ნავთობის ფასმა კიდევ ერთხელ აჩვენა, რამდენად ძლიერი გავლენა აქვს ენერგეტიკულ ბაზარს ინფლაციასა და ცენტრალური ბანკების გადაწყვეტილებებზე. აშშ-ში წლიური ინფლაცია მაისში 4.2%-მდე გაიზარდა, თუმცა ივნისში ნავთობის გაიაფების ფონზე 3.5%-მდე შემცირდა.
Galt & Taggart-ის ანგარიშის მიხედვით, მაისის ინფლაცია 2023 წლის აპრილის შემდეგ ყველაზე მაღალი იყო. იმ პერიოდში ირანსა და აშშ-ს შორის კონფლიქტმა ნავთობის მიწოდება შეაფერხა და Brent-ის ფასმა 120 დოლარს გადააჭარბა.
ივნისში ცეცხლის დროებითი შეწყვეტის შემდეგ ნავთობის ფასი დაახლოებით 73 დოლარამდე დაეცა. ენერგეტიკული ხარჯების შემცირება სამომხმარებლო ფასების ინდექსზეც სწრაფად აისახა და წლიური ინფლაცია 3.5%-მდე ჩამოვიდა.
ენერგიის ფასი ინფლაციაზე რამდენიმე არხით მოქმედებს. პირველ რიგში, იცვლება ბენზინისა და საწვავის ღირებულება. ამასთან, საწვავის გაძვირება ზრდის ტრანსპორტირების, ავიაციის, წარმოებისა და სოფლის მეურნეობის ხარჯებს, რომლებიც საბოლოოდ პროდუქტებისა და მომსახურებების ფასებში გადადის.
ნავთობის გაიაფება ცენტრალურ ბანკებს მონეტარული პოლიტიკის შერბილების შესაძლებლობას აძლევს, თუმცა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ფასების შემცირება მდგრადია. ივლისში დაძაბულობის განახლების შემდეგ ნავთობი კვლავ 85 დოლარს გადასცდა, რაც ინფლაციის შემცირების ტენდენციას საფრთხეს უქმნის.
ახალი ესკალაციის შემთხვევაში ენერგიის ფასმა შესაძლოა ინფლაციის კიდევ ერთი ტალღა გამოიწვიოს. ასეთ პირობებში ფედერალურ რეზერვს საპროცენტო განაკვეთების მაღალ დონეზე შენარჩუნება ან დამატებითი ზრდაც შეიძლება დასჭირდეს.
ეს გავლენას მოახდენს არა მხოლოდ ამერიკელ მომხმარებლებზე, არამედ მსოფლიო ფინანსურ ბაზრებზეც. აშშ-ის მაღალი განაკვეთები აძლიერებს დოლარს, აძვირებს განვითარებადი ქვეყნების ვალს და საერთაშორისო ინვესტორების მიერ კაპიტალის განაწილებას ცვლის.
ამრიგად, ნავთობის ბაზრის თითოეული მნიშვნელოვანი ცვლილება დღეს ერთდროულად ენერგეტიკული, ინფლაციური და მონეტარული პოლიტიკის საკითხია. ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის მიმართულება შეიძლება გადამწყვეტი აღმოჩნდეს იმისთვის, მიიღებს თუ არა მსოფლიო ეკონომიკა ფასების სტაბილიზაციის შესაძლებლობას, თუ ინფლაციის ახალი რისკის წინაშე აღმოჩნდება.
