AI-ის ახალი რესურსი ელექტროენერგიაა - შეძლებს თუ არა ენერგოსისტემა მონაცემთა ცენტრების გამოკვებას?
ხელოვნური ინტელექტის სწრაფი განვითარება ენერგეტიკის სექტორს ერთ-ერთ მთავარ ბენეფიციარად და, ამავე დროს, გამოწვევის წინაშე მდგარ ინდუსტრიად აქცევს.
ამერიკულმა ენერგეტიკულმა გიგანტმა NextEra Energy-მ მოსალოდნელზე უკეთესი კვარტალური შედეგები გამოაქვეყნა. კომპანიის ზრდის ერთ-ერთ მთავარ ფაქტორად მონაცემთა ცენტრების მხრიდან ელექტროენერგიაზე მოთხოვნის მკვეთრი მატება სახელდება.
AI მონაცემთა ცენტრები ტრადიციულ სერვერებთან შედარებით გაცილებით მეტ ენერგიას მოიხმარს. მათ უწყვეტად სჭირდებათ ელექტროენერგია არა მხოლოდ პროცესორებისთვის, არამედ გაგრილების სისტემებისთვისაც. განსაკუთრებით დიდი დატვირთვა იქმნება იმ რეგიონებში, სადაც ბევრი მონაცემთა ცენტრი ერთმანეთთან ახლოს შენდება.
აშშ-ის ენერგეტიკული ინფორმაციის ადმინისტრაციის პროგნოზით, ქვეყანაში ელექტროენერგიის მოხმარება 2025 წლის რეკორდული 4.195 ტრილიონი კილოვატსაათიდან 2026 წელს 4.269 ტრილიონამდე, ხოლო 2027 წელს 4.399 ტრილიონ კილოვატსაათამდე გაიზრდება. ზრდის ერთ-ერთ მთავარ წყაროდ AI და მონაცემთა ცენტრები სახელდება.
პრობლემა მხოლოდ ელექტროენერგიის გამომუშავება არ არის. საჭირო ხდება ახალი გადამცემი ხაზების, ქვესადგურების, ტრანსფორმატორებისა და ენერგიის დაგროვების სისტემების მშენებლობაც. ამერიკული ენერგოკომპანიები უკვე საუბრობენ ტექნიკის დეფიციტსა და მიწოდების ხანგრძლივ ვადებზე.
აშშ-ის ენერგეტიკულმა მარეგულირებელმა ქსელის ოპერატორებს ახალი წესების შემუშავებაც მოსთხოვა, რათა უზარმაზარი მომხმარებლები სისტემას სწრაფად შეუერთდნენ ისე, რომ ელექტროენერგიის ხარჯი რიგით მომხმარებლებზე არ გადანაწილდეს და გათიშვების საფრთხე არ გაიზარდოს.
რისკები უკვე პრაქტიკაშიც გამოჩნდა. PJM-ის ქსელში, რომელიც 67 მილიონზე მეტ მომხმარებელს ემსახურება, ერთ-ერთ ინციდენტში 3 გიგავატზე მეტი მოთხოვნა მოულოდნელად გამოეთიშა სისტემას. შემთხვევამ აჩვენა, რომ რამდენიმე მსხვილი მომხმარებლის ერთდროულმა რეაქციამ ქსელის სტაბილურობაზე მნიშვნელოვანი გავლენა შეიძლება მოახდინოს.
ენერგოკომპანიებისთვის ეს ისტორიული შესაძლებლობაა. ათწლეულების განმავლობაში განვითარებულ ქვეყნებში ელექტროენერგიის მოხმარება შედარებით ნელა იზრდებოდა. ახლა კი მონაცემთა ცენტრები კომუნალურ კომპანიებს ახალი ელექტროსადგურებისა და ინფრასტრუქტურის აშენების ეკონომიკურ საფუძველს აძლევს.
ამავე დროს, აქტიურდება ინტერესი ბირთვული ენერგიის, გაზის სადგურებისა და განახლებადი ენერგიის მიმართ. მონაცემთა ცენტრებს 24-საათიანი სტაბილური მიწოდება სჭირდება, რის გამოც მხოლოდ მზისა და ქარის ენერგია, შესაბამისი დამაგროვებლების გარეშე, ყოველთვის საკმარისი არ არის.
