ბათუმში უძრავი ქონების ბაზარი ზრდას აგრძელებს, თუმცა ბოლო თვეებში განსაკუთრებით მკვეთრად გამოიკვეთა ერთი ტენდენცია — ახალ კორპუსებში ბინების მთავარი მყიდველი უცხოელია. ადგილობრივი სააგენტოების შეფასებით, პირველადი ბაზრის მომხმარებელთა დაახლოებით 80% უცხო ქვეყნის მოქალაქეა, რაც ბათუმის ეკონომიკურ პროფილს, ურბანულ განვითარებასა და ადგილობრივ მოსახლეობაზე გავლენას სულ უფრო აქტუალურ საკითხად აქცევს.
ბოლო წლებში ბათუმი შავი ზღვის რეგიონში ერთ-ერთ ყველაზე სწრაფად მზარდ უძრავი ქონების ცენტრად ჩამოყალიბდა. განსაკუთრებით მაღალი მოთხოვნა ფიქსირდება ზღვის პირველ ზოლში, სადაც საინვესტიციო ბინების ფასი უკვე 2000-3500 დოლარის ფარგლებში მერყეობს, ხოლო ვილების ღირებულება 160 ათასი დოლარიდან იწყება და 600 ათას დოლარამდე აღწევს. პარალელურად, მნიშვნელოვნად გაძვირდა მიწებიც — როგორც ბათუმში, ისე ქალაქის მიმდებარე სოფლებში.
ბაზრის მონაწილეები ფასების ზრდას რამდენიმე ფაქტორით ხსნიან. ერთი მხრივ, დეველოპერები საუბრობენ სამშენებლო მასალების გაძვირებაზე, რეგულაციების გამკაცრებასა და მიწის ფასის ზრდაზე. მეორე მხრივ, მოთხოვნას მნიშვნელოვნად აძლიერებს უცხოური კაპიტალი და აგრესიული საერთაშორისო მარკეტინგი. განსაკუთრებით აქტიურად იყიდება ბინები იმ პროექტებში, რომლებიც უცხოურ ბაზრებზე რეკლამდება და ინვესტიციის უსაფრთხო აქტივად პოზიციონირდება.
უძრავი ქონების სფეროს წარმომადგენლები აღნიშნავენ, რომ ბათუმი ეტაპობრივად ადგილობრივი საცხოვრებელი ბაზრიდან საინვესტიციო ჰაბად გარდაიქმნება. სააგენტო „დისქავერის“ წარმომადგენელი თამთა წურწუმია ფასების ზრდის ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად მსხვილ ინფრასტრუქტურულ პროექტებს ასახელებს, მათ შორის ხელოვნური კუნძულის პროექტს, რომელმაც, მისი შეფასებით, მოლოდინები კიდევ უფრო გაათბო.
ბიზნესანალიტიკოსების ნაწილი მიიჩნევს, რომ უცხოური ინვესტიციების ზრდა ბათუმისთვის მოკლევადიან ეკონომიკურ სარგებელს ქმნის — იზრდება მშენებლობა, დასაქმება, ტურიზმი და მომსახურების სექტორის შემოსავლები. მათი შეფასებით, ბათუმი რეგიონულ საინვესტიციო ცენტრად ყალიბდება, რაც ქალაქის საერთაშორისო ცნობადობას და კაპიტალის შემოდინებას აძლიერებს.
თუმცა, მეორე ნაწილი ბაზარზე უკვე გადახურების ნიშნებზე საუბრობს. ეკონომისტები ყურადღებას ამახვილებენ იმაზე, რომ ფასების ზრდა მოსახლეობის შემოსავლების ზრდას მნიშვნელოვნად უსწრებს. შედეგად, ადგილობრივი ოჯახებისთვის ბინის შეძენა სულ უფრო რთული ხდება, განსაკუთრებით ახალ პროექტებში, სადაც ფასები უკვე თითქმის სრულად დოლარიზებულია.
საფრთხედ სახელდება ისიც, რომ ბაზარი მეტწილად საინვესტიციო და არა საცხოვრებელ მოთხოვნაზეა აგებული. ასეთ შემთხვევაში, გარე ეკონომიკური ან პოლიტიკური შოკების დროს, ბათუმის უძრავი ქონების სექტორი შესაძლოა სწრაფ კორექციას დაექვემდებაროს. სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ უცხოელ ინვესტორებზე მაღალი დამოკიდებულება ბაზარს უფრო მოწყვლადს ხდის.
განსაკუთრებული პრობლემაა ჩაუბარებელი კორპუსების საკითხიც. უძრავი ქონების სააგენტოების ინფორმაციით, ბათუმში ექსპლუატაციაში ოფიციალურად ჩაბარებული მრავალბინიანი კორპუსების რაოდენობა ძალიან მცირეა, მიუხედავად იმისა, რომ ასეთ ბინებში ადამიანები უკვე ცხოვრობენ და საკუთრებებიც რეგისტრირებულია. ბაზრის მონაწილეები ამბობენ, რომ ეს ზრდის როგორც სამართლებრივ, ისე ფინანსურ რისკებს — პრობლემის შემთხვევაში პასუხისმგებელი მხარის იდენტიფიცირება ხშირად რთულდება.
პარალელურად, იზრდება ინტერესიც მცირე მიწის ნაკვეთებზე ინდივიდუალური სახლების მშენებლობისთვის. მოთხოვნის ზრდამ ფასები მნიშვნელოვნად გაზარდა ხელვაჩაურში, ფერიასა და ბათუმის მიმდებარე სოფლებში. ადგილობრივების ნაწილი ამბობს, რომ მიწა უკვე ისეთ ადგილებშიც ძვირდება, სადაც რამდენიმე წლის წინ მოთხოვნა პრაქტიკულად არ არსებობდა.
ექსპერტების შეფასებით, ბათუმის უძრავი ქონების ბაზარი დღეს ორ პარალელურ რეალობაში ცხოვრობს — ერთი მხრივ, ქალაქი სწრაფად იზიდავს კაპიტალს და ინვესტორებს, მეორე მხრივ კი იზრდება სოციალური უთანასწორობის, ხელმისაწვდომი საცხოვრებლის დეფიციტისა და ურბანული გადატვირთვის რისკები. ეკონომისტების ნაწილი მიიჩნევს, რომ თუ ქალაქის განვითარება მხოლოდ საინვესტიციო ინტერესებზე იქნება ორიენტირებული, ბათუმი შესაძლოა ადგილობრივი მოსახლეობისთვის სულ უფრო ნაკლებად ხელმისაწვდომ ქალაქად გადაიქცეს.
ამ ფონზე, განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს სახელმწიფოსა და მუნიციპალიტეტის პოლიტიკა — როგორ დაარეგულირებენ მშენებლობის ხარისხს, ჩაბარების პროცესს, ურბანულ დაგეგმარებას და ადგილობრივი მოსახლეობის საცხოვრებელ ინტერესებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ბათუმის უძრავი ქონების ბუმი შესაძლოა ეკონომიკური წარმატების ისტორიიდან სოციალური დაძაბულობის წყაროდ გადაიქცეს.
