უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი პეტერ მადიარი მისი წინამორბედის, ვიქტორ ორბანის მთავრობის მიერ რუსეთის სახელმწიფო კომპანია „როსატომთან“ გაფორმებულ შეთანხმებას აკრიტიკებს და აცხადებს, რომ Paks II-ის ატომური ელექტროსადგურის გაფართოების პროექტი სრულ გადახედვას საჭიროებს.

Paks II-ის პროექტი 2014 წელს გაფორმდა და უნგრეთის მოქმედ ატომურ ელექტროსადგურზე ორი ახალი, თითო 1.2 გიგავატის სიმძლავრის VVER რეაქტორის მშენებლობას ითვალისწინებს. პროექტი „როსატომს“ საერთაშორისო ტენდერის გარეშე გადაეცა. თავდაპირველად მისი ღირებულება 12.5 მილიარდ ევროდ იყო შეფასებული, თუმცა მშენებლობა წლების განმავლობაში დაგვიანდა.

მადიარის განცხადებით, თავდაპირველი კონტრაქტის მიხედვით, Paks II 2024 წლისთვის უკვე დასრულებული უნდა ყოფილიყო. მისი თქმით, უნგრეთმა პროექტზე დაახლოებით 2.8 მილიარდი ევრო დახარჯა, თუმცა მიღებული შედეგი კონტრაქტით გათვალისწინებულ პროგრესს არ შეესაბამება. ეს 2.8 მილიარდი ევროს მაჩვენებელი თავად მადიარის განცხადებას ეფუძნება.

პროექტის გადახედვა განსაკუთრებით აქტუალური გახდა დუნაის წყლის დონის მკვეთრი ვარდნის შემდეგ. აგვისტოს დასაწყისში მოქმედი პაკშის ატომური ელექტროსადგური ხანგრძლივი სიცხისა და მდინარის რეკორდულად დაბალი დონის გამო სიმძლავრის დაახლოებით 10 პროცენტზე მუშაობდა. სადგური ჩვეულებრივ უნგრეთის ელექტროენერგიის თითქმის ნახევარს უზრუნველყოფს.

მადიარის თქმით, მთავრობა Paks II-ის დაფინანსებას, ღირებულებასა და ტექნიკურ პირობებს, მათ შორის გაგრილების სისტემას, თავიდან შეაფასებს. მან აღნიშნა, რომ ახალი ბლოკების დუნაის წყლით გაგრილების მოქმედი კონცეფცია შეცვლას შეიძლება საჭიროებდეს და შესაძლო ალტერნატივად გამაგრილებელი კოშკებიც დაასახელა.

„როსატომის“ გენერალური დირექტორი ალექსეი ლიხაჩოვი აცხადებს, რომ კომპანია პროექტის განხორციელებას აგრძელებს და მზად არის უნგრეთის ახალ მთავრობასთან ფინანსურ და ტექნიკურ საკითხებზე განმარტებები გააკეთოს. Reuters-ის ცნობით, ჯერ კიდევ მაისში „როსატომი“ აცხადებდა, რომ მზად იყო პროექტის ღირებულების დასაბუთებისთვის.

წყაროები:

Reuters, 11 მაისი 2026:
https://www.reuters.com/world/hungary-review-paks-nuclear-plant-expansion-ministerial-nominee-says-2026-05-11/

Reuters, 7 აგვისტო 2026:
https://www.reuters.com/business/environment/hungary-expects-danube-rise-nuclear-plant-still-facing-output-curbs-2026-08-07/

Reuters, Paks II-ის კონტრაქტის ისტორია:
https://www.reuters.com/business/energy/hungary-agrees-option-more-russian-gas-shipments-oil-transit-fees-2023-04-11/