გერმანელმა მეცნიერებმა ახალი კვლევის ფარგლებში დაადგინეს, რომ ადამიანებზე ყველაზე დამამშვიდებლად არა უბრალოდ ბუნების ხმები, არამედ მათთვის ნაცნობი, ადგილობრივი ტყის ხმები მოქმედებს. კვლევის მიხედვით, იმ ადამიანებმა, რომლებიც საკუთარ რეგიონთან დაკავშირებულ ტყის ხმებს უსმენდნენ, უფრო ძლიერი დადებითი ემოციები, ნაკლები სტრესი და უკეთესი კონცენტრაცია აჩვენეს, ვიდრე მათ, ვინც ტროპიკული და უცხო ტყეების ხმოვან ჩანაწერებს უსმენდა.

კვლევა გერმანიის ბიომრავალფეროვნების ინტეგრირებული კვლევის ცენტრმა iDiv-მა, იენის უნივერსიტეტმა, ლაიფციგის უნივერსიტეტმა და სხვა სამეცნიერო ინსტიტუტებმა ჩაატარეს. ექსპერიმენტში 195 სტუდენტი მონაწილეობდა. მათ ერთწუთიანი აუდიოჩანაწერები მოასმენინეს, სადაც სხვადასხვა ტყის გარემო იყო ჩაწერილი — როგორც ევროპული ზომიერი კლიმატის ტყეები, ისე ტროპიკული ტყეები.

მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ ნებისმიერ ბუნებრივ ხმას დადებითი ეფექტი ჰქონდა, თუმცა ყველაზე ძლიერი შედეგი ადგილობრივმა ტყის ხმებმა აჩვენა. მონაწილეები საკუთარ გარემოსთან დაკავშირებულ ხმებს უფრო სასიამოვნოდ, ნაცნობად და „აღმდგენი ეფექტის“ მქონედ აღიქვამდნენ. განსაკუთრებულ გავლენას ახდენდა ჩიტების გალობა, ფოთლების შრიალი და ადგილობრივი მწერების ხმები.

კვლევის ავტორები მიიჩნევენ, რომ მთავარი ფაქტორი ემოციური ნაცნობობაა. პროფესორ ალეტა ბონის თქმით, ადამიანები უფრო ძლიერ ფსიქოლოგიურ რეაქციას იმ ხმებზე ავლენენ, რომლებიც მათთვის „სახლთან“, ბავშვობასთან ან ყოველდღიურ გარემოსთან ასოცირდება. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ასეთ დროს ტვინი უსაფრთხოების, სიმშვიდისა და ნოსტალგიის განცდას უფრო ადვილად აღიქვამს.

საინტერესოა ისიც, რომ მხოლოდ „ხმების სიმრავლე“ საკმარისი არ აღმოჩნდა. კვლევის მიხედვით, როდესაც ადამიანები ფიქრობდნენ, რომ უფრო მეტ ცხოველს და ფრინველს „ისმენდნენ“, მათი ემოციური მდგომარეობაც უმჯობესდებოდა. თუმცა ქაოსური და უცნობი ხმები, რომლებიც კონკრეტულ ცხოველთან არ ასოცირდებოდა, ზოგიერთ შემთხვევაში პირიქით, დადებით ეფექტს ამცირებდა.

ანალიტიკოსები და გარემოს ფსიქოლოგიის სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ კვლევას უფრო ფართო მნიშვნელობაც აქვს. თანამედროვე ქალაქებში, სადაც იზრდება ხმაური, სტრესი და მწვანე სივრცეების დეფიციტი, ბუნებრივი ხმოვანი გარემო შესაძლოა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ნაწილადაც იქცეს. მეცნიერები უკვე საუბრობენ ე.წ. „აკუსტიკურ ეკოლოგიაზე“, სადაც ბუნებრივი ხმები ფსიქიკური ჯანმრთელობის გაუმჯობესების ინსტრუმენტად განიხილება.

სპეციალისტები ასევე ამბობენ, რომ კვლევა ტურიზმის და ურბანული დაგეგმარების მიმართულებითაც საინტერესოა. ევროპის ქვეყნები სულ უფრო მეტ ინვესტიციას დებენ პარკებში, ტყეებში და ბუნებრივ ზონებში, რადგან მსგავსი გარემო მოსახლეობის კეთილდღეობასა და ცხოვრების ხარისხზე პირდაპირ მოქმედებს. ზოგიერთ ქვეყანაში უკვე იქმნება „მშვიდი პარკები“ და ბუნებრივი ხმოვანი სივრცეები, რომლებიც სტრესის შემცირების მიზნით არის დაგეგმილი.

ექსპერტების შეფასებით, ეს კვლევა კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ ბუნება მხოლოდ ეკოლოგიური რესურსი არ არის. ის ფსიქიკური ჯანმრთელობის, ეკონომიკური პროდუქტიულობის და სოციალური კეთილდღეობის მნიშვნელოვან ნაწილადაც იქცევა.

წყაროები: