ევროპარლამენტმა ხმათა მკაფიო უმრავლესობით მიიღო რეზოლუცია, რომელიც ევროკავშირის მასშტაბით ე.წ. „კონვერსიული თერაპიის“ აკრძალვისკენ არის მიმართული — 405 დეპუტატი გადაწყვეტილებას მხარს უჭერს, ხოლო 176 წინააღმდეგი იყო. ეს ნაბიჯი არა მხოლოდ სამართლებრივი ინიციატივაა, არამედ ღირებულებითი გზავნილი, რომელიც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს იმას, რომ ევროპარლამენტი ადამიანის უფლებების დაცვის საკითხში უფრო აქტიურ როლს ირგებს. საკითხი დღის წესრიგში მოქალაქეთა ინიციატივით მოხვდა — კამპანიამ, რომელმაც მილიონზე მეტი ხელმოწერა შეაგროვა, ევროკავშირის ინსტიტუციური მექანიზმების რეალური ეფექტიანობა აჩვენა.

所谓 „კონვერსიული თერაპია“ მოიცავს პრაქტიკებს, რომლებიც მიზნად ისახავს ადამიანის სექსუალური ორიენტაციის ან გენდერული იდენტობის შეცვლას. ეს მეთოდები ხშირად ეფუძნება ფსიქოლოგიურ ზეწოლას, იძულებას ან მეცნიერულად დაუმტკიცებელ მიდგომებს და საერთაშორისო დონეზე მწვავედ არის კრიტიკებული. გაერო ამ პრაქტიკას არაერთხელ აფასებს როგორც წამების ან არაადამიანური მოპყრობის ფორმას, რაც მას ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების დარღვევის კატეგორიაში აქცევს.

ევროპარლამენტის გადაწყვეტილება გარკვეულწილად ასახავს უკვე არსებულ ეროვნულ ტენდენციებსაც — მაგალითად, საფრანგეთი-ში მსგავსი პრაქტიკა კანონით უკვე აკრძალულია. თუმცა, ევროპარლამენტის მიზანი არის ერთიანი სტანდარტის ჩამოყალიბება მთელ ევროკავშირში, რათა ადამიანის უფლებების დაცვა არ იყოს დამოკიდებული კონკრეტული ქვეყნის პოლიტიკურ ნებაზე.

რეზოლუციამ მკვეთრი პოლიტიკური დებატებიც გამოიწვია. მანონ ობრი გადაწყვეტილებას „უზარმაზარ გამარჯვებად“ აფასებს და კონვერსიულ თერაპიას „ბარბაროსობად“ მოიხსენიებს, მაშინ როდესაც ჟან-ფილიპ ტანგი ხაზს უსვამს, რომ მიუხედავად პრაქტიკის მიუღებლობისა, მისი პოლიტიკური ძალა თავს იკავებს, რადგან არ სურს სოციალური პოლიტიკის საკითხებში ეროვნული სუვერენიტეტის შეზღუდვა. ეს დაპირისპირება ნათლად აჩვენებს ევროკავშირის შიგნით არსებულ ფუნდამენტურ დილემას — რამდენად უნდა იყოს სოციალური პოლიტიკა ცენტრალიზებული და სად გადის ზღვარი საერთო ევროპულ ღირებულებებსა და ეროვნული დამოუკიდებლობის შორის.

ახლა პროცესის მთავარი ეტაპი გადადის ევროკომისია-ზე, რომელსაც 17 მაისამდე უნდა მოამზადოს კონკრეტული საკანონმდებლო წინადადება. სწორედ ამ დოკუმენტზე იქნება დამოკიდებული, გადაიქცევა თუ არა პოლიტიკური რეზოლუცია რეალურ, სავალდებულო სამართლებრივ მექანიზმად.

ანალიტიკოსები, ადამიანის უფლებების ექსპერტები და იურისტები აღნიშნავენ, რომ ეს გადაწყვეტილება წარმოადგენს ევროკავშირის ღირებულებითი პოლიტიკის გაძლიერების მნიშვნელოვან ეტაპს. მათი შეფასებით, ევროკავშირი ცდილობს შექმნას ერთიანი ჩარჩო, სადაც ადამიანის ღირსება და პიროვნული თავისუფლება იქნება უმაღლესი პრიორიტეტი. ამავდროულად, ექსპერტები მიუთითებენ, რომ მსგავსი ინიციატივები ზრდის პოლიტიკურ პოლარიზაციას, განსაკუთრებით იმ ქვეყნებში, სადაც კონსერვატიული ძალები სოციალური საკითხების ეროვნულ დონეზე გადაწყვეტას ითხოვენ.

საბოლოოდ, ევროპარლამენტის რეზოლუცია მხოლოდ კონკრეტული პრაქტიკის აკრძალვას არ ეხება — ის ასახავს უფრო ფართო პროცესს, სადაც ევროკავშირი ცდილობს განსაზღვროს საკუთარი იდენტობა როგორც ღირებულებებზე დაფუძნებული პოლიტიკური გაერთიანება. თუმცა, ამ გზაზე მას მოუწევს რთული ბალანსის პოვნა საერთო სტანდარტებსა და წევრი ქვეყნების სუვერენულ არჩევანს შორის.

წყაროები: