ლატვიური პროექტი Carbon Less Future DesignEuropa Awards 2026-ის ფინალში მოხვდა. ეს ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული ევროპული პრემიაა სამრეწველო დიზაინის სფეროში.
ჟიურიმ შეაფასა არა მხოლოდ ნერგების გასაზრდელი კონტეინერის ვიზუალური მხარე, არამედ მისი იდეაც: ქალაქის ნებისმიერ მცხოვრებს შეუძლია საკუთარი თვალით ნახოს, როგორ იზრდება მომავალი ტყე.
კონტეინერი ლატვიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ქალაქ გულბენეს ცენტრში დგას. ის წაგრძელებული პავილიონია, რომლის სიგრძე დაახლოებით 12 მეტრია, თითქმის დიდი სატვირთო კონტეინერის ზომის. მისი გვერდითი კედელი მთლიანად მინისგან არის გაკეთებული, რის გამოც გამვლელები ხედავენ, როგორ იზრდება შიგნით ახალგაზრდა ხეები რამდენიმე დონეზე.
კონტეინერის სისტემები ყოველდღე სპეციალურ პანელზე აჩვენებს, რა პირობებში იზრდება ნერგები: რა ტემპერატურაა შიგნით, ჰყოფნით თუ არა ხეებს ტენი და სინათლე და როგორ მუშაობს მორწყვის სისტემა.
პროექტის ავტორების თქმით, ასეთ ერთ კონტეინერში ერთდროულად 16 ათასი ნერგი იზრდება. ეს რაოდენობა დაახლოებით 15 ჰექტარი ტყის აღსადგენად არის საკმარისი. პირველი ფიჭვები უკვე წარმატებით გადარგეს, ახლა კი გუნდი არყის ხეებს ზრდის.
კონტეინერში შექმნილია ბუნებრივთან მიახლოებული პირობები. დღისით შიგნით უფრო თბილა, ღამით კი ტემპერატურა იკლებს, რათა მცენარემ დღე-ღამის ცვლილება იგრძნოს. ეს ხეების სწორად განვითარებისა და გაჯანსაღებისთვის მნიშვნელოვანია.
მორწყვის სისტემა სენსორების მონაცემებზე დაყრდნობით ირთვება. ეს ეხმარება გუნდს გაიგოს, რამდენი წყალი სჭირდებათ ნერგებს. წყალი იფრქვევა ნისლის სახით, ავსებს კონტეინერს და მცენარეებზე ილექება. ზედმეტი ტენი გროვდება და ისევ რეზერვუარში ბრუნდება. ყველა ამ ფუნქციის მართვა დისტანციურადაც არის შესაძლებელი.
Carbon Less Future გახდა ლატვიის პირველი პროექტი, რომელიც DesignEuropa Awards-ის ფინალში გავიდა ამ პრემიის არსებობის ათი წლის განმავლობაში. ჟიურიმ განსაკუთრებით გამოყო კონტეინერის დიზაინის, ხეების ზრდის ტექნოლოგიისა და ტყეების აღდგენაში შეტანილი წვლილის ერთიანი კომბინაცია.
DesignEuropa Awards-ის გამარჯვებულებს 2026 წლის 22 სექტემბერს ლიუბლიანაში გამოაცხადებენ. თუმცა Carbon Less Future უკვე აწარმოებს მოლაპარაკებებს პოტენციურ პარტნიორებთან გერმანიაში, ნიდერლანდებსა და ახლო აღმოსავლეთში, სადაც მსგავსი კონტეინერების დანერგვით არიან დაინტერესებული.
