დედამიწა სულ უფრო და უფრო ემსგავსება ბურთს — ზედაპირი პოლუსებთან მაღლა იწევს და ეკვატორთან იძირება — და ეს პროცესი ჩქარდება.
ამ დასკვნამდე მივიდნენ თესალონიკის არისტოტელეს უნივერსიტეტის მეცნიერები თითქმის ორი ათწლეულის განმავლობაში მიღებული თანამგზავრული მონაცემების ანალიზის შემდეგ. სავარაუდოდ, ეს ცვლილებები პოლარული ყინულის სწრაფ დნობას უკავშირდება.
ჩვენი პლანეტა არასდროს ყოფილა იდეალური სფერო: ის პოლუსებთან ოდნავ გაბრტყელებულია და ეკვატორთან ოდნავ ამობურცულია. თუმცა, მისი ფორმა მუდმივი არ რჩება. მასზე გავლენას ახდენს ქერქის მოძრაობები, მიწისქვეშა პროცესები და ყინულის დნობა. ახლა კი, ბერძენმა მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ეკვატორული ამოზნექილი მცირდება და ეს ხდება ყოველი გასული ათწლეულის განმავლობაში დაჩქარებული ტემპით.
მეცნიერებმა გამოიყენეს მონაცემები მიწისზედა სადგურებიდან, რომლებიც გლობალური ნავიგაციის თანამგზავრული სისტემებიდან სიგნალებს იღებენ. ეს გაზომვები მათ საშუალებას აძლევს თვალყური ადევნონ, თუ როგორ იზრდება ან იკლებს დედამიწის სხვადასხვა ნაწილში ზედაპირი თანდათანობით, მაშინაც კი, თუ ძვრები იმდენად მცირეა, რომ ადამიანებისთვის შეუმჩნეველია.
გამოთვლებმა აჩვენა, რომ დედამიწის გაბრტყელების ტემპი ყოველ ათწლეულში დაახლოებით 0,4 მილიმეტრით იზრდება წელიწადში. ადამიანური სტანდარტებით, ცვლილებები უმნიშვნელოა: ერთ წელიწადში ზედაპირი ფანქრის ხაზის სიგანეზე ნაკლებად იცვლის. თუმცა, თითქმის ოცი წლის განმავლობაში ჩატარებულმა დაკვირვებებმა თანმიმდევრული ტენდენცია გამოავლინა: პლანეტის ფორმა მუდმივად მზარდი ტემპით იცვლება.
დედამიწის ზედაპირი აგრძელებს მოძრაობას, ნაწილობრივ, ბოლო გამყინვარების პერიოდის შემდეგ დაწყებული პროცესების გამო. თუმცა, მკვლევრები ასკვნიან, რომ მხოლოდ შორეული წარსულის გამოძახილი ვერ ხსნის ცვლილების ამჟამინდელ ტემპს.
სავარაუდოდ, მიზეზი ის არის, რომ გრენლანდია და ანტარქტიდა ყინულს სულ უფრო სწრაფი ტემპით კარგავენ. ამას ადასტურებს GRACE და GRACE Follow-On თანამგზავრული მისიების დაკვირვებები - NASA-სა და გერმანიის აერონავტიკის ცენტრის ერთობლივი პროექტები. დნობის წყალი ოკეანეში ჩაედინება და გადანაწილდება, პოლარული რეგიონებიდან ქვედა განედებში გადაადგილდება. მეცნიერები ამ ცვლილებებს პოლუსებზე აჩქარებულ აწევას და ეკვატორზე დაწევას მიაწერენ.
კვლევის შედეგები გვეხმარება გავიგოთ, თუ როგორ რეაგირებს დედამიწა პოლარული ყინულის დაკარგვაზე, რაც ცვლის არა მხოლოდ ყინულის რაოდენობას და ოკეანის წყლის განაწილებას, არამედ ჩვენი პლანეტის ფორმასაც. ეს ცოდნა აუცილებელია კლიმატის ცვლილების მონიტორინგისა და დედამიწაზე მისი გრძელვადიანი ზემოქმედების გასაგებად.
