„ელ-ნინიო“ დადგა, შეუძლია შეცვალოს ამინდის გლობალური პირობები და რეგიონული კლიმატი, რამაც შესაძლოა გავლენა მოახდინოს ამ ზამთარში მოგზაურობის მიმართულებების არჩევაზე. ეს ნიშნავს აღმოსავლეთ აფრიკაში საფარის დროს წვიმიანი ამინდის, კარიბის ზღვის აუზში გვალვის და აშშ-ში არაპროგნოზირებადი თოვლის ალბათობას, რამაც შეიძლება დასვენების გეგმები ჩაშალოს.
მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის (WMO) გენერალურმა მდივანმა, პროფესორმა სელესტ საულომ, გააფრთხილა: „ჩვენ უნდა მოვემზადოთ პოტენციურად ძლიერი ელ-ნინიოს მოვლენისთვის, რომელიც გააუარესებს გვალვებსა და ძლიერ წვიმებს და გაზრდის სიცხის ტალღების რისკს როგორც ხმელეთზე, ასევე ოკეანეში“.
მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის (WMO) გლობალური საპროგნოზო ცენტრები მიუთითებენ „უკიდურესად მაღალ — თითქმის 100-პროცენტიან — ალბათობაზე“, რომ „ელ-ნინიო“ 2027 წლის თებერვლამდე შენარჩუნდება. „მეტ ოფისმა“ (Met Office) დაამატა, რომ ეს გლობალური კლიმატისთვის „უპრეცედენტო მოვლენაა“; გრძელვადიანი პროგნოზირების განყოფილების ხელმძღვანელმა, პროფესორმა ადამ სკეიფმა კი აღნიშნა: „ჩვენს პროგნოზებში „ელ-ნინიოს“ (El Niño) ასეთი ძლიერი სიგნალი აქამდე არასდროს მინახავს“.
იმ ფონზე, როდესაც დამსვენებლებს მოუწოდებენ, გამგზავრებამდე მოემზადონ ამ მეტეოროლოგიური მოვლენისთვის, რა გავლენას მოახდენს „ელ-ნინიო“ მოგზაურობის ტენდენციებზე მიმდინარე ზამთარში?
რა არის ელ-ნინიო?
მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის ცნობით, ელ-ნინიო ბუნებრივი კლიმატური ფენომენია, რომელიც წყნარი ოკეანის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ეკვატორულ ნაწილში ოკეანის ზედაპირის ტემპერატურის რყევას გულისხმობს. უჩვეულოდ თბილ წყლებს შეუძლიათ გავლენა მოახდინონ მთელ მსოფლიოში ამინდის პირობებზე — გამოიწვიონ წყალდიდობები, გვალვები, შტორმები, ხანძრები და სიცხის ტალღები — და გაზარდონ გლობალური ფონური სითბოს დონე. ელ-ნინიოს მოვლენის განსაზღვრის ზღვარი არის ტემპერატურის 0.5°C ან მეტით მდგრადი მატება. მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის ცნობით, ფართოდ გამოყენებული Nino 3.4 ინდექსი, რომელიც ზღვის ზედაპირის ტემპერატურის ანომალიებს ზომავს, ივლისში ნორმაზე 2.0 გრადუსით მაღალი იყო.
როდის დაიწყება ელ-ნინიო?
დიდი ალბათობით, 2026 წლის მიწურულს მნიშვნელოვანი „ელ-ნინიო“ განვითარდება; ზოგიერთი პროგნოზის თანახმად, ეს იქნება „ყველაზე ძლიერი მოვლენა დაკვირვებების ისტორიაში“, — ამის შესახებ დიდი ბრიტანეთის მთავრობის მეცნიერების სამმართველომ განაცხადა.
მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაცია (WMO) დასძენს, რომ „ელ-ნინიოს“ მოვლენები, როგორც წესი, შესაძლოა 18 თვემდე გაგრძელდეს. სექტემბერში მსოფლიო მეტეოროლოგიურმა ორგანიზაციამ დაადასტურა, რომ ელ-ნინიოს ფენომენი კარგად არის დამკვიდრებული და მოსალოდნელია, რომ ის „გლობალურ კლიმატურ ნიმუშებს ჩამოაყალიბებს“ 2026 წლის სექტემბრიდან ნოემბრამდე პერიოდში, რაც საშუალოზე მაღალ ტემპერატურასა და ძლიერ ნალექებს გამოიწვევს. გაერთიანებული სამეფოს მთავრობის მეცნიერების ოფისმა დაამატა, რომ პროგნოზის თანახმად, „ელ-ნინიოს“ მიმდინარე მოვლენა პიკს 2026 წლის დეკემბერში მიაღწევს და შესაძლოა 2027 წლის გაზაფხულამდე გაგრძელდეს.
რას ნიშნავს „ელ-ნინიო“ მოგზაურებისთვის?
აღმოსავლეთ აფრიკაში საფარის სეზონი „ჩვეულზე უფრო წვიმიანი“ იქნება. დოქტორმა იოანა კოლფესკუმ, ატმოსფერული მეცნიერების ეროვნული ცენტრის (NCAS) კლიმატისა და მანქანური სწავლების მიმართულების წამყვანმა მკვლევარმა, განაცხადა, რომ ოქტომბრიდან დეკემბრამდე მოსალოდნელი ძლიერი, ხანმოკლე წვიმების გამო, არსებობს რისკი, რომ მდინარეების ადიდებისას კენიასა და ტანზანიაში ბანაკები გარე სამყაროს მოწყდეს. თუმცა, სამხრეთ აფრიკაში ელ-ნინიო, როგორც წესი, უფრო ცხელ და მშრალ ზაფხულს იწვევს - ეს პროგნოზი ბოტსვანაზე, ზიმბაბვეზე, ნამიბიაზე, სამხრეთ ზამბიასა და სამხრეთ აფრიკის დიდ ნაწილზე მარტამდეა.
რაც შეეხება კარიბის ზღვის რეგიონს, დოქტორ კოლფესკუს თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ აქ შესაძლოა ნაკლები ქარიშხალი დაფიქსირდეს, ადგილობრივი მეტეოროლოგებისთვის შეშფოთების საგანს გვალვა წარმოადგენს, რადგან კუნძულებს ნალექის ნაკლებობა აწუხებთ.
რა რჩევას აძლევენ ექსპერტები მოგზაურებს?
„ჩემი რჩევაა, ამ „ელ-ნინიოს“ ისე მივუდგეთ, როგორც შოტლანდიაში შვებულების დაგეგმვას: აუცილებელია მოქნილობის გათვალისწინება“, — გვაფრთხილებს დოქტორი კოლფესკუ. მან დაამატა: „სადაც შესაძლებელია, დაჯავშნეთ ანაზღაურებადი ფრენები და საცხოვრებელი, გადახედეთ თქვენს მოგზაურობის დაზღვევის პოლისებს ამინდის დარღვევების გამო და მოემზადეთ თქვენი მოგზაურობის გადასატანად“.
მოგზაურებს ურჩევენ, თვალი ადევნონ პროგნოზის განახლებებს და შეამოწმონ საკრუიზო მარშრუტები იმ შემთხვევაში, თუ გვალვა პანამის არხზე გავლენას მოახდენს.
დოქტორმა კოლფესკუმ განაცხადა: „თუ გვალვის პერიოდში სადმე მიემგზავრებით, წყალი ზომიერად მოიხმარეთ, რადგან ადგილობრივებს მისი დეფიციტის პირობებში ცხოვრება მას შემდეგაც მოუწევთ, რაც თქვენ სახლში დაბრუნდებით. თუ დაივინგით ან სნორკელინგით დაკავდებით, მზად იყავით იმისთვის, რომ ზოგიერთ რიფზე მარჯნები გაუფერულებული დაგხვდებათ. „ელ-ნინიო“ ზრდის მარჯნების გაუფერულების რისკს დიდ ბარიერულ რიფზე და, სავარაუდოდ, ეს მომავალ ზაფხულს მოხდება“.
რომელმა ქვეყნებმა გამოსცეს ელ-ნინიოსთან დაკავშირებული მოგზაურობის გაფრთხილებები?
ეკვადორი
ეკვადორის ხელისუფლებამ 2026-2027 წლებში მოსალოდნელი ელ-ნინიოს გამო წითელი განგაში გამოაცხადა.
იაპონია
იაპონიის მეტეოროლოგიური სააგენტოს (JMA) ცნობით, ელ-ნინიოს პირობები ეკვატორულ წყნარ ოკეანეში 2026 წლის გაზაფხულიდან ნარჩუნდება.
ინდოეთი
ინდოეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ს. ჯაიშანკარმა გააფრთხილა, რომ მსოფლიო მომდევნო თვეებში „სერიოზული სასურსათო კრიზისის“ წინაშე დგას, რადგან უკრაინასა და ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომები „სუპერ ელ-ნინიოს“ შედეგებს აუარესებს.
პერუ
მოსალოდნელია, რომ 2026 წლის მიწურულიდან 2027 წლის აპრილამდე ამინდის მოვლენა „ელ-ნინიო“ პერუს ჩრდილოეთ და ცენტრალურ სანაპიროზე ძლიერ ნალექს, ასევე შესაძლო წყალდიდობებს, მეწყერებსა და ღვარცოფებს გამოიწვევს.
კალიფორნია, აშშ
გუბერნატორმა გევინ ნიუსომმა საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა, ამ ზამთრის ელ-ნინიოს შედეგად გამოწვეული შტორმების სეზონისთვის რესურსების მობილიზებისთვის.
ვრცლად https://www.independent.co.uk/
