გლობალური სავაჭრო გზების გარდაქმნის პირობებში, ყაზახეთი აქტიურად გადახედავს თავის ლოგისტიკურ პრიორიტეტებს. ამ სტრატეგიის მთავარი ვექტორი გახდა ტრანსკასპიური საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტი (TITR), რომელიც ასევე ცნობილია როგორც შუა დერეფანი (Middle Corridor). ამ ახალ გეოეკონომიკურ არქიტექტურაში სწორედ საქართველოს ენიჭება აზიასა და ევროპას შორის საკვანძო დამაკავშირებელი რგოლის როლი.
ისტორიულად, ყაზახეთის საექსპორტო და სატრანზიტო ნაკადები ჩრდილოეთის მარშრუტებზე იყო მიბმული. თუმცა, ბოლო წლების მოვლენებმა, გეოპოლიტიკურმა არასტაბილურობამ და სანქციურმა შეზღუდვებმა ტრადიციული მიწოდების ჯაჭვებისთვის სერიოზული რისკები შექმნა.
ასტანასთვის დივერსიფიკაცია ეკონომიკური უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის საკითხად იქცა:
- სატრანზიტო რისკების შემცირება: ალტერნატიული გზების შექმნა იზოლირებული რეგიონების გვერდის ავლით.
- პირდაპირი გამოსვლა ევროკავშირის ბაზარზე: ჩინეთიდან და ცენტრალური აზიიდან ევროპაში ტვირთების მიწოდების ვადების შემცირება.
შუა დერეფნის სქემაში საქართველო ასრულებს სატრანზიტო-კონსოლიდაციური ცენტრის როლს: ტვირთები, რომლებიც კასპიის ზღვასა და აზერბაიჯანს გაივლიან, საქართველოს ტერიტორიაზე შედიან, საიდანაც გადამისამართდებიან ან სახმელეთო გზით თურქეთში, ან საზღვაო გზით ევროკავშირის შავი ზღვის პორტებში (რუმინეთი, ბულგარეთი).
- ფოთის პორტი:ერთობლივი მულტიმოდალური ტერმინალი წელიწადში 120 ათას TEU-მდე სიმძლავრით პირდაპირ აკავშირებს ჩინეთის მშრალ პორტებს შავ ზღვასთან.
- ბათუმის ნავთობის ტერმინალი: უზრუნველყოფს ყაზახური ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების ტრანზიტს ევროპულ ბაზრებზე ტრადიციული მილსადენების გვერდის ავლით.
- ბაქო–თბილისი–ყარსის რკინიგზა: მოდერნიზაციის შემდეგ მონაკვეთის გამტარუნარიანობა გაიზარდა 5 მლნ ტონა ტვირთამდე წელიწადში, რაც უზრუნველყოფს პირდაპირ სარკინიგზო გზას თურქეთისკენ.
ორი ქვეყნის თანამშრომლობა გასცდა ჩვეულებრივი ვაჭრობის ფარგლებს. ყაზახური და ქართული კომპანიები აზერბაიჯანელ პარტნიორებთან ერთად აქტიურად მუშაობენ „შეფერხებებისა და სუსტი რგოლების აღმოფხვრის საგზაო რუკაზე“. ვითარდება ერთიანი ციფრული სერვისები, შეთანხმებული ტარიფები და დაჩქარებული საბაჟო პროცედურები.
2027 წლისთვის შუა დერეფნის გამტარუნარიანობის გაზრდა წელიწადში 10 მილიონ ტონამდე იგეგმება. ყაზახეთისთვის საქართველოსთან პარტნიორობა არ არის მხოლოდ ტრანზიტი — ეს არის გლობალურ ვაჭრობაში ინტეგრაციის სტრატეგიული ინსტრუმენტი.
წყარო: ლევან ბაღდავაძე - ყაზახეთის რესპუბლიკის საპატიო კონსული საქართველოში / სამცხე-ჯავახეთი და იმერეთი
