ხორვატიის ქალაქ რიეკაში, ადრიატიკის ზღვის სანაპიროზე, მომავალი გემთმშენებლები არა მხოლოდ თანამედროვე ტექნოლოგიებს, არამედ უძველეს ხელობასაც სწავლობენ. ხორვატიის გემთსაშენი ინდუსტრიის მრავალწლიანი კრიზისის შემდეგ ახალგაზრდებში ამ პროფესიის მიმართ ინტერესი კვლავ იზრდება.
ქვეყანაში მსგავს პროგრამას მხოლოდ რიეკის ტექნიკური სკოლა სთავაზობს. სტუდენტები გემის შექმნის მთელ პროცესს სწავლობენ, ნახაზებისა და პროექტირების მომზადებიდან მზა ნავის აწყობამდე. მიღებულ თეორიულ ცოდნას ისინი პრაქტიკულ სამუშაოებში იყენებენ.
ამჟამად სტუდენტები ერთ-ერთ ყველაზე რთულ პროექტზე მუშაობენ. ისინი დაახლოებით 40 წლის წინ დამზადებულ ტრადიციულ ხის ნავს, პასარას აღადგენენ. ნავი სკოლას სარესტავრაციო სამუშაოებისთვის განკუთვნილ თანხასთან ერთად გადასცეს, პროცესს კი გამოცდილი გემთმშენებლები ხელმძღვანელობენ.
პასარა მცირე ზომის ნავია, რომელიც ხორვატიის სანაპიროზე XIX საუკუნიდან გამოიყენება. ადგილობრივი მეთევზეები მას სიმყარისა და მარტივი კონსტრუქციის გამო აფასებდნენ. ასეთი ნავებით ზღვაში სათევზაოდ გადიოდნენ, ადამიანებსა და მცირე ტვირთებს სანაპირო დასახლებებს შორის გადაჰქონდათ.
დღეს პასარას უმეტესად გასეირნებისა და სამოყვარულო თევზაობისთვის იყენებენ, თუმცა ხორვატიაში მის მშენებლობასა და ძველი ნახაზების მიხედვით აღდგენას კვლავ განაგრძობენ.
სტუდენტების თქმით, ხის ნავებს განსაკუთრებული ხასიათი აქვთ, ხოლო ზღვის გარემოში ხე მათთვის პლასტმასასა და ფოლადზე უფრო ბუნებრივ მასალად გამოიყურება.
კიდევ ერთ პასარას მოსწავლეები ერთ-ერთი მასწავლებლის სახლის ეზოში აღადგენენ. ისინი კორპუსს აპრიალებენ და ძველ ლაქს აშორებენ, რათა ნავს თავდაპირველი სახე დაუბრუნონ. სამუშაოების ყველაზე რთულ ნაწილად ძველი ძრავის აღდგენა რჩება, რომლის შეკეთებასაც სტუდენტები საკუთარი ძალებით იმედოვნებენ.
ძრავის შეკეთების შემდეგ მას ნავზე დაამონტაჟებენ, პასარას წყალში ჩაუშვებენ და სტუდენტები მასწავლებლებთან ერთად ზღვაში გავლენ. სკოლაში იმედოვნებენ, რომ ასეთი პროექტები ქვეყნის საზღვაო ტრადიციებს არა მხოლოდ შეინარჩუნებს, არამედ მომავალ თაობებსაც გადასცემს.
