აინშტა­ი­ნი ამ­ტკი­ცებ­და, რომ გრა­ვი­ტა­ცია და მოძ­რა­ო­ბა დროს ამ­რუ­დებს. მეც­ნი­ე­რის თე­ო­რია კი მარსმა და­ამ­ტკი­ცა - მკვლევ­რე­ბი ცდი­ლო­ბენ გა­ი­გონ, თუ რო­გორ გა­დის წა­მე­ბი და წუ­თე­ბი პლა­ნე­ტა­ზე.

ახალ­მა აღ­მო­ჩე­ნამ შე­საძ­ლოა ერთ დღე­ში შეც­ვა­ლოს ის ფაქ­ტო­რი, თუ რო­გორ ცხოვ­რო­ბენ და ურ­თი­ერ­თო­ბენ ადა­მი­ა­ნე­ბი დე­და­მი­წის მიღ­მა.

  • სტან­დარ­ტე­ბი­სა და ტექ­ნო­ლო­გი­ე­ბის ეროვ­ნუ­ლი ინ­სტი­ტუ­ტის (NIST) ფი­ზი­კო­სე­ბი იუ­წყე­ბი­ან, რომ მარსზე სა­ა­თე­ბი, სა­შუ­ა­ლოდ, დე­და­მი­წის სა­ა­თებს დღე­ში 477 მიკ­რო­წა­მით (წა­მის მე­მი­ლი­ო­ნე­დით) ჩა­მორ­ჩე­ბა.

„ახლა იდე­ა­ლუ­რი დროა მთვა­რი­სა და მარ­სის შე­სას­წავ­ლად. ახლა ყვე­ლა­ზე ახ­ლოს ვართ მზის სის­ტე­მა­ში ას­ტე­რო­ი­დუ­ლი სარ­ტყლის შე­და­რე­ბით ზუს­ტად შე­სას­წავ­ლად“, - გა­ნა­ცხა­და NIST-ის ფი­ზი­კოს­მა ბი­ჯუ­ნათ პატ­ლამ.

ახა­ლი მო­დე­ლი აჩ­ვე­ნებს, რომ დრო წი­თელ პლა­ნე­ტა­ზე გან­სხვა­ვე­ბუ­ლად მი­ე­დი­ნე­ბა და ამ მცი­რე ყო­ველ­დღი­ურ­მა ცვლი­ლე­ბამ შე­იძ­ლე­ბა შეც­ვა­ლოს ის, თუ რო­გორ გეგ­მა­ვენ მეც­ნი­ე­რე­ბი ნა­ვი­გა­ცი­ას, კო­მუ­ნი­კა­ცი­ებს და მარ­სე­ლი მკვიდ­რე­ბის მო­მა­ვალ ცხოვ­რე­ბა­საც კი.

  • რა­ტომ არ არის მარსზე წამი იგი­ვე, რაც დე­და­მი­წა­ზე წამი?

დე­და­მი­წა­ზე ჩვენ ვენ­დო­ბით წა­მებს. ატო­მუ­რი სა­ა­თე­ბი იმ­დე­ნად სა­ი­მე­დოდ წი­კწი­კებს, რომ თა­ნამ­გზავ­რუ­ლი ნა­ვი­გა­ცია, გლო­ბა­ლუ­რი ფი­ნან­სე­ბი და ინ­ტერ­ნე­ტი მათ­ზეა და­მო­კი­დე­ბუ­ლი. თუმ­ცა, ეს წა­მე­ბი ლო­კა­ლუ­რია. ისი­ნი და­მო­კი­დე­ბუ­ლია დე­და­მი­წის გრა­ვი­ტა­ცი­ა­ზე, დე­და­მი­წის მოძ­რა­ო­ბა­ზე და დე­და­მი­წის ორ­ბი­ტა­ზე მზის გარ­შე­მო.

აინშტა­ი­ნის ფარ­დო­ბი­თო­ბის ზო­გა­დი თე­ო­რია მარ­ტივ, მაგ­რამ ის­ტო­რი­ას მოგ­ვი­თხრობს: სა­დაც გრა­ვი­ტა­ცია სუს­ტია, დრო უფრო სწრა­ფად მი­ე­დი­ნე­ბა. სა­დაც ობი­ექ­ტე­ბი უფრო სწრა­ფად მოძ­რა­ო­ბენ, დრო ოდ­ნავ შე­ნელ­დე­ბა. გრა­ვი­ტა­ცი­ი­სა და მოძ­რა­ო­ბის შეც­ვლით, დრო­ის დი­ნე­ბას შეც­ვლით.

მარსს გან­სხვა­ვე­ბუ­ლი გრა­ვი­ტა­ცი­უ­ლი ლან­დშაფ­ტი აქვს. პლა­ნე­ტა დე­და­მი­წა­ზე უფრო პა­ტა­რაა. ის მზის გარ­შე­მო უფრო ელიფ­სურ ორ­ბი­ტა­ზე ბრუ­ნავს და ეს ფაქ­ტო­რე­ბი ორ რა­მეს ნიშ­ნავს:

მარ­სის ზე­და­პირ­ზე გრა­ვი­ტა­ცია უფრო სუს­ტია, ამი­ტომ სა­ა­თე­ბი იქ უფრო სწრა­ფად წი­კწი­კე­ბენ. პლა­ნე­ტა თა­ვის ორ­ბი­ტა­ზე სხვა სიჩ­ქა­რით და მზი­დან სხვა მან­ძილ­ზე მოძ­რა­ობს, რაც ამ სიჩ­ქა­რეს მუდ­მი­ვად ცვლის.

  • რა აჩ­ვე­ნა NIST-ის კვლე­ვამ მარსზე დრო­ის შე­სა­ხებ?

NIST-ის მკვლე­ვარ­თა ჯგუფ­მა, ნილ აშ­ბი­სა და ბი­ჯუ­ნატ პატ­ლას ხელ­მძღვა­ნე­ლო­ბით, გა­მოთ­ვა­ლა, რომ მარ­სის ზე­და­პირ­ზე და­მონ­ტა­ჟე­ბუ­ლი სა­ა­თე­ბი დღის გან­მავ­ლო­ბა­ში და­ახ­ლო­ე­ბით 477 მიკ­რო­წა­მით უს­წრებს დე­და­მი­წა­ზე არ­სე­ბულ იდენ­ტურ სა­ა­თებს.

გუნ­დმა მარ­ტი­ვი, მაგ­რამ გა­სა­ო­ცა­რი გა­მოთ­ვლა ჩა­ა­ტა­რა: ადა­მი­ა­ნი, რო­მე­ლიც მარსზე 50 წელი იცო­ცხლებ­და, უფრო სხვა­ნა­ი­რად და­ბერ­დე­ბო­და, ვიდ­რე დე­და­მი­წა­ზე დარ­ჩე­ნის შემ­თხვე­ვა­ში.

წყა­რო:

www.ambebi.ge