მეც­ნი­ე­რე­ბი უკვე დიდი ხა­ნია იკ­ვლე­ვენ, რო­გორ მოქ­მე­დებს მა­ღა­ლი ტემ­პე­რა­ტუ­რა ადა­მი­ა­ნის ორ­გა­ნიზ­მზე, თუმ­ცა ბოლო წლებ­ში გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ყუ­რა­დღე­ბა ტვი­ნის ჯან­მრთე­ლო­ბა­ზე გა­მახ­ვილ­და.

კვლე­ვე­ბი აჩ­ვე­ნებს, რომ ექ­სტრე­მა­ლუ­რი სი­ცხე მხო­ლოდ ფი­ზი­კურ დის­კომ­ფორ­ტს არ იწ­ვევს, მას შე­უძ­ლია გავ­ლე­ნა მო­ახ­დი­ნოს ჩვენს მეხ­სი­ე­რე­ბა­ზე, გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბე­ბის მი­ღე­ბის უნარ­ზე, ემო­ცი­ებ­ზე და სხვა­დას­ხვა ნევ­რო­ლო­გი­უ­რი და­ა­ვა­დე­ბის მიმ­დი­ნა­რე­ო­ბა­ზე.

  • რა­ტომ არის ტვი­ნი სი­ცხის მი­მართ მგრძნო­ბი­ა­რე?

ადა­მი­ა­ნის ტვი­ნი სხე­უ­ლის ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე აქ­ტი­უ­რი ორ­გა­ნოა. ის მუდ­მი­ვად მო­იხ­მარს ენერ­გი­ას და ამ პრო­ცეს­ში სით­ბო­საც გა­მო­ი­მუ­შა­ვებს. სწო­რედ ამი­ტომ ორ­გა­ნიზ­მი მუდ­მი­ვად ცდი­ლობს ტვი­ნის ტემ­პე­რა­ტუ­რის რე­გუ­ლი­რე­ბას.

თუ სხე­უ­ლი გა­და­ხურ­და, ტვი­ნის უჯრე­დე­ბი ნორ­მა­ლუ­რად ვე­ღარ ფუნ­ქცი­ო­ნი­რებს. სპე­ცი­ა­ლის­ტე­ბის თქმით, ტემ­პე­რა­ტუ­რის მა­ტე­ბა გავ­ლე­ნას ახ­დენს იმ ქი­მი­ურ პრო­ცე­სებ­ზე, რომ­ლე­ბიც ნერ­ვულ უჯრე­დებს შო­რის ინ­ფორ­მა­ცი­ის გა­და­ცე­მას უზ­რუნ­ველ­ყოფს. შე­დე­გად, შე­იძ­ლე­ბა გა­უ­ა­რეს­დეს კონ­ცენ­ტრა­ცი­ის, ყუ­რა­დღე­ბის, რე­აქ­ცი­ის და გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბე­ბის მი­ღე­ბის უნა­რი.

მეც­ნი­ე­რე­ბი ამ პრო­ცესს სა­ა­თის მე­ქა­ნიზმს ადა­რე­ბენ - თუ ერთი ნა­წი­ლი ირ­ღვე­ვა, მთე­ლი სის­ტე­მა ნაკ­ლე­ბად ეფექ­ტუ­რად მუ­შა­ობს.

ერთ-ერთი ასე­თი და­ა­ვა­დე­ბაა დრა­ვე­ტის სინ­დრო­მი - ეპი­ლეფ­სი­ის მძი­მე ფორ­მა, რომ­ლის დრო­საც სი­ცხემ ან ტემ­პე­რა­ტუ­რის უე­ცარ­მა ცვლი­ლე­ბამ შე­საძ­ლოა კრუნ­ჩხვა გა­მო­იწ­ვი­ოს.

ეპი­ლეფ­სი­ით და­ა­ვა­დე­ბუ­ლი ადა­მი­ა­ნე­ბის­თვის ხა­რის­ხი­ა­ნი ძილი გან­სა­კუთ­რე­ბით მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია. მეც­ნი­ე­რე­ბი ამ­ბო­ბენ, რომ რო­დე­საც სი­ცხის გამო ადა­მი­ა­ნი სა­თა­ნა­დოდ ვერ ის­ვე­ნებს, კრუნ­ჩხვე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბის რის­კი იზ­რდე­ბა.

ამას­თან, ზო­გი­ერ­თი ნევ­რო­ლო­გი­უ­რი და­ა­ვა­დე­ბის მქო­ნე პა­ცი­ენტს ორ­გა­ნიზ­მის ბუ­ნებ­რი­ვი გაგ­რი­ლე­ბის მე­ქა­ნიზ­მე­ბიც დარ­ღვე­უ­ლი აქვს, რის გა­მოც სი­ცხის ატა­ნა კი­დევ უფრო უჭირს.

ექი­მე­ბი აღ­ნიშ­ნა­ვენ, რომ მა­ღა­ლი ტემ­პე­რა­ტუ­რა ასე­ვე ამ­ძი­მებს:

  • ეპი­ლეფ­სი­ას;
  • გა­ფან­ტულ სკლე­როზს;
  • შა­კიკს;
  • ენ­ცე­ფა­ლიტს;
  • ინ­სულ­ტის შემ­დგომ მდგო­მა­რე­ო­ბას;
  • დე­მენ­ცი­ას და ალ­ცჰა­ი­მე­რის და­ა­ვა­დე­ბას.

კვლე­ვე­ბის მი­ხედ­ვით, ტემ­პე­რა­ტუ­რის მა­ტე­ბას­თან ერ­თად იზ­რდე­ბა ინ­სულ­ტის შემ­თხვე­ვე­ბი­სა და მის­გან გა­მოწ­ვე­უ­ლი სიკ­ვდი­ლი­ა­ნო­ბის რის­კიც. სი­ცხის ტალ­ღე­ბის დროს დე­მენ­ცი­ის მქო­ნე პა­ცი­ენ­ტებ­ში ჰოს­პი­ტა­ლი­ზა­ცი­ი­სა და სიკ­ვდი­ლი­ა­ნო­ბის მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლი იზ­რდე­ბა.

მი­ზე­ზი მხო­ლოდ ასა­კი არ არის. სპე­ცი­ა­ლის­ტე­ბი გან­მარ­ტა­ვენ, რომ კოგ­ნი­ტუ­რი დარ­ღვე­ვე­ბის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნებს ხში­რად უჭირთ გა­რე­მოს ცვლი­ლე­ბებ­ზე ადაპ­ტი­რე­ბა. მა­გა­ლი­თად, შე­იძ­ლე­ბა და­ა­ვი­წყდეთ წყლის და­ლე­ვა, არ გა­მო­ი­ყე­ნონ კონ­დი­ცი­ო­ნე­რი ან ყვე­ლა­ზე ცხელ სა­ა­თებ­ში გა­რეთ გა­ვიდ­ნენ.

მეც­ნი­ე­რე­ბი გან­სა­კუთ­რე­ბულ ყუ­რა­დღე­ბას ამახ­ვი­ლე­ბენ ორ­სულ ქა­ლებ­ზე. კვლე­ვე­ბის მი­ხედ­ვით, ექ­სტრე­მა­ლუ­რი სი­ცხე და­კავ­ში­რე­ბუ­ლია ნა­ად­რე­ვი მშო­ბი­ა­რო­ბის რის­კის ზრდას­თან. ერთ-ერთი ფარ­თო­მას­შტა­ბი­ა­ნი მი­მო­ხილ­ვის თა­ნახ­მად, სი­ცხის ტალ­ღე­ბის დროს ნა­ად­რე­ვი მშო­ბი­ა­რო­ბის ალ­ბა­თო­ბა და­ახ­ლო­ე­ბით 26%-ით იზ­რდე­ბა.

ნა­ად­რე­ვად და­ბა­დე­ბულ ბავ­შვებ­ში კი უფრო მა­ღა­ლია ნე­ი­რო­გან­ვი­თა­რე­ბი­თი პრობ­ლე­მე­ბი­სა და კოგ­ნი­ტუ­რი დარ­ღვე­ვე­ბის რის­კი.

კლი­მა­ტის ცვლი­ლე­ბა კი­დევ ერთ საფრ­თხეს ქმნის. ტემ­პე­რა­ტუ­რის მა­ტე­ბი­სა და რბი­ლი ზამ­თრე­ბის გამო ფარ­თოვ­დე­ბა იმ კო­ღო­ე­ბის გავ­რცე­ლე­ბის არე­ა­ლი, რომ­ლე­ბიც სხვა­დას­ხვა ვირუსს ავ­რცე­ლე­ბენ.

მათ შო­რი­საა:

  • ზი­კას ვირუ­სი;
  • დენ­გეს ცხე­ლე­ბა;
  • ჩი­კუნ­გუ­ნია.

ზო­გი­ერთ ამ ინ­ფექ­ცი­ას შე­უძ­ლია ნერ­ვუ­ლი სის­ტე­მის და­ზი­ა­ნე­ბა, ხოლო ორ­სუ­ლო­ბის პე­რი­ოდ­ში ნა­ყო­ფის ტვი­ნის გან­ვი­თა­რე­ბა­ზე უარ­ყო­ფი­თი გავ­ლე­ნის მოხ­დე­ნა.

ექ­სპერ­ტე­ბი ამ­ბო­ბენ, რომ კლი­მა­ტის ცვლი­ლე­ბის გავ­ლე­ნა ტვინ­ზე ჯერ ბო­ლომ­დე შეს­წავ­ლი­ლი არ არის. თუმ­ცა უკვე აშ­კა­რაა, რომ ტემ­პე­რა­ტუ­რის ზრდა ნევ­რო­ლო­გი­უ­რი და ფსი­ქი­კუ­რი ჯან­მრთე­ლო­ბის­თვის სე­რი­ო­ზულ გა­მოწ­ვე­ვას წარ­მო­ად­გენს.

წყარო: ambebi.ge