ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე პატარა სახელმწიფო, მალტა, საცობებთან ბრძოლის უჩვეულო მეთოდს მიმართავს. ქვეყნის ხელისუფლებამ ახალი პროგრამა წარადგინა, რომლის მიხედვითაც მოქალაქეები, რომლებიც საკუთარ ავტომობილს სრულად დათმობენ და მართვის მოწმობაზე უარს იტყვიან, სახელმწიფოსგან 25 000 ევრომდე კომპენსაციას მიიღებენ.
პროგრამის მთავარი მიზანი გზებზე ავტომობილების რაოდენობის შემცირებაა. მალტა ევროკავშირში ერთ-ერთი ყველაზე გადატვირთული საგზაო სისტემით გამოირჩევა. ოფიციალური მონაცემებით, ქვეყანაში დაახლოებით 440 000 ავტომობილია რეგისტრირებული, მაშინ როცა მოსახლეობა დაახლოებით ნახევარ მილიონს შეადგენს. ეს ნიშნავს, რომ ავტომობილების რაოდენობა მოსახლეობის რაოდენობას თითქმის უტოლდება.
ქვეყნის ხელისუფლება მიიჩნევს, რომ არსებული სატრანსპორტო მოდელი აღარ მუშაობს. ყოველდღიური საცობები ეკონომიკას მილიონობით ევროს აკარგვინებს, ზრდის ჰაერის დაბინძურებას, საწვავის მოხმარებას და ქალაქებში გადაადგილების დროს. სწორედ ამიტომ მთავრობა ცდილობს მოქალაქეების ნაწილის გადაყვანას საზოგადოებრივ ტრანსპორტზე, ელექტრომობილებზე, ველოსიპედებსა და სხვა ალტერნატიულ გადაადგილების საშუალებებზე.
პროგრამა პირველ რიგში იმ მოქალაქეებზეა გათვლილი, რომლებიც კერძო ავტომობილს მთლიანად დათმობენ და რამდენიმე წლის განმავლობაში ახალი მანქანის რეგისტრაციას აღარ მოახდენენ. სანაცვლოდ ისინი ეტაპობრივ ფინანსურ კომპენსაციას მიიღებენ, რომლის მოცულობაც შესაძლოა 25 000 ევრომდე გაიზარდოს.
ევროპელი ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ მალტა ერთგვარ სატესტო მოდელად იქცევა იმისთვის, თუ როგორ შეიძლება პატარა და მჭიდროდ დასახლებული ქვეყნები ავტომობილზე დამოკიდებულების შემცირებას შეეცადონ. ევროპის ბევრ ქალაქში უკვე იზრდება გადასახადები ძრავიან მანქანებზე, ფართოვდება დაბალი ემისიის ზონები და იზღუდება მანქანების მოძრაობა ისტორიულ ცენტრებში. თუმცა მალტის მიდგომა განსხვავებულია, რადგან აქ ხელისუფლება მოქალაქეებს პირდაპირ ფინანსურ სტიმულს სთავაზობს.
სპეციალისტები ასევე აღნიშნავენ, რომ მსგავსი პოლიტიკა მხოლოდ ეკოლოგიური საკითხი აღარ არის. საცობები პირდაპირ გავლენას ახდენს ეკონომიკაზე, ლოგისტიკაზე, საწვავის ხარჯებზე და სამუშაო პროდუქტიულობაზე. ევროკომისიის შეფასებით, ევროპის ეკონომიკა საცობების გამო ყოველწლიურად მილიარდობით ევროს კარგავს.
თუმცა ინიციატივას კრიტიკაც ახლავს. ოპონენტები ამბობენ, რომ საზოგადოებრივი ტრანსპორტის გაუმჯობესების გარეშე მოქალაქეების ავტომობილზე უარის თქმა რთული იქნება. მალტაში ბევრი ადამიანი მანქანას აუცილებლობად მიიჩნევს, განსაკუთრებით მცირე ქალაქებსა და ტურისტულ ზონებში.
მიუხედავად ამისა, ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ მალტის ნაბიჯი ევროპაში სატრანსპორტო პოლიტიკის ცვლილების კიდევ ერთი ნიშანია. კონტინენტი თანდათან ცდილობს მოდელის შეცვლას, სადაც ქალაქები ნაკლებად იქნება ავტომობილზე დამოკიდებული და უფრო მეტად საზოგადოებრივ ტრანსპორტზე, ეკოლოგიურ გადაადგილებასა და „მწვანე ურბანიზმზე“ გადაერთვება.
