უნგრეთის მთავრობამ უკრაინული სოფლის მეურნეობის პროდუქციის იმპორტზე აკრძალვა გაახანგრძლივა, რაც ცენტრალურ ევროპაში აგრარული ბაზრის დაცვისა და უკრაინის ეკონომიკური მხარდაჭერის პოლიტიკას შორის არსებულ წინააღმდეგობას კიდევ ერთხელ ამწვავებს. შეზღუდვა დაახლოებით 20 კატეგორიის პროდუქტს მოიცავს, მათ შორის ხორბალს, სიმინდს, ქერს, მზესუმზირის თესლს, რაფსის ზეთს, ფქვილს, კვერცხს, ფრინველის, ღორისა და საქონლის ხორცს. უნგრეთის მთავრობის განმარტებით, გადაწყვეტილების მიზანი ადგილობრივი ფერმერების შემოსავლების, მიწის და საკვები უსაფრთხოების დაცვაა.
საკითხი მხოლოდ უნგრეთის შიდა აგრარულ პოლიტიკას არ ეხება. 2022 წლის შემდეგ, როდესაც რუსეთის ომმა უკრაინის შავი ზღვის საექსპორტო არხები დააზიანა, უკრაინული აგროპროდუქციის მნიშვნელოვანი ნაწილი ევროკავშირის ბაზარზე გადავიდა. ევროკავშირმა კი უკრაინის ეკონომიკური მდგრადობისთვის დროებითი სავაჭრო შეღავათები აამოქმედა. ამან უკრაინას ექსპორტის შენარჩუნებაში დაეხმარა, თუმცა პოლონეთში, უნგრეთსა და სლოვაკეთში ფერმერების უკმაყოფილება გააძლიერა, რადგან იაფმა უკრაინულმა პროდუქციამ ადგილობრივ ფასებზე ზეწოლა შექმნა.
ევროკომისიის მონაცემებით, ევროკავშირი უკრაინის უმსხვილესი სავაჭრო პარტნიორია და 2025 წელს უკრაინის საქონლით ვაჭრობის დაახლოებით 65 პროცენტს იკავებდა. ევროკავშირსა და უკრაინას შორის საქონლით ვაჭრობამ 2025 წელს 68.2 მილიარდ ევროს მიაღწია, რაც აჩვენებს, რომ აგრარული დავა უფრო ფართო ეკონომიკური ინტეგრაციის ნაწილია და არა მხოლოდ ერთჯერადი სავაჭრო შეზღუდვა.
ანალიტიკოსები და აგრარული ბაზრის სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ უნგრეთის ნაბიჯი ორმაგი სიგნალია. ერთი მხრივ, ბუდაპეშტი ცდილობს შიდა ფერმერული სექტორის დაცვას იმპორტის ფასობრივი ზეწოლისგან. მეორე მხრივ, ეს გადაწყვეტილება ევროკავშირის ერთიანი სავაჭრო პოლიტიკისთვის პრობლემურ პრეცედენტად რჩება, რადგან ცალკეული წევრი ქვეყნების მიერ ცალმხრივი აკრძალვების შენარჩუნება ბრიუსელის საერთო წესებთან წინააღმდეგობაში მოდის. ევროკავშირის განახლებული სავაჭრო ჩარჩო უკვე ითვალისწინებს დამცავ მექანიზმს იმ შემთხვევებისთვის, როდესაც უკრაინული იმპორტი რომელიმე წევრი ქვეყნის ბაზარზე სერიოზულ სირთულეებს ქმნის, თუმცა უნგრეთი ამ მექანიზმებს არასაკმარისად მიიჩნევს.
ბიზნესისთვის მთავარი რისკი არის რეგულაციური გაურკვევლობა. უკრაინელი ექსპორტიორებისთვის ეს ნიშნავს, რომ ევროკავშირის ბაზარზე წვდომა ფორმალურად ღიაა, მაგრამ პრაქტიკაში შეიძლება ეროვნული შეზღუდვებით შეიზღუდოს. უნგრელი და სხვა ცენტრალევროპელი ფერმერებისთვის კი ეს არის ფასების დაცვის მცდელობა იმ პირობებში, როდესაც ბაზარზე იაფი უკრაინული პროდუქციის შესვლა კონკურენციას ამძაფრებს. ექსპერტების შეფასებით, თუ ევროკავშირი საერთო წესებსა და ეროვნული ბაზრების დაცვას შორის ბალანსს ვერ იპოვის, უკრაინის აგროექსპორტი კვლავ პოლიტიკური ვაჭრობის საგნად დარჩება, ხოლო რეგიონული აგრარული ბაზარი არასტაბილურ ფასებსა და რეგულაციურ რყევებს შეეჯახება.
https://kyivindependent.com/hungary-doubles-down-on-orban-era-ban-of-ukrainian-agriculture/
