პენტაგონი ირანის ომისა და დამატებითი ხარჯებისთვის კონგრესისგან $80 მილიარდს ითხოვს. 

პენტაგონის ახალი მოთხოვნა აჩვენებს, რომ ირანთან ომის ფასი აშშ-ის ბიუჯეტისთვის უკვე მხოლოდ სამხედრო ოპერაციის ხარჯი აღარ არის და ფართო ფისკალურ პრობლემად ყალიბდება.

WSJ-ის ინფორმაციით, თავდაცვის მდივნის მოადგილე სტივენ ფეინბერგმა კონგრესმენებს აცნობა, რომ უწყებას დაახლოებით $80 მილიარდი სჭირდება ირანის ომისა და სხვა ხარჯების დასაფარად. Reuters-ის ცნობით, პენტაგონის ბოლო შეფასებით, ირანთან ომის პირდაპირი ღირებულება დაახლოებით $25 მილიარდს შეადგენს, რაც ნიშნავს, რომ ახალი მოთხოვნა ამ თანხას 3.2-ჯერ აღემატება. ეს განსხვავება აჩვენებს, რომ პაკეტში მხოლოდ საბრძოლო მოქმედებების დაფინანსება არ შედის, არამედ დამატებითი სამხედრო და არასამხედრო ვალდებულებებიც განიხილება.

ფინანსური თვალსაზრისით, $80 მილიარდი აშშ-ის თავდაცვის ბიუჯეტის მასშტაბშიც მნიშვნელოვანი თანხაა. 2026 წლისთვის აშშ-ის თავდაცვის ჯამური ხაზი დაახლოებით $1 ტრილიონია, შესაბამისად, ახალი მოთხოვნა ამ მოცულობის დაახლოებით 8%-ს უტოლდება. ამავე დროს, თეთრი სახლის 2027 წლის ბიუჯეტის პროექტი თავდაცვისთვის $1.5 ტრილიონს ითვალისწინებს, რაც 2026 წლის დონესთან შედარებით $441 მილიარდით, ანუ 44%-ით მეტია. ასეთ ფონზე $80 მილიარდიანი დამატებითი პაკეტი შეიძლება იქცეს არა ერთჯერად სამხედრო დანახარჯად, არამედ უფრო დიდი თავდაცვითი ხარჯვის ციკლის ნაწილად.

ეკონომიკური ეფექტი ორმაგია. ერთი მხრივ, ეს თანხა ხელს შეუწყობს სამხედრო ოპერაციების, საბრძოლო მარაგების, ლოგისტიკისა და პერსონალის ხარჯების დაფინანსებას. მეორე მხრივ, თუ პაკეტი ვალით დაფინანსდება, ის კიდევ უფრო გაზრდის ფედერალურ ბიუჯეტზე ზეწოლას. კონგრესის საბიუჯეტო ოფისის მონაცემებით, 2026 ფისკალური წლის პირველ რვა თვეში აშშ-ის ფედერალურმა დეფიციტმა $1.2 ტრილიონი შეადგინა. ამ მასშტაბთან შედარებით, $80 მილიარდი დამატებითი ხარჯი დაახლოებით 6.7%-ის ტოლია.

პოლიტიკური რისკიც მაღალია. Reuters-ისა და WSJ-ის ცნობით, პენტაგონის წინა, დაახლოებით $200 მილიარდიანი მოთხოვნა კონგრესში წინააღმდეგობას შეხვდა და საბოლოოდ სრულ ფორმატში არ წარდგენილა. ახლა ადმინისტრაცია უფრო მცირე, მაგრამ მაინც მასშტაბურ პაკეტზე გადადის. კონგრესში მთავარი დავა იქნება არა მხოლოდ თანხის მოცულობა, არამედ ისიც, უნდა დაფინანსდეს თუ არა ირანთან ომი ცალკე ომის ავტორიზაციის გარეშე. ეს საკითხი ბიუჯეტურ დებატს კონსტიტუციურ და პოლიტიკურ დაპირისპირებადაც აქცევს.

ბიზნესისთვის ეს თემა მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ აშშ-ის ფისკალური პოლიტიკის გამო. ირანთან ომის ხარჯები პირდაპირ უკავშირდება ენერგომატარებლების ფასებს, გლობალურ ლოგისტიკას, თავდაცვით შეკვეთებსა და ინფლაციურ მოლოდინებს. თუ კონფლიქტი გაგრძელდება ან დაფინანსების საჭიროება გაიზრდება, ბაზარზე შეიძლება გაძლიერდეს ნავთობის ფასების, გადაზიდვების დაზღვევის და სამხედრო ინდუსტრიის აქციების მერყეობა. შესაბამისად, პენტაგონის $80 მილიარდიანი მოთხოვნა მხოლოდ ამერიკული შიდა ბიუჯეტის ამბავი არ არის, ეს არის სიგნალი, რომ ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტი უკვე გლობალური ეკონომიკური რისკის ფორმას იღებს.

წყაროები: