ჩრდილოეთ დაკოტას უსწორმასწორო, ველურ რელიეფს საოცრად, თითქმის შეუმჩნევლად ერწყმის თეოდორ რუზველტის ახალი საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკა, რომელიც ბევრი ნიშნით სრულიად განსხვავდება თავისი წინამორბედებისგან. მთავარი გარდატეხა ისაა, რომ ეს უნიკალური სივრცე ამერიკის 26-ე პრეზიდენტის გარდაცვალებიდან საუკუნეზე მეტი ხნის შემდეგ დაიბადა. სწორედ ამიტომ, პროექტის ავტორებისთვის ამოსავალი წერტილი არა კონკრეტული ლიდერის პერსონის განდიდება, არამედ საზოგადოებისთვის რეალური, ცოცხალი მისიის პოვნა იყო. ტრადიციული საპრეზიდენტო არქივებისგან განსხვავებით, სადაც აქცენტი მხოლოდ მმართველობის წლებსა და მაამებლურ გამოფენებზე კეთდება, აქ რუზველტის მრავალფეროვანი და ხშირად ტრაგიკული ცხოვრება განიხილება, როგორც გაკვეთილების სერია მომავლისთვის.
ნაგებობა ცნობილი არქიტექტურული სტუდია Snøhetta-ს ნამუშევარია. შენობა ისე ამოდის მიწიდან, რომ თითქმის იშლება გარემოში. მისი სტრუქტურა ძირითადად დატკეპნილი მიწისგანაა შექმნილი, რაც გარემო პეიზაჟს პირდაპირ ბიბლიოთეკის შიგნით აცოცხლებს. ეს არქიტექტურული გადაწყვეტილებები დამთვალიერებელს მთავარ კარში შესვლისასაც კი უნარჩუნებს ბუნებასთან უშუალო კავშირის განცდას – აქ ლანდშაფტი ბიბლიოთეკაა, ბიბლიოთეკა კი ლანდშაფტი.
95,000 კვადრატული ფუტის ფართობის სივრცე სრულად პასუხობს რუზველტის უმთავრეს გატაცებას – გარემოს დაცვასა და კონსერვაციას. პროექტი ეკოლოგიურად რეგენერაციული სტანდარტებით აშენდა, რაც ნახშირბადის ნულოვან გამოყოფასა და წყლის ნარჩენების სრულ ათვისებას გულისხმობს. ენერგიის წყაროს ადგილობრივი მზის პანელები უზრუნველყოფს, შენობის სახურავი მწვანე ეკოსისტემადაა ქცეული, სპეციალური საფეხმავლო ბილიკი კი სტუმრებს აღდგენილ მდელოებზე ეპატიჟება, სადაც ათეულობით სახეობის ადგილობრივი მცენარე ხარობს.
გალერეებში ბუნებრივი სინათლე გიგანტური შუშის ჭერიდან შედის და ანათებს ცენტრალურ დარბაზს, სადაც პრეზიდენტის ცხოვრების გზაა წარმოდგენილი. მის გარშემო კი მოწყობილია სათავგადასავლო სივრცეები, რომლებიც სტუდიამ Local Projects დააპროექტა. ეს ინტერაქტიული გამოფენები დამთვალიერებელს უშუალოდ რუზველტის როლში აყენებს – მისი წარმოსახვით აღსავსე, სუსტი ბავშვობიდან დაწყებული, დიდი პირადი დანაკარგით, სამხედრო გმირობებითა და ამაზონის ჯუნგლებში მოწყობილი სახიფათო მოგზაურობით დასრულებული. შემოქმედებითი გუნდი იუმორითაც კი აღნიშნავს, რომ რუზველტი ალბათ ერთადერთი პრეზიდენტია ამერიკის ისტორიაში, ვისთვისაც თეთრ სახლში გატარებული წლები ცხოვრების ყველაზე მოსაწყენი პერიოდი იყო.
ეს არქიტექტურული ხედვა განსაკუთრებულ ემოციურ დატვირთვას იძენს მცირე, შავ საგამოფენო ოთახში, სადაც რუზველტის დღიურის ჩანაწერია გამოფენილი. 1884 წლის იმ საბედისწერო დღეს, როდესაც მას დედაც და მეუღლეც ერთდროულად გარდაეცვალათ, დიდ შავ X ნიშანთან მან ჩაწერა, რომ მისი ცხოვრებიდან სინათლე სამუდამოდ გაქრა. ამ მძიმე სივრციდან დაკოტას უსაზღვრო პეიზაჟზე გადახედვა დამთვალიერებლისთვის ნამდვილ მაკურნებელ მომენტად იქცევა. თავად რუზველტმაც ხომ სწორედ ასე გამოიყენა ეს მხარე – უდიდესი ტრაგედიის შემდეგ აქ დასახლდა, კოვბოური ცხოვრებით იცხოვრა და სწორედ ამ ველურ ბუნებაში იპოვა ძალა, რამაც მოგვიანებით მისი გარემოსდაცვითი იდეები ჩამოაყალიბა.
წყარო: Fastcompany; www.marketer.ge
