ამ პროექტის მთავარი ეკონომიკური იდეა დროის გაყიდვაა. დღეს სიდნეიდან ლონდონამდე მგზავრობა, როგორც წესი, შუალედურ გაჩერებას მოითხოვს, ხშირად სინგაპურში ან ახლო აღმოსავლეთის ჰაბებში, და ჯამში დაახლოებით 24-25 საათს იღებს. Qantas-ის გათვლით, პირდაპირი ფრენა მგზავრს ოთხ საათამდე დროს დაუზოგავს. ბიზნესმგზავრისთვის, რომლისთვისაც დრო, დაღლა და შეხვედრების განრიგი პირდაპირი ეკონომიკური ფაქტორია, ეს სხვაობა შეიძლება ფასის პრემიის გამართლებად იქცეს. Reuters-ის ინფორმაციით, Qantas-ი იმედოვნებს, რომ Project Sunrise-ის ფრენებზე დაახლოებით 20%-ით მაღალ ფასს მიიღებს, განსაკუთრებით პრემიუმ-სეგმენტში, ისევე როგორც ეს პერტი-ლონდონის მარშრუტზე შეძლო.

Qantas-ისთვის ეს არის არა მასობრივი, არამედ მაღალმოსავლიანი პროდუქტი. სტანდარტული Airbus A350-1000 გაცილებით მეტ მგზავრზე შეიძლება იყოს გათვლილი, თუმცა Project Sunrise-ის კონფიგურაციაში თვითმფრინავი მხოლოდ 238 მგზავრს მიიღებს. Airbus-ის მონაცემებით, სალონში იქნება 6 პირველი კლასის სიუტი, 52 ბიზნეს-კლასის ადგილი, 40 პრემიუმ-ეკონომი და 140 ეკონომ-კლასის ადგილი. ანუ ადგილების 40%-ზე მეტი პრემიუმ-კაბინებზე მოდის. ეს პირდაპირ აჩვენებს ბიზნესმოდელს, ავიაკომპანია არ ცდილობს მაქსიმალური რაოდენობის მგზავრის ჩასმას, არამედ ქმნის უფრო ძვირ, კომფორტზე და დროის დაზოგვაზე ორიენტირებულ პროდუქტს.

საინტერესოა ეკონომიკური ეფექტის მარტივი მასშტაბიც. თუ სიდნეი-ლონდონის რეისი ყოველდღიურად შესრულდება ორივე მიმართულებით და თითოეულ ბორტზე 238 მგზავრის ადგილი იქნება, წლიური თეორიული გამტარუნარიანობა დაახლოებით 173 740 ადგილს მიაღწევს, 730 ფრენა წელიწადში გამრავლებული 238 ადგილზე. თუ თითოეულ მგზავრს მაქსიმუმ ოთხ საათამდე დრო დაეზოგება, სრული დატვირთვის პირობებში მხოლოდ ამ ერთ მიმართულებაზე დროის საერთო ეკონომია წელიწადში დაახლოებით 695 ათას მგზავრ-საათს შეიძლება გაუტოლდეს. ეს არ არის Qantas-ის ოფიციალური ფინანსური მაჩვენებელი, მაგრამ კარგად აჩვენებს, რატომ შეიძლება გადაიხადოს მომხმარებელმა უფრო ძვირი ბილეთი, განსაკუთრებით ბიზნეს და პრემიუმ-ეკონომ სეგმენტში.

ფინანსური კუთხით ყველაზე მნიშვნელოვანი ინდიკატორი Qantas-ის მიერ დასახელებული პროგნოზია. Reuters-ის ცნობით, ავიაკომპანია ვარაუდობს, რომ Project Sunrise-მა სრული მასშტაბით ამუშავების შემდეგ წლიურად 400 მილიონ ავსტრალიურ დოლარზე მეტი, ანუ Reuters-ის მითითებული გაცვლითი კურსით დაახლოებით 283 მილიონი აშშ დოლარი, შეიძლება დაამატოს კომპანიის მოგებას. ეს მაჩვენებელი შემოსავალს არ ნიშნავს, საუბარია მოგებაზე ან earnings-ზე, რაც პროექტს Qantas-ისთვის სტრატეგიულ აქტივად აქცევს. თუ ეს პროგნოზი 12 თვითმფრინავზე გადავანაწილებთ, გამოდის დაახლოებით 33 მილიონ ავსტრალიურ დოლარზე მეტი დამატებითი წლიური მოგება ერთ თვითმფრინავზე, თუმცა ასეთი გაანგარიშება მხოლოდ მასშტაბის საჩვენებელია, რადგან რეალური შედეგი დამოკიდებული იქნება მარშრუტებზე, დატვირთულობაზე, საწვავის ფასზე, ბილეთების სტრუქტურაზე და ოპერაციულ ხარჯებზე.

თვითმფრინავის ტექნიკური მხარეც პირდაპირ დაკავშირებულია ეკონომიკასთან. Airbus-ის ინფორმაციით, A350-1000ULR-ს სტანდარტულ A350-1000-თან შედარებით დამატებული აქვს Rear Centre Tank, რომელიც საწვავის მოცულობას 20 000 ლიტრით ზრდის. ეს თვითმფრინავს დაახლოებით 1 000 საზღვაო მილით, ანუ 1 852 კილომეტრით, უზრდის მოქმედების არეალს. ბორტი აღჭურვილია Rolls-Royce Trent XWB-97 ძრავებით, გაზრდილი მაქსიმალური ასაფრენი მასით და სალონის გაგრილების ახალი სისტემით. Airbus-ის განცხადებით, A350-ის ოჯახი წინა თაობის შორემარშრუტიან თვითმფრინავებთან შედარებით საწვავის მოხმარებასა და ნახშირორჟანგის ემისიას დაახლოებით 25%-ით ამცირებს. თუმცა ულტრა-გრძელი ფრენების ეკონომიკა მაინც რთულია, რადგან 20-საათიან რეისზე თვითმფრინავი საწვავის დიდ ნაწილს თავად დარჩენილი საწვავის წონის გადასატანადაც ხარჯავს.

სწორედ ამიტომ, Project Sunrise-ის მომგებიანობა მხოლოდ ტექნოლოგიაზე არ დგას. გადამწყვეტი იქნება მოთხოვნა პრემიუმ-სეგმენტში, ბილეთების ფასი, საწვავის ღირებულება, გეოპოლიტიკური რისკები და კონკურენცია. Qantas-ისთვის ეს პროექტი პირდაპირ უპირისპირდება ჰაბურ მოდელს, რომელზეც ახლო აღმოსავლეთის დიდი ავიაკომპანიები, მათ შორის Emirates და Qatar Airways, წლებია საკუთარ გლობალურ ქსელს აშენებენ. სიდნეი-ლონდონის პირდაპირი რეისი მგზავრს აძლევს არჩევანს, გადაიხადოს მეტი და არ გაჩერდეს ჰაბში. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ფონზე, როდესაც ახლო აღმოსავლეთის საჰაერო სივრცეში პერიოდული დაძაბულობა და გადამისამართებები საერთაშორისო ავიაციისთვის ხარჯებს ზრდის.

ფართო სურათში Qantas-ის ნაბიჯი აჩვენებს, რომ ავიაცია პანდემიის შემდეგ ახალ ფაზაში შევიდა. IATA-ს ივნისის პროგნოზით, გლობალური სამგზავრო ტრაფიკი 2026 წელს 2.1%-ით გაიზრდება, რაც წინა წლებთან შედარებით უფრო ნელი ტემპია, თუმცა მოთხოვნა მაინც ზრდის რეჟიმში რჩება. ასეთ გარემოში ავიაკომპანიებისთვის მხოლოდ მეტი რეისის დამატება აღარ არის საკმარისი. მათ სჭირდებათ ისეთი პროდუქტები, რომლებიც კონკურენტებისგან განსხვავდება და მაღალ შემოსავალს ქმნის. Qantas-ის შემთხვევაში ეს პროდუქტი არის არა მხოლოდ ფრენა, არამედ დროის შემცირება, კომფორტი, ბრენდის პრესტიჟი და ავსტრალიის გლობალურ ეკონომიკურ რუკაზე უფრო ახლოს მიყვანა ევროპასთან და ჩრდილოეთ ამერიკასთან.

ამიტომ, სიდნეი-ლონდონის 22-საათიანი პირდაპირი ფრენა მხოლოდ საავიაციო რეკორდი არ იქნება. ეს იქნება ტესტი მთელი ინდუსტრიისთვის, რამდენად მზად არის მგზავრი გადაიხადოს მეტი უწყვეტი კავშირისთვის, რამდენად შეძლებს ავიაკომპანია ულტრა-გრძელი ფრენის ხარჯების მართვას და რამდენად შეიძლება გეოგრაფიული სიშორე ბიზნესუპირატესობად იქცეს. თუ Qantas-მა 20%-იანი ფასის პრემია, მაღალი დატვირთულობა და დაგეგმილი წლიური მოგების ეფექტი რეალურად შეინარჩუნა, Project Sunrise შეიძლება გახდეს მოდელი ახალი თაობის გრძელი მარშრუტებისთვის. თუ არა, ის დარჩება ტექნოლოგიურად შთამბეჭდავ, მაგრამ ფინანსურად რთულ ექსპერიმენტად. ამ ეტაპზე, გადამოწმებული მონაცემები აჩვენებს, რომ Qantas-ი რისკს შეგნებულად იღებს, რადგან სჯერა, რომ გლობალურ ავიაციაში მომდევნო კონკურენტული უპირატესობა არა მხოლოდ ფასში, არამედ დროის, კომფორტისა და პირდაპირი კავშირის ეკონომიკაში იქნება.

წყაროები: