ირანში მიმდინარე ომმა გლობალური ფარმაცევტული ბაზარი სერიოზული საფრთხის წინაშე დააყენა. სპარსეთის ყურედან ნავთობქიმიური პროდუქტების (რომელიც წამლების მთავარი ნედლეულია) ექსპორტის შეფერხებამ და გაორმაგებულმა ლოჯისტიკურმა ხარჯებმა პირველადი მოხმარების მედიკამენტების გაძვირება გამოიწვია.
ბრიტანეთის მაგალითი
ირანის კონფლიქტით გამოწვეული კრიზისის პირველი მწვავე შედეგები დიდი ბრიტანეთის ეროვნული ჯანდაცვის სისტემის (NHS) მაგალითზე უკვე თვალსაჩინოა. ეროვნული სააფთიაქო ასოციაციის (NPA) მონაცემებით, საცალო ფასებმა მკვეთრად მოიმატა, მომხმარებლებისთვის ისეთი პირველადი მოხმარების მედიკამენტები, როგორიცაა, მაგალითად, პარაცეტამოლი და ალერგიის საწინააღმდეგო პრეპარატები, უკვე 20-30%-ით გაძვირდა.
პარალელურად, ფარმაცევტული სექტორი საბითუმო შოკის წინაშე დგას. აფთიაქებს მარაგების შევსება 40-50%-ით ძვირი უჯდებათ, რამაც მიწოდების ჯაჭვში სერიოზული შეფერხებები გამოიწვია. რიგ სააფთიაქო ქსელებში უკვე ფიქსირდება დეფიციტი და სრულად ამოიწურა ასპირინისა და კო-კოდამოლის მარაგები.
გენერიკული მწარმოებლების მიერ ფასების მომატება აფთიაქებს ზარალზე მუშაობას აიძულებს. მართალია, ბრიტანეთის მთავრობამ 230 პრეპარატზე კომპენსაცია გაზარდა, თუმცა ამ სიაში კვლავ ვერ მოხვდა ყველაზე მოთხოვნადი მედიკამენტი – პარაცეტამოლი. შექმნილი ფინანსური დისბალანსი სათემო აფთიაქების დახურვის რისკებს კიდევ უფრო ზრდის.
გლობალური სურათი
Medicines UK-ის ანალიტიკოსების შეფასებით, საერთაშორისო ბაზარზე მწვავე დეფიციტის დაწყებას ამჟამად მხოლოდ ძველი საწყობების სტრატეგიული მარაგები აკავებს. თუმცა, ეს დროებითი ბუფერი ამოწურვადია. როგორც კი მწარმოებლები ახალი მარაგების შევსებასა და ნედლეულის შესყიდვას დაიწყებენ, ისინი პირდაპირ შეეჯახებიან გაორმაგებულ სატრანსპორტო ტარიფებსა და წარმოებისთვის აუცილებელი ქიმიური კომპონენტების დეფიციტს. ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ უახლოეს კვირებში გლობალური მასშტაბით მედიკამენტების ფასების გარდაუვალი და მკვეთრი ზრდა დაიწყება.
ვითარებას განსაკუთრებით ართულებს ლოჯისტიკური კოლაფსი სპარსეთის ყურის რეგიონში. ჰორმუზის სრუტის ირგვლივ შექმნილი დაძაბულობა პირდაპირ ურტყამს ნავთობქიმიურ ინდუსტრიას, რომელიც უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებს ისეთი მასობრივი პრეპარატების წარმოებაში, როგორიცაა ანალგეტიკები და ანტიბიოტიკები. საავიაციო და საზღვაო გადაზიდვების ხარჯების ზრდა, რაც საწვავის გაძვირებითაა განპირობებული, მწარმოებლებს აიძულებს, ფასები საგრძნობლად კორექტირონ, რათა წარმოების მინიმალური რენტაბელობა შეინარჩუნონ.
შექმნილ რეალობაში ექსპერტები მოსახლეობას განსაკუთრებული სიფრთხილისკენ მოუწოდებენ. სპეციალისტების მთავარი რეკომენდაციაა, მომხმარებლებმა თავი შეიკავონ მედიკამენტების პანიკური შესყიდვებისა და მარაგების ხელოვნური დაგროვებისგან. მსგავსი ქცევა მხოლოდ აჩქარებს დეფიციტის დადგომას და ბაზარზე ფასების კიდევ უფრო მაღალ ნახტომს პროვოცირებს. ამ ეტაპზე კრიტიკულად მნიშვნელოვანია რაციონალური მოხმარება, რათა სასიცოცხლოდ აუცილებელი პრეპარატები ხელმისაწვდომი დარჩეს მათთვის, ვისაც გადაუდებელი მკურნალობა ესაჭიროება.
