ტანვარჯიშის მსოფლიო ფედერაციამ რუს და ბელარუს სპორტსმენებს საერთაშორისო ასპარეზზე თითქმის ყველა შეზღუდვა მოუხსნა, რაც მათ საშუალებას აძლევს, ფედერაციის ეგიდით გამართულ ტურნირებზე ეროვნული სიმბოლიკით დაბრუნდნენ. გადაწყვეტილება 18 მაისს ოფიციალურად გამოქვეყნდა და სპორტულ სამყაროში უკვე ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ცვლილებად განიხილება, რადგან ის რუსეთისა და ბელარუსის სპორტული იზოლაციის ეტაპობრივ შესუსტებაზე მიუთითებს.

რუს და ბელარუს სპორტსმენებს საერთაშორისო სპორტულ შეჯიბრებებში მონაწილეობა 2022 წლის მარტში, უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ შეეზღუდათ. მაშინ საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა და არაერთმა სპორტულმა ფედერაციამ რეკომენდაცია გასცა, ორივე ქვეყნის წარმომადგენლები საერთაშორისო ასპარეზობებიდან დროებით ჩამოეშორებინათ. მოგვიანებით, 2023 და 2024 წლებში, ნაწილმა ფედერაციებისა შეზღუდვების ეტაპობრივი შემსუბუქება დაიწყო და სპორტსმენებს ნეიტრალური სტატუსით დაბრუნების შესაძლებლობა მისცა.

ტანვარჯიშის მსოფლიო ფედერაციის ახალი გადაწყვეტილება ბევრად შორს მიდის, რადგან ის არა მხოლოდ მონაწილეობის უფლებას, არამედ ეროვნული დროშისა და სიმბოლიკის გამოყენების შესაძლებლობასაც აღადგენს. ცვლილება შეეხება ფედერაციის ხუთივე ძირითად დისციპლინას, მათ შორის სპორტულ და მხატვრულ ტანვარჯიშს, აკრობატიკას, სპორტულ აერობიკასა და ბატუტზე ხტომას.

რუსეთი ტანვარჯიშში ტრადიციულად ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ სახელმწიფოდ ითვლება. 2020 წლის ტოკიოს ოლიმპიურ თამაშებზე რუსმა სპორტსმენებმა, რომლებიც რუსეთის ოლიმპიური კომიტეტის დროშით ასპარეზობდნენ, საერთო ჯამში 10 მედალი მოიპოვეს, მათ შორის ორი ოქრო. ამის შემდეგ, 2024 წლის პარიზის ოლიმპიადაზე რუსეთის წარმომადგენლებს მონაწილეობა მნიშვნელოვნად შეეზღუდათ, რაც საერთაშორისო სპორტში პოლიტიკური კონფლიქტის პირდაპირ ასახვად აღიქმებოდა.

ტანვარჯიშის მსოფლიო ფედერაციის გადაწყვეტილება იზოლირებული შემთხვევა აღარ არის. ბოლო თვეებში საერთაშორისო სპორტული ორგანიზაციების ნაწილმა რუსეთისა და ბელარუსის მიმართ პოლიტიკა მნიშვნელოვნად შეცვალა. წყლის სახეობების მსოფლიო ფედერაციამ რუს და ბელარუს მოცურავეებს ეროვნული ფერებით გამოსვლის უფლება დაუბრუნა, მათ შორის გამარჯვების შემთხვევაში ქვეყნის ჰიმნის შესრულების შესაძლებლობაც. ჭიდაობის მსოფლიო გაერთიანებამ, United World Wrestling-მა, ორივე ქვეყანა ყველა ასაკობრივ კატეგორიაში სრულად აღადგინა.

სპორტის საერთაშორისო ანალიტიკოსები, ექსპერტები და ოლიმპიური მოძრაობის სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ მსოფლიო სპორტში სანქციების პოლიტიკის გადახედვა რამდენიმე ფაქტორმა განაპირობა. ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი საერთაშორისო ფედერაციებისთვის ფინანსური და კომერციული ინტერესებია, რადგან რუსეთი მრავალი სპორტის სახეობაში მსხვილი ბაზარი და ძლიერი სპორტული ძალაა. ასევე იზრდება პოზიცია, რომლის მიხედვითაც სპორტსმენები პოლიტიკური გადაწყვეტილებების გამო სრულ იზოლაციაში არ უნდა რჩებოდნენ.

ამავე დროს, კრიტიკოსები აცხადებენ, რომ მსგავსი გადაწყვეტილებები უკრაინაში მიმდინარე ომის ფონზე პოლიტიკურად სენსიტიურია და საერთაშორისო სპორტის დეპოლიტიზების მცდელობა რეალურად თავად სპორტის პოლიტიზების ახალ ფორმად შეიძლება იქცეს. განსაკუთრებით მწვავე რეაქცია უკრაინული სპორტული წრეებიდან ისმის, სადაც მიიჩნევენ, რომ რუსეთის საერთაშორისო სპორტში დაბრუნება ომის პირობებში ნაადრევია.

ტენდენცია აჩვენებს, რომ საერთაშორისო სპორტში რუსეთთან დაკავშირებული პოლიტიკა ეტაპობრივად იცვლება. თუ 2022 წელს მთავარი მიზანი სრული იზოლაცია იყო, 2026 წლისთვის ფედერაციების ნაწილმა უკვე უფრო მოქნილი მიდგომა აირჩია, რაც შესაძლოა მომავალ ოლიმპიურ ციკლზეც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენდეს.

წყაროები: