კვიპროსში უნიკალური ციფრული პროექტი განხორციელდა, რომლის ფარგლებშიც XII საუკუნის ბერის, წმინდა ნეოფიტეს, ისტორიული კელია და მისი ციფრული სახე თანამედროვე 3D ტექნოლოგიების დახმარებით აღადგინეს. შედეგად, მონასტრის სტუმრებს ახლა შეუძლიათ არა მხოლოდ ვირტუალურად დაათვალიერონ უძველესი გამოქვაბული, არამედ თავად ბერთანაც „ისაუბრონ“.
პროექტი ევროპული ინიციატივის, EUreka3D-XR-ის ნაწილია, რომელიც კვიპროსის, საფრანგეთის, ესპანეთისა და შვეიცარიის სპეციალისტებს აერთიანებს. მკვლევრებმა მაღალი სიზუსტის სკანირების ტექნოლოგიები გამოიყენეს, რათა სრულად გაეციფრულებინათ წმინდა ნეოფიტეს კელია ქალაქ პაფოსთან მდებარე მონასტერში. ასევე დამუშავდა მუზეუმის ექსპონატები, საარქივო დოკუმენტები და მონასტრის ბიბლიოთეკაში დაცული იშვიათი წიგნები.
შედეგად შეიქმნა ერთიანი ციფრული სივრცე, რომელიც მაქსიმალური სიზუსტით აღადგენს გამოქვაბულის რეალურ გარემოს, მათ შორის XII საუკუნის ფრესკებს, წარწერებსა და კედლების სტრუქტურას. სპეციალისტების თქმით, პროექტი არა მხოლოდ კულტურული მემკვიდრეობის პოპულარიზაციას ემსახურება, არამედ ძეგლის დაცვის ინსტრუმენტიცაა, რადგან 3D მოდელი შესაძლებელს ხდის ფრესკების მდგომარეობის მუდმივ მონიტორინგს და დაზიანებების დროულ აღმოჩენას.
პროექტის ყველაზე შთამბეჭდავი ნაწილი თავად წმინდა ნეოფიტეს ციფრული რეკონსტრუქციაა. ისტორიული ფრესკის საფუძველზე შექმნილი სამგანზომილებიანი ფიგურა მოძრაობს, თავს აბრუნებს, საუბრობს და ვიზიტორების კითხვებს პასუხობს. ამისთვის გამოყენებულია ხელოვნური ინტელექტისა და გაფართოებული რეალობის ტექნოლოგიები. ვირტუალური ან დამატებული რეალობის სათვალეების მეშვეობით მომხმარებელს შეუძლია შეკითხვა აირჩიოს და პასუხი რეალურ დროში მიიღოს.
პროექტის ავტორებმა მათთვისაც შექმნეს ონლაინ ვერსია, ვინც კვიპროსში ჩასვლას ვერ ახერხებს. ნებისმიერ მსურველს შეუძლია სპეციალურ პლატფორმაზე შევიდეს და კომპიუტერის ეკრანის ან VR მოწყობილობის მეშვეობით შუა საუკუნეების მონასტრის ციფრულ გარემოში აღმოჩნდეს.
კვიპროსის პროექტი EUreka3D-XR-ის სამი საპილოტე პროგრამიდან ერთ-ერთია. პარალელურად, ესპანეთში მკვლევრებმა ჟირონას ისტორიული ციხესიმაგრის კედლების ციფრული მოდელი შექმნეს, ხოლო საფრანგეთში მსგავსი ტექნოლოგიები არქეოლოგიური კომპლექსის, ბიბრაქტეს, შესასწავლად გამოიყენეს.
ექსპერტების შეფასებით, მსგავსი პროექტები აჩვენებს, როგორ შეიძლება ხელოვნური ინტელექტი, 3D სკანირება და ვირტუალური რეალობა კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის, განათლებისა და ტურიზმის ახალ ინსტრუმენტებად გადაიქცეს. თანამედროვე ტექნოლოგიები ისტორიულ ფიგურებსა და ძეგლებს მხოლოდ ციფრულად არ აცოცხლებს, არამედ მათ ახალი თაობებისთვის ბევრად უფრო ხელმისაწვდომსა და ინტერაქტიულს ხდის.
წყარო:
