აშშ-ის შიდა უსაფრთხოების დეპარტამენტმა, DHS-მა, ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური საიმიგრაციო ცვლილება დააანონსა, რომლის მიხედვითაც „მწვანე ბარათის“ მიღების მსურველ უცხოელებს, რომლებიც უკვე ამერიკაში იმყოფებიან, სამშობლოში დაბრუნება და განაცხადის იქიდან გაკეთება მოუწევთ. ცვლილება მნიშვნელოვნად ზღუდავს ე.წ. adjustment of status-ის პროცესს, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში უცხოელებს საშუალებას აძლევდა, მუდმივი ბინადრობის სტატუსზე პირდაპირ აშშ-ის შიგნიდან გადასულიყვნენ. (reuters.com )

USCIS-ის განცხადებით, ახალი პოლიტიკა ემყარება იმ პრინციპს, რომ ადამიანი, რომელიც აშშ-ში დროებითი ვიზით იმყოფება, მუდმივი ბინადრობისთვის საკუთარ ქვეყანაში მდებარე ამერიკულ საკონსულოში უნდა მიმართავდეს. DHS-ის განმარტებით, ეს სისტემა „კანონის თავდაპირველ მიზანს“ აღადგენს და საიმიგრაციო სისტემაში所谓 „ლოophole“-ების გამოყენებას შეამცირებს. (reuters.com )

ცვლილება განსაკუთრებით მასშტაბურია, რადგან Cato Institute-ის შეფასებით, ამჟამად აშშ-ში 1 მილიონზე მეტი ადამიანი ელოდება „მწვანე ბარათის“ პროცესის დასრულებას. მხოლოდ 2024 ფისკალურ წელს დაახლოებით 782 770-მა ადამიანმა მიიღო მუდმივი ბინადრობა სწორედ adjustment of status-ის გზით, ანუ ქვეყნის დატოვების გარეშე. ახალი წესები ამ პრაქტიკას ფაქტობრივად აუქმებს. (nypost.com )

ანალიტიკოსები და საიმიგრაციო სპეციალისტები ამბობენ, რომ ეს გადაწყვეტილება მხოლოდ სამართლებრივი ცვლილება არ არის. რეალურად, ის პირდაპირ შეეხება ამერიკის შრომით ბაზარს, ტექნოლოგიურ სექტორს, ჯანდაცვას და უნივერსიტეტებს, სადაც უცხოელი სპეციალისტების მნიშვნელოვანი ნაწილი სწორედ დროებითი ვიზებით მუშაობს. განსაკუთრებით მაღალი რისკის ქვეშ არიან H-1B ვიზის მფლობელები, სტუდენტები, დროებითი სამუშაო ვიზის მქონე პირები და ამერიკის მოქალაქეების ოჯახის წევრები, რომლებიც სტატუსის შეცვლას აშშ-ის შიგნიდან გეგმავდნენ. (businessinsider.com )

ეკონომიკური ფაქტორიც კრიტიკულია. სპეციალისტების შეფასებით, თუ ათასობით უცხოელ სპეციალისტს ქვეყნის დატოვება მოუწევს, კომპანიებისთვის გაიზრდება როგორც რეკრუტინგის, ისე იურიდიული და ოპერაციული ხარჯები. განსაკუთრებით დაზარალდებიან ტექნოლოგიური და საინჟინრო კომპანიები, რომლებიც წლებია უცხოელ კადრებზე არიან დამოკიდებული. New York Post-ის ინფორმაციით, დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენლები უკვე აცხადებენ, რომ ახალი პოლიტიკა ამერიკიდან კვალიფიციური კადრების გადინებას დააჩქარებს. (nypost.com )

ამასთან, ადმინისტრაცია ცდილობს გარკვეული გამონაკლისების დატოვებას. USCIS-ის წარმომადგენელმა ზაკ კალერმა განაცხადა, რომ ადამიანები, რომელთა განაცხადებიც „ეკონომიკურ სარგებელს“ ან „ეროვნულ ინტერესს“ უკავშირდება, შესაძლოა ისევ აშშ-ში დარჩენის შესაძლებლობას მიიღებენ. თუმცა ამ ეტაპზე უცნობია, როგორ განისაზღვრება ეს კრიტერიუმები და ვის შეეხება გამონაკლისი. (businessinsider.com )

კრიტიკა განსაკუთრებით მწვავეა ჰუმანიტარული ორგანიზაციების მხრიდან. HIAS და სხვა საიმიგრაციო უფლებადამცველი ჯგუფები აცხადებენ, რომ ახალი პოლიტიკა ტრეფიკინგის მსხვერპლებს, ძალადობისგან გაქცეულ ბავშვებს და სხვა მოწყვლად ჯგუფებს სახიფათო გარემოში დაბრუნებას აიძულებს. მათი შეფასებით, ადმინისტრაცია ლეგალური იმიგრაციის სისტემასაც მნიშვნელოვნად ამკაცრებს. (reuters.com )

ეს ნაბიჯი ასევე ჯდება ტრამპის ადმინისტრაციის უფრო ფართო საიმიგრაციო პოლიტიკაში. ბოლო თვეებში აშშ-მა ვიზების ვადები შეამცირა სტუდენტებისთვის, კულტურული გაცვლითი პროგრამების მონაწილეებისთვის და მედიის წარმომადგენლებისთვის, ხოლო სახელმწიფო დეპარტამენტმა 100 000-ზე მეტი ვიზა გააუქმა. პარალელურად, იზრდება საკონსულო კონტროლი და გამკაცრდა შესვლის პირობებიც. (reuters.com )

საქართველოსთვის ეს თემა განსაკუთრებით მგრძნობიარეა.  2026 წლიდან საქართველო აშშ-ის Visa Bond Pilot Program-შიც მოხვდა, რაც ნიშნავს, რომ გარკვეულ შემთხვევებში ქართველ ვიზიტორებს შესაძლოა $5 000-დან $15 000-მდე ანაბრის გადახდაც მოეთხოვოთ. ამასთან, პრაქტიკაში ქართველ ვიზიტორებს სულ უფრო ხშირად მხოლოდ ერთთვიანი დარჩენის ვადას აძლევენ, რაც ექსპერტების ნაწილს მიაჩნია მცდელობად, შეიზღუდოს აშშ-ის შიგნიდან საიმიგრაციო სტატუსის შეცვლა.

სპეციალისტების შეფასებით, ახალი პოლიტიკა შეიძლება გახდეს ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ცვლილება ამერიკის საიმიგრაციო სისტემაში ბოლო ათწლეულების განმავლობაში. თუ წლების განმავლობაში აშშ ცდილობდა უცხოელი ტალანტების შენარჩუნებას, ახლა აქცენტი უფრო კონტროლსა და დროებითი ვიზების მკაცრ განცალკევებაზე გადადის. ეს კი პირდაპირ ცვლის იმ ეკონომიკურ მოდელს, რომელზეც ამერიკული ტექნოლოგიური და აკადემიური სექტორების დიდი ნაწილი იყო დაფუძნებული.

წყაროები: