„ღვინის კანონში“ დაგეგმილი ცვლილებები უკვე ძალაშია. ამ კანონის პირველი მუხლის მეორე პუნქტი კი პირველი მაისიდან ამოქმედდება.
აღნიშნული მუხლი სამეწარმეო ვენახის გაშენებას შეეხება. ცვლილების მიხედვით, სამეწარმეო ვენახის გაშენება მხოლოდ სააგენტოს ნებართვითაა შესაძლებელი და მხოლოდ ნებადართული ვაზის ჯიშებისგან. ვენახის გაშენების წესს კი გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ამტკიცებს. წესი ჯერ დამტკიცებული არ არის, თუმცა ახალი რეგულაციები ვრცელდება მცირე ზომის, საოჯახო მეურნეობებზეც.
ამის შესახებ წერდა „საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოც“, რომელიც მიიჩნევს, რომ „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ კანონში შეტანილი ცვლილებები კორუფციის რისკებს ზრდის და მცირე მარნების თვითნებურად შევიწროების დამატებით საფრთხეებს აჩენს.
რა საფრთხეებია ეს და რა ზიანი შეიძლება მიაყენოს საოჯახო მარნებს დაგეგმილმა რეგულაციებმა? – მეღვინე, საოჯახო მარნის მფლობელი, ანდრო ბარნოვი საუბრობს
- ბატონო ანდრო, როგორც ვიცით, თქვენც აწარმოებთ ღვინოს, გაქვთ საოჯახო მეურნეობა. თქვენ თუ ხედავთ საფრთხეებს როგორც მეღვინე, რა ტიპის რეგულაციებში შეიძლება მოგაქციოთ „ქართული ოცნების“ მიერ მიღებულმა ახალმა რეგულაციებმა და რა საფრთხეებია ეს, რომ აგვიხსნათ?
ის, რომ სახელმწიფოს თანხმობა სჭირდება მეწარმეს ვენახის გასაშენებლად, არის მავნებლობა საქართველოს მეღვინეობის მიმართ. მხოლოდ დიდ, ინდუსტრიულ წარმოებებზე რომ იყოს ლაპარაკი, შეიძლება გაიგოს ადამიანმა, მაგრამ ჩვენი, როგორც პატარა ქვეყნის ნიშა, არის სწორედ ეს – საოცრად მრავალფეროვანი ღვინოები.
ღვინის წარმოებაში ყველაზე მეტად რაც ფასობს, ეს არის ტერუარი, ანუ ის ადგილმდებარეობა, სადაც არის გაშენებული ვენახი. ამ ნიადაგის დახრილობა, ექსპოზიცია მზის მიმართ, მზის რაოდენობა, ნალექის რაოდენობა, კლიმატი და ყველაფერ ამის ერთობლიობა.
როდესაც სახელმწიფო აცხადებს – „მე უნდა გადავწყვიტო სად შეიძლება გააშენო ვენახი“, ამით გეუბნება, რომ ის არის ყველაზე ჭკვიანი, იცის მიწის ყველა ნაგლეჯი რა პოტენციალისაა და სხვამ არაფერი არ იცის. ეს არის ტყუილი, სრული სისულელე და პირდაპირი მავნებლობა, რომელიც აფერხებს მეღვინეობის განვითარებას.
ანდრო ბარნოვი მარანში
ჩვენი ნიშაა, რომ, ვიყოთ ტერუარების მხრივაც მრავალფეროვანი, რადგან გვაქვს ამის პოტენციალი. ეს საკანონმდებლო ცვლილებები კი ამ პოტენციალს ურტყამს.
ეს უპატივცემულობაა იმ საქმისადმი, რასაც მეღვინეები ვემსახურებით.
- როცა რუსეთმა ემბარგო დააწესა ქართულ ღვინოზე, ამბობენ, რომ ამის შემდეგ უფრო მეტად გაიზარდა ქართული ღვინის ხარისხი სწორედ საოჯახო მეურნეობების ხარჯზე და დაიწყო ახალი ბაზრების მოძიებაც. კერძო პირი, რომელიც საკუთარ ფინანსებს დებს ამ ვენახების გაშენებაში, ალბათ ყველაზე მეტად ფიქრობს ღვინის ხარისხზეც, ამიტომ, თქვენი აზრით, რატომ ჩათვალა სახელმწიფომ, რომ თავად უკეთესად შეუძლია ამ პროცესის კონტროლი?
რა სახელმწიფოს საქმეა ამის კონტროლი? რომელიმე მეწარმე თუ ვერ აწარმოებს ისეთ პროდუქტს, რომელიც ბაზარზე მოთხოვნით ისარგებლებს, წააგებს და თავისივე თავის მტერი იქნება, ხომ?!
როგორ შეიძლება ვინმემ დაიჯეროს, რომ ჩემზე მეტად ნერვიულობს ჩემს ვენახზე ვიღაც ჩინოვნიკი, რომელსაც ცხოვრებაში არც ჩემი ვენახი უნახავს, არც ჩემი მიწა და არც მიცნობს საერთოდ.
- მაშინ რა არის ამ კონტროლის დაწესების მოტივი, როგორ ფიქრობთ?
ეს არის ღრმა იდიოტიზმი, რომელიც ძალიან ფესვგადგმულია დღევანდელ სახელმწიფო სტრუქტურებში. არ იციან რა აკეთონ და რაღაც სისულელეებს იგონებენ. ან უფრო უარესი, – წინასწარგანზრახული მავნებლობა. სხვა რა უნდა დაარქვა ამას?
- „ქართული ოცნების“ მაღალჩინოსნების საკმაოდ დიდი ნაწილი ფლობს ვენახებს. სხვათა შორის, ღარიბაშვილის ოჯახსაც ღვინის ბიზნესი ჰქონდა, სხვა მაღალჩინოსნებიც ფლობენ ვენახებს. ხომ არ ფიქრობთ, რომ ამ რეგულაციებით კონკურენტებს იშორებენ?
ამ ყველაფრის მთელი კომიზმი და ტრაგიზმი სინამდვილეში ის არის, რომ შეხებაში არ არის ეს ორი სფერო (საოჯახო მეურნეობები და ღვინის დიდი საწარმოები) ერთმანეთთან.
მთელი საოჯახო მარნები რომ ავიღოთ საქართველოში, ერთი კომპანიის მეათედიც კი შეიძლება ვერ აწარმოონ ყველამ ჯამში. რომელ კონკურენციაზეა ლაპარაკი. აი, ამ პატარა მწარმოებლებს რას ერჩიან, მართლა გაუგებარია.
აქ არ არის დიდ შემოსავლებზე საუბარი. მცირე მარნების შემოსავალი იმდენია, რომ შეიძლება თავს ინახავდეს და არა ის, რომ ვიღაც დიდ დანაზოგს ქმნის და მდიდრდება. ვიღაცისთვის ეს ცხოვრების წესია, მოსწონთ, მათთვის სასიამოვნო და საინტერესო პროდუქტს ქმნიან, რომლითაც ქვეყანაც მიდის წინ.
- მაშინ რა სარგებელი შეიძლება მიიღოს ამ აკრძალვებით სახელმწიფომ? დასავლეთში გააქვთ ხოლმე მცირე მეწარმეებს საოჯახო ღვინოები და ამის შემცირება უნდათ?
მაშინ პირდაპირ უნდა აკრძალონ, სხვანაირად როგორ უნდა შეუშალონ ხელი? ვისაც აქვს ვენახი და რაღაცას აწარმოებს, ის გააგრძელებს ისევ გატანას. მაშინ აკრძალონ მთლიანად ვაჭრობა. მოვიდნენ, დაგვადგნენ თოფებით და დაგვიხურონ ყველაფერი. არანაირი პოზიტიური ლოგიკა აქ არ არის. ეს არის სრული სისულელე.
მე შემიძლია მთელი რიგი საკითხები ჩამოგითვალოთ, რაც სინამდვილეში არის გასაკეთებელი და არ აკეთებენ.
- რომელი საკითხებია, იქნებ ჩამოთვალოთ?
პირველ რიგში ის, რომ როცა ადამიანი აშენებს ვენახს, უნდა რაღაც ჯიშის ვაზი დარგოს, ხომ?! ან გურული მწვანე, ან რქაწითელი, მაგალითად, და წარმოიდგინეთ, არ არსებობს ისეთი სანერგე, სერტიფიცირებული, სადაც შეიძენს მევენახე იმ ჯიშებს, რომელიც სურს.
ახლა ძირითადად ისეთი სანერგეებია, არავინ იცის სინამდვილეში რომელი კლონის ნერგია იქ დამყნილი და რას ყიდულობ საბოლოო ჯამში. ეს ცოდნა უბრალოდ არ არსებობს და ამას უნდა კვლევა, ამ სანერგეებს სჭირდებათ სერტიფიცირება და ამაზეა სამუშაო, რომ მხოლოდ ჯანმრთელი და ძლიერი კლონები იყოს ბაზარზე.
- ამ სანერგეების რეგულაცია არ იგეგმება ამ საკანონმდებლო ცვლილებით?
არ ვიცი ვრცელდება თუ არა, მაგრამ რომც არსებობდეს ასეთი სანერგეები, ისევ ჩემი გადასაწყვეტი უნდა იყოს, მე მეზობელთან გადავალ, იქ მოვჭრი ლერწს და იმას დავრგავ პირდაპირ, თუ სანერგედან მოვიტან ნერგს.
არ შეიძლება სახელმწიფო შემომიძვრეს საძინებელში და იქ გამიკონტროლოს რას ვაკეთებ. მეწარმე ნიშნავს იმას, რომ ის თავისუფალია თავის გადაწყვეტილებებში, თავის სტრატეგიაში.
არავის არაფერი უთხოვია სახელმწიფოსთვის, უბრალოდ, ხელს არ უნდა გვიშლიდნენ. ვშრომობთ ხალხი დღე და ღამე, ერთადერთი ის თხოვნა გვაქვს, რომ ხელს ნუ შეგვიშლიან.
- თქვენ უკვე გაქვთ გაშენებული ვენახი და რაში შეიძლება შემოგედავონ ამ ცვლილებით?
რამდენადაც ვიცი, უკვე გაშენებულ ვენახებზე არ ვრცელდება ეს რეგულაციები.
ყველა ვენახში ვაზის რაღაც ნერგი ამოვარდება და ხომ უნდა მიხვიდე და რაღაც სხვა ნერგით ჩაანაცვლო და ამაზეც ნებართვები უნდა ავიღოთ?!
ამ დროს, ჩვენ ვვითარდებით, ძალიან მრავალფეროვანი ქვეყანა ვხვდებით მეღვინეობის თვალსაზრისით და ამათ უნდათ უნიფიცირება, რაღაც ჩარჩოებში მოქცევა.
დასვით ნებისმიერი მხატვარი და დაავალეთ, რომ დღე და ღამ მხოლოდ ერთი რაღაც ხატოს და რა გამოვა იმისგან. შემოქმედება ხომ აღარ იქნება ეს? დავხატავთ პლაკატებს, რომელიც მართლა არავის არ სჭირდება.
- იქნებ ისეთი წარმოება უნდათ, ძირითადად რუსეთში გატანაზე რომ იყოს აქცენტი?
ვინ უშლით მერე, არ აკეთებენ ასეთს? აწარმოებენ ასეთ ღვინოს და გააქვთ კიდეც რუსეთში ბედნიერად.
